Thông tin Bài hát
Anh đứng đây là đâu
Tổng quan Tên bài hát: Anh đứng đây là đâu Người sáng tác nhạc: Đang cập nhật Người viết lời: Đang cập nhật Năm phát hành: Đang cập nhật Nội dung n...
Những mảnh ghép tri thức âm nhạc
Khám phá kho lưu trữ kỹ thuật số, nơi kết nối các thế hệ nghệ sĩ, câu chuyện đằng sau những bản nhạc bất hủ và mạng lưới tri thức âm nhạc sâu rộng.
Những Mảnh Ghép & Giai Thoại
Xem tất cảGiai thoại Bài hát
Ba Bà Đi Bán Lợn Con
Nhạc thiếu nhi...
Tiểu sử Nghệ sĩ
Phương Vy
update_topic(strategic_intent='Creating an encyclopedia entry for Phương Vy based on the provided data, following specified formatting and content rul...
Thông tin Bài hát
Anh vẫn buồn như xưa
Tổng quan Bài hát "Anh vẫn buồn như xưa" được sáng tác và viết lời bởi nhạc sĩ Tăng Nhật Tuệ. Năm sáng tác: Đang cập nhật. Tăng Nhật Tuệ là một nhạc ...
Giai thoại Bài hát
Ba Mươi Năm
Trình duyệt của bạn không cho phép chơi nhạc. Ba mươi năm - Võ Tá Hân phổ nhạc, Khắc Dũng trình bày...
Tiểu sử Nghệ sĩ
Phượng Hằng
update_topic(strategic_intent='Creating an encyclopedia entry for Phượng Hằng based on the provided data, adhering to all specified formatting and con...
Giai Thoại Cuốn Hút
Xem tất cảChiếc lá cuối cùng
Ca khúcChiếc Lá Cuối Cùngcủa nhạc sĩ Tuấn Khanh là 1 trong những ca khúc trữ tình nổi tiếng nhất của thập niên 1950, có sức sống bền bỉ và được nhiều thế hệ khán giả yêu thích trong suốt hơn 60 năm qua. Click để nghe Lệ Thu hát Chiếc Lá Cuối Cùng trước năm 75 Chiếc Lá Cuối Cùngđược sáng tác vào thập niên 1950, nếu so về mặt thời gian thì đây không phải là ca khúc nhạc tiền chiến một cách đúng nghĩa. Tuy nhiên nếu xét về nội dung, với giai điệu và lời ca đẹp như một bài thơ, thì đây là ca khúc mang âm hưởng nhạc lãng mạn thời tiền chiến, mô tả đêm chia ly của một đôi tình nhân. Đây là câu chuyện tình hoàn toàn có thật của nhạc sĩ Tuấn Khanh và một cô gái còn rất trẻ. Trong đêm tạ từ, ông cùng với người yêu đi bên nhau và chờ đến khi chiếc lá cuối cùng rơi xuống, đó cũng là lúc họ phải xa nhau. Đằng sau ca khúc nổi tiếng này là hoàn cảnh sáng tác rất đặc biệt mà người viết bài này đã được trực tiếp nghe nhạc sĩ Tuấn Khanh tâm sự. Ngoài ra tác giả cũng chia sẻ về ý nghĩa của từng câu hát trong bài hát này, xin được kể lại ở dưới đây. Ca khúcChiếc Lá Cuối Cùngđược nhạc sĩ Tuấn Khanh viết cho mối tình thơ của mình với một cô học trò 13 tuổi ở Sài Gòn. Lúc đó ông là ca sĩ Trần Ngọc nổi tiếng, còn cô gái theo ông học nhạc để tham gia một cuộc thi hát. Khi cô gái thi hát xong cũng là lúc không còn học nữa. Đêm cuối cùng tiễn cô gái ra ga tàu điện để về nhà, đường phố hai bên vắng lặng, từng chiếc lá cuốn bay lững lờ. Sài Gòn vào thời đó, tuyến đường sắt nội đô vẫn còn hoạt động, với nhà ga trung tâm là ở bên hông chợ Bến Thành. Khi cô gái đã lên