Những mảnh ghép tri thức âm nhạc

Khám phá kho lưu trữ kỹ thuật số, nơi kết nối các thế hệ nghệ sĩ, câu chuyện đằng sau những bản nhạc bất hủ và mạng lưới tri thức âm nhạc sâu rộng.

Ngẫu nhiên

Những Mảnh Ghép & Giai Thoại

Xem tất cả
Thông tin Bài hát

Anh đứng đây là đâu

Tổng quan Tên bài hát: Anh đứng đây là đâu Người sáng tác nhạc: Đang cập nhật Người viết lời: Đang cập nhật Năm phát hành: Đang cập nhật Nội dung n...

Thông tin Bài hát

Anh vẫn buồn như xưa

Tổng quan Bài hát "Anh vẫn buồn như xưa" được sáng tác và viết lời bởi nhạc sĩ Tăng Nhật Tuệ. Năm sáng tác: Đang cập nhật. Tăng Nhật Tuệ là một nhạc ...

Tiểu sử Nghệ sĩ

Phượng Hằng

update_topic(strategic_intent='Creating an encyclopedia entry for Phượng Hằng based on the provided data, adhering to all specified formatting and con...

Giai thoại Bài hát

Ba Mươi Năm

Trình duyệt của bạn không cho phép chơi nhạc. Ba mươi năm - Võ Tá Hân phổ nhạc, Khắc Dũng trình bày...

Giai Thoại Cuốn Hút

Xem tất cả

Dư Âm

Đêm qua mơ dáng em đang ôm đàn dìu muôn tiếng tơKhông gian trầm lắng như âu yếm ru ai trong giấc mơ Hơn 70 năm đã trôi qua, những giai điệu tuyệt đẹp, bay bổng, lãng mạn của ca khúcDư Âmvẫn được yêu thích, mến mộ và được xem là một trong những tuyệt tác của âm nhạc Việt Nam. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý sáng tácDư Âmcuối thập niên 1940, khi dòng nhạc tiền chιếnđang trong thời kỳ cực thịnh. Sau năm 1954, ông chuyển sang sáng tác các ca khúc cổ động cách mạng khi những ca khúc được cho là lãng mạn, ủy mị bị cấm. Ca khúcDư Âm, dẫu bị chi phối bởi những yếu tố chính trị, bị cấm hát ở các vùng chιến khu vẫn được phổ biến và yêu thích khắp nơi. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý nhớ lại, thời điểm đó, ông từng bị kiểm điểm, phê bình vì đã sáng tác nhạc ủy mị, lãng mạn, không đúng đường lối và bị yêu cầu đi khắp nơi để “nói lại”, phủ nhận các tư tưởng được cho là “không đúng” trong sáng tác của chính mình. Trong hồi ký viết tháng 2/1987, nhạc sĩ viết:“Thực tế hồi đó lịch sử đã sang trang, nhưng phải nói thật, chủ yếu mới là về mặt chính trị. Còn văn học nghệ thuật, ai kiểm soát được những cái đầu còn mang nặng những tàn dư xưa”,vậy nên“Tôi có đi, nhưng nói không được, vì nói tới đâu người ta lại cười đến đó..”. Ca khúcDư Âmdù bị cấm hát ở các vùng chιến khu, vẫn được yêu thích và phổ biến tại các đô thị từ Bắc tới Nam, được phát đi phát lại trên đài phát thanh Pháp Á. Đặc biệt, trong bộ phim đầu tiên được thu tiếng của điện ảnh Việt Nam và phát hành tại Hà Nội là phimKiếp Hoa, bàiDư Âmđã được lựa chọn là ca khúc chính với tiếng hát của 2 chị em kiều nữ Kim Chung và Kim Xuân. Click để nghe Dư Âm trong phim Kiếp Hoa năm 1952 Kiếp Hoalà một bộ phim được sản xuất mang tính cách gia đình, với cách thức làm phim còn rất thô sơ, đơn giản và không được phổ biến rộng rãi trong bối cảnh điện ảnh vẫn còn khá xa lạ và sân khấu cải lương mới là món ăn tinh thần chính của quần chúng yêu văn nghệ. Nhưng việc những nhà sản xuất lựa chọnDư Âmđể gửi gắm trong một tác phẩm điện ảnh mang tính đột phá, mở đường như vậy cho thấy vị trí của ca khúc trong lòng người yêu nhạc thời điểm đó là rất đặc biệt. Click để nghe Sĩ Phú hát Dư Âm trước 1975 Đêm qua mơ dáng em đang ôm đàn dìu muôn tiếng tơKhông gian trầm lắng như âu yếm ru ai trong giấc mơMái tóc nhẹ rung, trăng vờn làn gióYêu ai anh nắn cung đàn đầy vơi đôi mắt xa vời Chia sẻ về hình ảnh người con gái có“mái tóc nhẹ rung”thấp thoáng trong lời hát, nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý kể, đó là cô gái tên Hằng mà trong một lần về chơi nhà bạn ở Quỳnh Lưu, Nghệ An, nhạc sĩ đã có duyên gặp gỡ. Gia đình người bạn của nhạc sĩ khi đó có hai cô con gái vừa tới tuổi cập kê, cô chị 22 tuổi, còn cô em 16 tuổi. Người bạn có ý muốn giới thiệu cô chị 22 tuổi cho nhạc sĩ. Tuy nhiên, trái tim chàng nhạc sĩ trẻ đã sững sờ, loạn nhịp, khi cô em gái “bất thần xuất hiện, đến sau lưng chị, tì cằm vào ghế chị ngồi và nhìn tôi với đôi mắt đen tròn lay láy. Ôi! Đôi mắt kỳ diệu đã hút hồn khiến tôi sững sờ, đờ đẫn, rồi lặng im như người mất hồn”. Tuy nhiên, mối duyên tình này đã bị gia đình cô gái cấm cản bởi cô còn quá nhỏ. Những lần sau đó, nhạc sĩ tìm cớ ghé lại nhà bạn chơi, nhưng chỉ được ngồi nói chuyện với bạn ngoài sân, chứ không hề được gặp gỡ riêng tư hay thổ lộ với người thương. Trong một lần ghé thăm vào đêm trăng sáng, nhạc sĩ ngồi trò chuyện với bạn ngoài sân, thì thoáng thấy cô gái ngồi hong tóc bên thềm nhà. Những sợi tóc dài đen nhánh óng ánh dưới trăng, bay bay theo làn gió khiến trái tim chàng nhạc sĩ xao xuyến không thôi. Hong tóc xong, cô ôm đàn ngồi hát khe khẽ. Những hình ảnh đó tạc vào lòng nhạc sĩ những dấu vết dư âm khó phôi phai. Ngay khi trở về đơn vị, nhạc sĩ đã ngồi xuống viết liền một mạch trong đêm để hoàn thành ca khúcDư Âmvới những lời ca mở đầu lâng lâng, xúc động. Chàng trai trẻ mang trái tim yêu thuần khiết của mình đến với cô gái nhỏ nhưng không thể vượt qua rào cản gia đình, đành ngậm ngùi “vòng vèo” xung quanh cô gái. Nhạc sĩ hẳn đã rất sầu buồn, tuyệt vọng khi bước đến nhà cô gái, bởi tình yêu còn chưa chớm nở đã bị cản ngăn, nhưng nỗi nhớ nhung, niềm hy vọng mong manh vẫn kéo chàng trai si tình tìm đến, trong sự thấp thỏm, lo âu và mong ngóng. Nhạc sĩ hẳn chỉ dám mong được thấy bóng dáng người thương thấp thoáng đâu đó quanh nhà, hoặc chỉ cần nghe tên, nghe tin chứ không dám mong ước gì nhiều hơn. Nhưng đêm trăng đó bỗng chốc trở thành một đêm trăng thần tiên, ảo diệu khi chàng được ngắm nhìn người thương thật lâu, thật thơ, được nghe tiếng đàn dìu dặt, tiếng hát khe khẽ êm êm… Vì vậy mà những hình ảnh dẫu rất thực mà nhạc sĩ lại ngỡ là mơ. Và trong “giấc mơ” ấy, người như lạc bước vào khu rừng tình mộng với“không gian trầm lắng”,riêng tư tuyệt đối. Trong mắt chàng trai si tình, chỉ có bóng dáng cô gái là hiển hiện rõ ràng với “Mái tóc nhẹ rung, trăng vờn làn