xe, chàng trai độc bước trở về nhà, nhìn lên bóng cây trơ trọi bên đường khi chiếc lá cuối cùng vừa rơi xuống, trơ trọi và cô độc như chính nỗi lòng của chàng nghệ sĩ. Bầu trời đêm thăm thẳm lấp lánh ánh sao như khắc sâu thêm nỗi cô đơn. Tất cả những điều đó đã tạo nên một khung cảnh không thể nào quên trong lòng người ca sĩ, nhạc sĩ Trần Ngọc – Tuấn Khanh. Cô học trò vừa mới chớm tuổi dậy thì, mang trái tim thuần khiết, mộng mơ trao cho người thầy. Người thầy ban đầu vô tư, không biết rằng cô trò nhỏ đã sớm mang tâm sự lãng mạn với mình. Tới khi khoá học gần kết thúc, ông mới nhận ra điều đó, khi cô gái mỗi ngày mang theo cuốn sổ nhỏ, khi thì ép cánh bướm, có khi lại là một chiếc lá ép khô tặng người thầy để ngỏ lòng mình. Lúc đó ông không ngờ là cô gái nhỏ này lại nặng tình đến thế. Sau này, khoảng cuối thập niên 1950, nhớ lại tình cảm với cô học trò bé nhỏ năm xưa, ông đã viếtChiếc Lá Cuối Cùngvà trở thành ca khúc nổi tiếng nhất trong sự nghiệp của mình. Đêm qua chưa mà trời sao vội sángMột đàn chim cánh nhỏ chở mùa sangChiều vào thu tiễn em sầu lạnh giáLá trên cành từng chiếc cuốn bay xa… Trong tờ nhạc phát hành, lời nhạc này được ghi là: “Đêm CHƯA QUA mà trời sao vội sáng…Một đàn chim cánh nhỏ TRỞ mùa sang…” Tuy nhiên chính nhạc sĩ Tuấn Khanh đính chính lại rằng đó là lỗi in sai của nhà xuất bản tờ nhạc. Lời nhạc gốc mà ông viết là: Đêm qua chưa mà trời sao vội sángMột đàn chim cánh nhỏ chở mùa sang… Nếu nghe lại bản thu âm của Lệ Thu hát trước 1975, có thể thấy ca sĩ Lệ Thu hát đúng như ý tác giả: Đêm qua chưa… Trong đêm cuối, hai hình bóng sóng vai đưa nhau đi trên con phố nhỏ quen thuộc dẫn ra ga tàu điện, chàng trai thảng thốt thấy thời gian qua nhanh quá, tâm trạng rối bời nên chàng không thể nhận ra là ngày hay là đêm đang phủ xuống. Trạng thái đó khiển kẻ mộng du là nhạc sĩ đặt câu hỏi ngay đầu bài hát:Đêm qua chưa mà trời sao vội sáng? Ở hai bên đường, những cánh cửa đã đóng im lìm, không gian vắng lặng, chỉ có đôi chim uyên bé nhỏ đang nhảy bên đường là có thể chứng kiến được phút giây nghẹn ngào của đôi tình nhân: Một đàn chim cánh nhỏ chở mùa sang… Khi tôi hỏi nhạc sĩ Tuấn Khanh,“đàn chim cánh nhỏ chở mùa”là gì? thì được ông cắt nghĩa cụ thể, xin chép lại sau đây. Hãy nghe câu hát tiếp theo: Chiều vào thu tiễn em sầu lạnh giáLá trên cành từng chiếc cuốn bay xa… Thực ra thời điểm họ chia tay nhau không phải là mùa thu. Mà mùa thu là mùa của thi nhân, mùa của tình yêu, của nhiều cảm xúc lãng mạn. Nhạc sĩ đã tưởng tượng rằng mùa thu kia đang rong chơi đâu đó ở cuối phương trời kia, và đàn chim uyên cánh nhỏ đã được ông nhân cách hóa. Đôi chim hiểu được tâm sự của đôi bạn bên đường, nên đã kháo nhau cùng đàn bay về cuối trời, chắp từng đôi cánh nhỏ thành một cái bè để chuyên chở mùa thu đến bên đôi tình