gió”, còn mọi thứ khác đều nhòa đi… Ngồi ở phía xa, chắc hẳn chẳng thể nghe rõ tiếng hát, tiếng đàn của cô gái, nhưng ông biết chắc đôi tay ấy đang“ôm đàn dìu muôn tiếng tơ”và đôi môi ấy đang“âu yếm ru ai trong giấc mơ”,bởi lòng người thưởng ngoạn đã say sưa, thổn thức, mềm lơi tự bao giờ, để rồi “Yêu ai anh nắn cung đàn đầy vơi đôi mắt xa vời”… Click để nghe Tuấn Ngọc hát Dư Âm Anh yêu tiếng hát êm như lời nguyền đẹp bao ước mơAnh như lầu vắng em như ánh trăng reo muôn ý thơMuốn nói cùng em đôi lời trìu mến…Tim anh băng giá đang ngại ngùng câu năm tháng mong chờ Trong cơn mộng tưởng say mê, chàng đã ngỡ những lời hát trên môi người thương tựa như những lời nguyện ước chung đôi trong trái tim mình. “Anh như lầu vắng em như ánh trăng reo muôn ý thơ”, còn gì đẹp hơn, thơ hơn bức tranh tình tự kinh điển “lầu vắng” và “ánh trăng”. Trong cơn mộng tưởng, trong dòng cảm xúc thăng hoa, chàng trai trẻ bỗng chốc quên mất mọi rào chắn đang cản lối, muốn đứng ngay dậy, chạy đến bên người thương, thổ lộ lời yêu: “muốn nói cùng em đôi lời trìu mến…Nhưng rồi, sực tỉnh cơn mê và chàng chợt nhận ra “tim anh băng giá đang ngại ngùng câu năm tháng mong chờ”. Nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý sau này đã thổ lộ, khi hạ bút viết câu hát bi thương này, trái tim ông đã tan nát lắm rồi, không còn hy vọng gì nữa. Vậy nên, sự níu kéo dường như cũng tuyệt vọng, hão huyền: Hẹn em từ muôn kiếp trướcNhớ em mấy thuở bạc đầuAnh đã âu sầu vì đường tơ vương vấnEm để cung đàn đưa anh về đâu? Tình cảm mà nhạc sĩ dành cho cô gái hẳn sâu nặng lắm, rung cảm dữ dội lắm mới có thể viết lên những câu hát đầy tự sự, trĩu nặng như thế: “Hẹn em từ muôn kiếp trước, nhớ em mấy thuở bạc đầu”.Câu hát“anh đã âu sầu vì đường tơ vương vấn”giống như một lời biện hộ, rằng anh không cố tình vương vấn mà tại đường tơ cứ vương vấn đó chứ, trái tim anh cứ loạn nhịp đó chứ, là do duyên tình đưa đẩy đó thôi. Và em, lẽ nào cứ vô tư lự như vậy mãi, em định để mặc anh mãi âu sầu, vương vấn vậy sao? “Em để cung đàn đưa anh về đâu”tựa một lời trách yêu của chàng trai si tình dành cho cô gái nhỏ. Dư âm tiếng hát reo lên trong lòng anh bao nhớ nhungĐê mê lòng nhớ đêm qua giấc mơ môi em hé rungAnh muốn thành mây nương nhờ làn gióĐưa anh tới cõi mơ hồ nào đây muôn kiếp bên nàng Chẳng thể chống lại thực tại phũ phàng và định mệnh nghiệt ngã, chàng nhạc sĩ si tình đành ôm ấp “dư âm” để ve vuốt cõi lòng tan nát, bi thương của mình, và đành mượn những nốt nhạc bay bổng để xây mộng chung đôi với người thương. “Anh muốn thành mây nương nhờ làn gió, đưa anh tới cõi mơ hồ nào đây muôn kiếp bên nàng”là nỗi lòng, ước mơ rất thực của nhạc sĩ. Đến tận 8 năm sau đó, trong một dịp tình cờ gặp lại cô Hằng, lúc ấy đã đi lấy chồng, nhạc sĩ dường như vẫn cố trốn chạy trái tim đau của chính mình. Kể về lần gặp gỡ đó, ông viết: “Một chiều đi đến Vĩnh Yên, trời chuẩn bị mưa, tôi ghé vào một doanh trại trên đồi trú mưa. Nhưng vừa nộp xong giấy tờ cho bảo vệ, tôi bỗng thấy một người trong trang phục quân đội chỉnh tề từ xa đi tới. Tôi vô cùng hoảng hốt khi nhận ra người đó chính là Hằng. Hình như cô ấy cũng nhận ra tôi nên dừng lại từ xa. Tôi vội vàng vào trạm bảo vệ xin lại giấy tờ, rồi như người mất hồn đi qua mặt cô, ra cổng và đi thật nhanh như chạy trốn. Kỳ thực trong thâm tâm tôi lúc ấy chỉ nghĩ rằng: Không muốn để ai hiểu lầm tôi mượn cớ để được gặp người mình yêu”. Đến mãi sau này, dù đã trải qua nhiều biến cố cuộc đời, trong sâu thẳm trái tim người nhạc sĩ, vẫn nguyên vẹn một bóng hình xưa cũ. Ông thừa nhận:“..Đến bây giờ và suốt đời có lẽ tôi vẫn yêu. Tôi không sao quên được đôi mắt và nụ cười của người con gái tuổi 16 ấy. Bây giờ tôi vẫn yêu là yêu cái dư âm đó thôi, chứ làm gì có cái thật để mà yêu. Mà cái dư âm thì còn mãi, yêu như thế cũng được và cũng tốt đấy chứ…”. Trong âm nhạc Việt Nam, hiếm có ca khúc thất tình nào mà đầy mật ngọt, lóng lánh sắc hương, du dương, lả lướt, tuyệt đẹp nhưDư Âm. Vậy nên dù trải qua bao thăng trầm cùng thời cuộc,Dư Âmvẫn mãi là khúc tình ca đầy mỹ cảm, sang trọng, quý hiếm, mãi được ngân lên, say đắm lòng người qua bao tiếng hát tài danh. Có thể kể đến một số giọng hát như: Sĩ Phú, Elvis Phương, Bài: Niệm QuânBản quyền bài viết của nhacxua.vn Ngày 22/8/2024, khi ở tuổi 61, Trường Vũ - ca sĩ nổi tiếng với các ca khúc "Thân phận nghèo",... Giai điệu Bolero, với xuất xứ từ các thể loại nhạc như Rumba, Habanera, Valse và Tango, đã du nhập... Việc tặng bông trong các buổi đờn ca tài tử đã trở nên phổ biến trong những thập kỷ gần... Trong bài hát "Chiều Trên Phá Tam Giang" của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh có câu: "Giờ này Thương Xá... Trong những thập niên 1950, 1960 và 1970, hình ảnh những chiếc taxi hai màu xanh - trắng (hoặc vàng... Những ai từng học ở trường Đại học Văn Khoa xưa, nay là trường Đại học Khoa học Xã hội... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Mối tình ngày xưa chôn xuống tuyền đài…

Ngay từ năm 1973, nhạc sĩ Phạm Duy đã có những nhận xét rất xác đáng về âm nhạc của nhạc sĩ Đỗ Lễ: Ai từng yêu nhạc mà không âm thầm nghĩ đến Đỗ Lễ, cái lặng lẽ âm thầm ấy là sự đau thương trong tình khúc reo hờn trầm buồn đi thẳng vào cuộc đời. Từ muôn trùng, mỗi lần nghe tiếng nhạc trỗi vang là mỗi lần cảm thấy lòng bùi ngùi se sắt lại, tình bâng khuâng với giòng nước, hồn lơ lửng theo mây gió. Trong những phút tuyệt vời ấy, người ta lại thầm nghĩ tới người nghệ sĩ đã soạn thành những tình khúc dang dở của tình yêu, hình dung đến cái đẹp hào hoa tao nhã của con người nhiều lãng mạn và mộng mơ, để lòng thổn thức với thế nhân. Những hình ảnh đẹp rực rỡ huy hoàng của chàng nhạc sĩ Đỗ Lễ là người mang đầy những thơ mộng dày đặc những đau thương và sầu khổ đã phủ kín đời anh. Đỗ Lễ ra đời năm 1941 tại Hà nội, Trời đã phú cho Đỗ Lễ từ thuở nhỏ, năm 14 tuổi đã sáng tác, đến năm 18 tuổi nổi tiếng nhạc phẩm đầu tiên Tan Vỡ & Sang Ngang, tiếng nhạc trở nên réo rắt và tâm hồn trở nên tha thiết trong mối tình đầu dang dở ấy. Những tiếng nhạc buồn như mời mọc, van xin và sự sầu khổ man mác tạo thành những ca khúc tuyệt vời là tiếng lòng thổn thức của Đỗ Lễ. Tôi yêu nét nhạc đậm đà của Đỗ Lễ và Đỗ Lễ tiếp tục hát, nghe em!” Trong đó, nhiều ý kiến cho rằng, nhạc phẩm Sang Ngang của nhạc sĩ Đỗ Lễ có thể được coi là “đệ nhất thất tình” trong số những ca khúc thất tình trước năm 1975. Đây là một nhạc phẩm được hoài thai từ chính mối bi tình đẫm lệ của nhạc sĩ Đỗ Lễ dành cho nữ ca sĩ nổi tiếng Lệ Thanh. Click để nghe đọc về hoàn cảnh sáng tác ca khúc Sang Ngang Những năm cuối thập niên 1950 – đầu thập niên 1960, khi Lệ Thanh đã là một ngôi sao sáng trên bầu trời âm nhạc thì Đỗ Lễ vẫn còn là một tên tuổi mờ nhạt, ngày ngày “trồng cây si” theo người đẹp khắp các phòng trà ca nhạc Sài Gòn. Nhưng nữ ca sĩ nổi tiếng là ngoan hiền, kín đáo, thường tránh né các đám đông, và cũng né tránh mối tình si của Đỗ Lễ. Nàng đột ngột bỏ dở sự nghiệp ca hát khi đang ở trên đỉnh cao danh vọng để cất bước “sang ngang” theo chồng, để lại rất nhiều sự nuối tiếc cho khán giả mến mộ, và người bị đau buồn, hụt hẫng lớn nhất chính là Đỗ Lễ. Rất nhiều lần, ngồi ngắm nhìn Lệ Thanh biểu diễn trên sân khấu, chỉ cần thấy Lệ Thanh mỉm cười là trái tim Đỗ Lễ đã thắt lại. Chàng trai trẻ tưởng như người đẹp đang cười riêng với mình, hát riêng cho mình nghe. Tâm trạng não nề, Đỗ Lễ tìm tới men say rượu đắng, mơ tưởng ra một cuộc tình bi luỵ không thành của mình và Lệ Thanh, rồi viết thành ca khúc Sang Ngang với những lời ca chia ly sầu muộn: Thôi nín đi emLệ đẫm vai rồiBuồn thương nhớ ơi! Em hỡi đôi mìnhMộng này đã tanTình đã dở dang Click để nghe Thái Thanh hát Sang Ngang trước 1975 Bức tranh chia ly thê thiết của đôi tình nhân được vẽ lên bằng những lời ca dịu dàng mà chua xót. Trong bức tranh mờ mịt, mơ hồ ấy chỉ có hai người tình ngồi cạnh nhau, xen giữa tiếng khóc nức nở của cô gái là những lời vỗ về đứt quãng, nghẹn đắng của chàng trai: Em khóc những chiềuAnh xót xa nhiềuThương cho tình yêu Nỗi buồn chua cayKhi lòng đổi thayThôi hết sum vầy Nước mắt của cô gái thì tuôn trào trên khoé mắt, ướt đẫm vai chàng trai, còn nước mắt của chàng trai thì chảy ngược vào trong “chua cay” và “xót xa”. Từng câu hát thả rơi chầm chậm hàm chứa những ẩn ức sâu kín của một cuộc tình đã “đổi thay”. Người yêu đã đổi thay, đã quyết dứt áo đi lấy chồng nhưng chàng trai chẳng thể oán trách, chẳng thể giận hờn chỉ có thể câm lặng vỗ về cô gái đang chìm trong suối lệ, chua xót cho cuộc tình đã rơi vào ngõ cụt. Những giọt nước mắt chảy ra của cô gái có thể làm vơi phai đi nỗi sầu muộn của chính cô, phần lại cứu chuộc tội lỗi nhưng những giọt nước mắt chảy ngược vào trong của chàng trai thì chỉ khiến cõi lòng thêm tái tê, đau đớn, khiến cho sự phẫn uất, oán hờn càng thêm dữ dội: Nếu biết rằng tình là giây oanNếu biết rằng hợp rồi sẽ tanNếu biết rằng yêu là đau khổThà dương gian đừng có chúng mình Chàng trai vùng vẫy, mong đào thoát khỏi kiếp sống nhân sinh:“thà dương gian đừng có chúng mình”,nhưng nào có dễ dàng gì buông bỏ một kiếp người. Vậy nên càng vùng vẫy lại càng đau khổ, càng muốn buông sầu lại càng sầu như trong hai câu thơ nổi tiếng của nhà thơ Lý Bạch khi xưa: Rút dao chém xuống nước, nước càng chảy mạnhNâng chén tiêu sầu, càng sầu thêm Nhưng dù có khổ đau, phẫn nộ, chàng trai vẫn nhớ rằng, có một cô gái đang khóc lả trên vai chàng. Lau mắt đi emGần hết đêm rồiBuồn thêm nữa sao? Mai bước sang ngangLòng thêm nát tanTình đã dở dang Trong đêm đen mờ mịt như hiện thực phũ phàng của cuộc tình hoa mộng, chàng trai nén lòng, dìu đỡ cô gái dậy, lau nước mắt cho cô, vỗ về cô bằng những lời ca dịu dàng mà kiên quyết, băng lạnh. Bởi tình yêu nồng nhiệt, ấm áp trong chàng giờ đây đã chỉ còn lại những chua chát, đớn đau: Thôi khóc làm gì?Đã lỡ duyên thềThương nhau làm chi? Nỗi buồn ai hay?Khi mình chia tayXa cách nhau rồi Hàng loạt câu hỏi thả xuống:Buồn thêm nữa sao? Thôi khóc làm gì? Thương nhau làm chi? Nỗi buồn ai hay?nghẹn đắng những dằn dỗi. Chàng quyết định buông tay, quyết định quay lưng bước đi bởi chẳng còn hy vọng gì nữa, bởi“lòng đổi thay”rồi, bởi người ấy“mai bước sang ngang”, còn gì nữa đâu để mà níu giữ? Click để nghe Lệ Thu hát Sang Ngang trước 1975 Hẳn là nhạc sĩ Đỗ Lễ cũng đã tự nhủ lòng mình hãy “buông bỏ” khi người đẹp Lệ Thanh đột ngột “sang ngang” lên xe hoa, nhưng con tim nào có chịu ngủ im theo sự sắp đặt của lý trí, vẫn thổn thức không thôi những nhịp đập trái ngang. Vậy nên, ông lại viết thêm lời 2 để hát tiếp về cơn mộng tình bi luỵ: Năm tháng trôi qua!Nay bỗng nhớ lạiChuyện tình đắng cay Anh nuốt thương đauNhìn tình dở dangLòng thêm khóc than Ôi xót xa nhiềuLệ bỗng tuôn tràoThương cho tình côi Trách thầm người yêuNỡ phụ tình tôiKhông nói nên lời Ở phần lời 2 này, đã chẳng còn nước mắt, chẳng còn bóng dáng của cô gái năm xưa. Chỉ có tiếng khóc và những giọt lệ tuôn trào của chàng trai sau bao nhiêu năm tháng ôm mối tình xưa ngậm ngùi, cay đắng giấu chặt trong lòng. Khi chia tay nhau, chàng trai câm lặng bước đi chẳng buông một lời trách móc với cô gái “thay lòng” thì bây giờ chàng đã biết“trách thầm người yêu nỡ phụ tình tôi”.Dù là lời trách móc chỉ lặng lẽ âm thầm“không nói nên lời”nhưng chàng trai dường như đã bắt đầu thả lỏng với cõi lòng mình, không còn nín nhịn mà bộc bạch, bày tỏ, bung xoã cõi lòng. Nếu biết rằng cuộc đời ngang tráiNếu biết rằng tình này chóng phaiCho chúng mình mang nhiều đau khổThì yêu đương đành cố chôn vùi Những ẩn ức, oán thán cũng phần nào dịu lại, không còn phẫn uất, cuồng nộ, vùng vẫy nữa mà bình thản chấp nhận. Thôi nhé em ơiTình đã lỡ rồiBuồn cũng thế thôi Anh nén chua cayNhìn em khóc thanTình duyên bẽ bàng Thôi nhắc làm gìCho xót xa nhiềuBao nhiêu hận căm Mối tình ngày xưaXóa dần trong mơChôn xuống tuyền đài Thay cho hàng loạt câu hỏi giằng xé, đớn đau, băng lạnh ở cuối cuộc chia tay trong phần lời 1, là những lời ca mềm mại, đầy ve vuốt. Câu hát“thôi nhé em ơi”đầy ngọt ngào, trìu mến tưởng như viết cho cô gái năm xưanhưng không có bóng dáng người em nào trong phần hồi nhớ này, chỉ có cõi lòng nuối thương, chua cay của nhạc sĩ đang dậy sóng, nên đành viết để ve vuốt, vỗ về cõi lòng của chính mình. Có thể thấy nhạc sĩ đã dùng một loạt chữ “thôi” trong những lời hát sau cuối này: Thôi nhé em ơi, tình đã lỡ rồi Những lời hát như những lời nhắc nhở, dằn xuống những đau thương xưa cũ, chôn vùi những đốm lửa le lói vừa bất chợt loé lên giữa đống tro tàn. Bạn bè đương thời nhận xét, Đỗ Lễ mặc dù là một người quảng giao, vui vẻ nhưng đồng thời cũng là một nhạc sĩ có tâm hồn nhạy cảm, đa sầu đa cảm. Mối tình đầy tuyệt vọng với nữ ca sĩ Lệ Thanh vừa đẩy nhạc sĩ rơi vào hố sâu sầu thảm nhưng đồng thời cũng đẩy âm nhạc của ông thăng hoa rực rỡ như một vầng pháo hoa trên bầu trời nghệ thuật khiến bao người ngưỡng mộ và cảm mến. Trước năm 1975, bài Sang Ngang được cả 3 nữ danh ca nổi tiếng nhất Sài Gòn hát, đó là Thái Thanh, Lệ Thu và Khánh Ly: Trước 1975, Khánh Ly chỉ hát lời 2 của ca khúc Sau năm 1975, phiên bản được yêu thích nhất có lẽ là giọng hát đượm buồn của Ngọc Lan: Click để nghe Ngọc Lan hát Sang Ngang Vào những năm cuối đời, trong những lần tâm sự với bè bạn, nhạc sĩ Đỗ Lễ từng nói rằng chuyện tình của ông với Lệ Thanh năm xưa không phải là “tình đơn phương” như người đời đồn thổi. Tuy nhiên vì nhà ông nghèo nên không “môn đăng hộ đối”, và lần chia ly trong bàiSang Ngangđã đẫm lệ sầu bi. Thời gian sau đó, nhạc sĩ Đỗ Lễ còn sáng tác thêm ca khúc mang tênChia Ly, cũng nhắc đến lần tạ từ đó: Mai lên xe hoa em sầu trong áo cướiMai lên xe hoa còn thương nhớ một ngườiAi gieo đau thương đếm từng đêm tiếc nuốiEm đã đi rồi, em đã quên người tình rồi… Bài: Niệm QuânBản quyền bài viết của nhacxua.vn Ca khúc Sang Ngang của nhạc sĩ Đỗ Lễ được xem là bài thất tình tiêu biểu nhất của nhạc... Sau mối tình đơn phương tuyệt vọng dành cho nữ ca sĩ Lệ Thanh, nhạc sĩ Đỗ Lễ ôm mối... Trong số những nhạc sĩ nổi tiếng nhất của dòng nhạc trữ tình của miền Nam trước 1975, dù Đỗ... Sáng sớm 24/3/1997, khi tôi chuẩn bị đi làm thì nhận được một bì thư dày do nhạc sĩ Đỗ... Nhạc sĩ Đỗ Lễ đã cống hiến hầu hết cuộc đời tài hoa của mình cho âm nhạc, cho tình... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Quê mẹ

Nhạc khúc tiền chiến đong đầy lòng hiếu kính hướng về mẹ hiền tần tảo nơi quê nhà miền Trung xa xôi, sáng tác năm 1943 khi Thu Hồ đang sống xa xứ làm việc tại Sài Gòn. Giai điệu mượt mà sâu lắng mang đậm âm hưởng dân ca Trung Bộ tự sự, ca ngợi công ơn sinh thành dưỡng dục to lớn của mẹ già và khát vọng ngày hồi hương sum họp gia đình.

Ngọc Lan

Tác phẩm bán cổ điển tiền chiến kinh diễn sáng tác cuối thập niên 1940 tại Hà Nội. Dương Thiệu Tước mượn hương thơm thanh tao của hoa ngọc lan để tôn vinh vẻ đẹp thuần khiết, đài các của người con gái. Giai điệu bài hát uyển chuyển tinh tế đòi hỏi kỹ thuật thanh nhạc cao, gắn liền với tiếng hát chuẩn mực của danh ca Thái Thanh, Khánh Ly đem lại không gian âm nhạc quý phái thoát tục.

Không bao giờ ngăn cách

Viết dành tặng riêng cho mối tình thanh xuân sâu đậm đầy e ấp tuổi học trò. Nhạc sĩ mượn những nốt nhạc ngọt ngào để xua tan đi nỗi lo âu mơ hồ về sự chia ly cách trở, xây dựng niềm tin son sắt vững bền vào tương lai hạnh phúc trọn vẹn của lứa đôi.

Nửa Đêm Ngoài Phố

“…Với thể điệu Rumba quen thuộc, diễn tả tâm trạng đau buồn của một người khi người yêu không đến nữa, ca khúc Nửa Đêm Ngoài Phố đã ăn sâu vào lòng tất cả mọi người, từ những người lớn tuổi, cho đến lớp người trẻ lúc bấy giờ”. Ca sĩ Thanh Thúy, người trình bày thành công nhất ca khúcNửa Đêm Ngoài Phốnói riêng, và dòng nhạc của nhạc sĩ Trúc Phương nói chung, đã từng tâm sự như vậy về bài hát đã làm nên tên tuổi của cô cũng như của nhạc sĩ Trúc Phương vào những năm đầu thập niên 1960. Click để nghe Thanh Thúy hát Nửa Đêm Ngoài Phố trước 1975 Thanh Thúy còn cho biết là thời đó, trong bất cứ buổi trình diễn nào, cô cũng được yêu cầu trình bàyNửa Đêm Ngoài Phố, từ các sân khấu phòng trà, khiêu vũ trường cho đến Đại Nhạc Hội, từ các thôn làng nhỏ bé cho đến các tiền đồn hẻo lánh xa xôi. Ngoài ra, trong những chương trình phát thanh của đài Sài Gòn và đài tiếng nói Quân Đội, vào bất cứ chương trình nhạc nào cũng có bài này… Như vậy có thể nói bài hát này đã trở thành một hiện tượng, rất được yêu thích ngay từ khi mới ra mắt, và đã được bảo chứng qua thời gian 60 năm, đến nay vẫn được công chúng nhiều thế hệ đón nhận, yêu mến. Từ cuối thập niên 1950, nhạc sĩ Trúc Phương đã sáng tác những ca khúc quen thuộc với công chúng nhưĐò Chiều, Tình Thắm Duyên Quê…Tuy nhiên phải sang đến năm 1960, ca khúcNửa Đêm Ngoài Phốcó thể xem là bài đầu tiên làm vang danh cho tên tuổi nhạc sĩ Trúc Phương, cũng như góp phần đưa tiếng hát Thanh Thúy lên đài cao của danh vọng, đánh dấu sự gắn bó của sự nghiệp nữ danh ca này với dòng nhạc Trúc Phương từ đó cho đến nay. Thật khó tìm được một ca khúc nào của nhạc sĩ Trúc Phương mà không buồn. Ngay cả khi dù có đang đắm chìm trong hạnh phúc thì ông cũng vẫn sáng tác nhạc buồn, như là để dự cảm cho tương lai mai sau của mình. Dù đã lấy vợ từ những năm cuối thập niên 1950, và vào thời điểm đáng lẽ là phải đang tận hưởng hạnh phúc bên gia đình nhỏ, nhưng với một tâm hồn đa cảm và đa mang, nhạc sĩ Trúc Phương đã sáng tác nên những lời ca đầy những ưu tư: Buồn vào hồn không tên,Thức giấc nửa đêm nhớ chuyện xưa vào đờiĐường phố vắng đêm nao quen một ngườiMà yêu thương trót trao nhau trọn lời. Để rồi làm sao quên?Biết tên người quen, biết nẻo đi đường vềVà biết có đêm nao ta hẹn hòĐể tâm tư những đêm ngủ không yên… Nhìn lại những ca khúc nổi tiếng nhất của nhạc sĩ Trúc Phương, sẽ thấy có rất nhiều bài hát có bối cảnh là “đêm”, nhưĐêm Tâm Sự, Tàu Đêm Năm Cũ, Hai Chuyến Tàu Đêm, Mưa Nửa Đêm, và đặc biệt làNửa Đêm Ngoài Phố, được viết sớm nhất trong loạt ca khúc này. Nhạc về đêm hầu hết là nhạc buồn, vì khi mà bóng tối vây quanh, người ta thường cảm nhận được rõ ràng nhất những nỗi buồn tủi, cô đơn và lạnh lẽo. Có lẽ là khi sáng tácNửa Đêm Ngoài Phố, nhạc sĩ Trúc Phương đã mang những tâm trạng như vậy. Bối cảnh của bài hát là vào một đêm buồn, có một người tỉnh giấc lúc canh khuya khi chuyện tình xa xưa lại tràn về theo gió lạnh. Dù kết thúc đã lâu, nhưng lúc nào người cũng cảm thấy mọi thứ như là mới vừa ngày hôm qua. Đêm nay kỷ niệm một lần nữa lại ùa về, khung cảnh xưa hiển hiện như một khúc phim quay chậm:Đường phố vắng đêm nao quen một người… Đó chắc chắn không phải là lần đầu tiên mà người gặp những cảm giác đó, bởi vì niềm ưu tư khắc khoải khi chuyện tình dang dở đi qua đã làm cho người phải trải qua rất nhiều “đêm ngủ không yên” rồi. Nửa đêm lạnh qua timGiữa đường phố hoa đènCó người mãi đi tìm,Một người không hẹn đếnMà tiếng bước buồn thêm Tiếc thay hoài công thôiPhố đã vắng thưa rồiBiết rằng chẳng duyên thừaĐể người không gặp nữaVề nối giấc mơ xưa Thức giấc nửa đêm, rồi những hình ảnh năm xưa cứ hoài ẩn hiện trong đầu, người không thể chợp mắt trở lại nên đành rảo bước ra đường. Giữa đường phố hoa đèn của thành đô rực rỡ, có một người lê những bước chân vô định trên con đường cũ để tìm lại dấu hẹn hò năm xưa. Nhưng vì cố nhân không hẹn đến nên làm sao gặp được nữa, nên dù chỉ là muốn bước cho vơi nỗi nhớ, người lại càng thấy buồn thêm trên mỗi bước chân hoài công. Ngày buồn dài lê thêCó hôm chợt nghe gió lạnh đâu tìm vềLàm rét mướt qua song len vào hồnLàm khô môi biết bao nhiêu lần rồi.. Ngày thì buồn dài lê thê, còn đêm về thì giấc cũng không yên vì từng cơn gió lạnh cứ ùa về mang theo tất cả những nỗi nhớ len sâu tận vào tâm can. Ngày lẫn đêm đều cùng thao thức chung một nỗi niềm. Đời còn nhiều bâng khuângCó ai vì thương góp nhặt tâm tình nàyGửi giúp đến cố nhân mua nụ cườiVà xin ghi kỷ niệm một đêm thôi… Người xưa thì có thể đã quên, nhưng lòng người nhạc sĩ vì quá nặng tình và đa cảm nên đời vẫn còn nhiều bâng khuâng, đành góp nhặt tâm tình này viết thành câu nhạc ý thơ, để mong gửi đến cố nhân những lời cuối tạ từ. Ca sĩ Thanh Thúy kể lại rằng khi bài hát này được ra mắt, trong tất cả các lần trình diễn, dù ở nơi nào thì cô cũng đều được khán giả yêu cầu hátNửa Đêm Ngoài Phố.Trong một lần đi lưu diễn ở Đà Lạt. Vừa hát xong phần mình, Thanh Thúy quay về khách sạn (ở gần rạp hát) để nghỉ ngơi. Chẳng bao lâu sau đó thì chương trình biểu diễn ở rạp đã kết thúc, khán giả lũ lượt kéo nhau ra về. Đứng trên lan can nhìn xuống đường, Thanh Thúy đã được chứng kiến được cảnh nhiều nhóm người cùng nhau vừa hát, vừa huýt sáo bàiNửa Đêm Ngoài Phố… Cô kể lại tâm trạng của mình khi đó:“Bỗng dưng tôi đã cảm động và để mặc hai hàng lệ tuôn. Tôi chỉ là một ca sĩ, hát lên nỗi niềm của anh mà còn xúc động đến như vậy, nói gì đến anh, người sáng tác, còn xúc động đến dường nào”. Click để nghe Nửa Đêm Ngoài Phố, bản thu đầu tiên trong dĩa nhựa Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn Nếu bạn là một người quan tâm đến các hoạt động âm nhạc ở Sài Gòn thập niên 1960, chắc... Khi nhắc đến nhạc sĩ Trúc Phương, người ta nhớ đến rất nhiều bài nhạc vàng bất tử: Nửa Đêm... Nhạc sĩ Trúc Phương là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu nhất của dòng nhạc vàng, được nhiều người... Làng nhạc Sài Gòn ngày xưa có đến hàng trăm nhạc sĩ đã từng sáng tác nhạc vàng, là những... Trong nhạc vàng, đã có rất nhiều lần xuất hiện hình dáng của sân ga và những chuyến tàu trong... Nhạc sĩ Trúc Phương là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu nhất của nhạc vàng Việt Nam. Ngoài những... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Tuyệt Phẩm Thơ Phổ Nhạc

Xem tất cả

Kho Tàng Lưu Trữ

Tác phẩm tiêu biểu

Xem tất cả
Featured Story

Diễm xưa

Tổng quan “Diễm xưa” là tình khúc tiền chiến diễm lệ và nổi tiếng nhất của Trịnh Công Sơn, sáng tác năm 1960 tại cố đô Huế. Tác phẩm lấy cảm hứng từ...

Bài viết nổi bật
Mới cập nhật

Bao Giờ

Tác phẩm mới được tổng hợp và đưa vào hệ thống.

Tác phẩm
Mới cập nhật

Ba Mươi Năm

Tác phẩm mới được cập nhật vào kho lưu trữ kỹ thuật số.

Tác phẩm

Góc Kiến Thức

Ngày này năm xưa

Tháng 5 năm 2014: Hiện tượng "Chắc ai đó sẽ về" làm khuynh đảo các bảng xếp hạng V-Pop, đồng thời mở ra cuộc tranh luận lớn nhất về vấn đề bản quyền trong lịch sử âm nhạc Việt Nam.

Bạn có biết?

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại gia tài âm nhạc đồ sộ với hơn 600 ca khúc, trong đó phần lớn là các bản tình ca buồn.

Kỷ lục Âm nhạc

  • 🏆 Nghệ sĩ nam có nhiều MV trăm triệu view nhất: Sơn Tùng M-TP
  • 🏆 Cống hiến nhiều nhất: Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Kết nối nghệ sĩ & Tác phẩm

NETWORK HIGHLIGHT

Làn Sóng Xanh Era

Khám phá mạng lưới kết nối giữa các nhạc sĩ và ca sĩ định hình âm nhạc đại chúng Việt Nam những năm 1990-2000.

Khám phá bản đồ
Bộ sưu tập

Giai Thoại & Câu Chuyện

Những câu chuyện thâm cung bí sử, hoàn cảnh sáng tác phía sau những bài hát bất hủ.

Bộ sưu tập

Thơ Phổ Nhạc

Sự giao thoa tuyệt đẹp giữa thi ca và âm nhạc. Những bài thơ được chắp cánh bởi giai điệu.

Vintage sheet music and instruments
Bộ sưu tập đặc biệt

Giai đoạn vàng trước 1975

Một góc nhìn sâu sắc về các trào lưu âm nhạc đa dạng đã nảy nở tại Sài Gòn.