nhân, là món quà trao cho những kẻ tình si đang thẫn thờ trải qua những phút bên nhau sau cuối. Trong khung cảnh lãng mạn của một chiều thu được lũ chim uyên ban tặng, họ thấy sầu lạnh lên buốt giá tâm hồn. Đêm đã càng khuya, xung quanh chỉ còn lại tiếng gió thoảng cuốn bay từng chiếc lá trong không trung. Cô gái thầm nói nhỏ, rằng khi chiếc lá cuối cùng trên cành kia rơi xuống, có lẽ cũng là đến lúc em phải bước lên tàu rời xa. Em bướclên xe tiễn em đi, chưa bao giờ buồn thế…(Có lẽ thi sĩ Cung Trầm Tưởng cũng thấu hiểu được hoàn cảnh tương tự khi ông viết bài thơ “Chưa Bao Giờ Buồn Thế”ở Pháp). Đêm chia ly buồn gì sao chẳng nóiChỉ nghe em nói nhỏ trở về thôi… Nhạc sĩ Tuấn Khanh nói rằng hai câu này đã bị chỉnh sửa lại. Câu gốc mà ông viếtban đầu là: Đêm chia ly nghẹn ngào sao chẳng nóiChỉ nghe tim nức nở trở về thôi… Tuy nhiên lời hát này bị từ chối cấp phép phát hành, vì buồn quá. Thời điểm đó là thời kỳ đầu của nền cộng hòa, âm nhạc còn bị kiểm duyệt khá kỹ. Vì vậy nhạc sĩ đành sửa lại 2 câu hát này thành: Đêm chia ly buồn gì sao chẳng nóiChỉ nghe em nói nhỏ trở về thôi… Theo nhạc sĩ thì hai câu này cũng thể hiện được trọn vẹn tâm trạng của ông và cô gái lúc đó. Trong giây phút nghẹn ngào không nói nên lời vì sắp phải xa nhau, bỗng nhiên nghe cô gái nhỏ nhẹ nói rằng đã đến lúc rồi, cô phải bước lên tàu, và anh cũng phải trở về thôi… Click để nghe Tuấn Ngọc hát Ngày buồn tênh cũng đưa chiều vào tốiMím môi cười mà nhớ thương khôn nguôi… Cuộc từ ly này như là một quy luật của sự hợp tan: hợp rồi tan, tan rồi lại hợp. Cô gái nhắn nhủ và an ủi chàng trai như vậy: Họ xa nhau cũng là một quy luật, như là hết ngày rồi đến đêm, hết đêm rồi lại tới ngày, như là“ngày buồn tênh cũng đưa chiều vào tối”vậy. Cô nói rằng nếu còn duyên nợ, họ sẽ có thể quay lại được về với nhau. Biết là như vậy nhưng sao cả 2 vẫn thấy nghẹn ngào. Trong giây phút đó, cô gái nói:“- Em đã cười rồi này, anh hãy cười lên đi…”Chàng trai cũng gượng cười, nhưng đó là một nụ cười trong đau khổ, miệng thì mím môi cười cho người yêu vui lòng, nhưng không ngăn được dòng nước mắt. Câu hát này ban đầu được viết là: “Mím môi cười mà nước mắt tuôn rơi…”,nhưng như vậy thì buồn quá, nên khi phát hành đã sửa thành“nhớ thương khôn nguôi”. Cô gái bước lên tàu, chàng trai đứng lại nhìn theo, cõi lòng tê dại, quay quắt vì nhớ. Những kỷ niệm cũ ùa về, phủ kín tâm hồn chàng, đóng băng không gian và thời gian xung quanh: Mộng về một đêm xuân sangEm thì thầm ngày đó thương anhThuyền về một đêm trăng thanhSay mộng vàng đậu bến sông xanh… Chàng trai nhớ lại những ngày tháng bên nhau vừa qua, khi em thì thầm nói thương anh, họ cùng nhau xây mộng vàng, thơ mộng như hình ảnh thuyền về đậu đêm trăng thanh. Nhưng vì hoàn cảnh, họ đành phải xa nhau, rồi tiễn đưa nhau trong một đêm trăng sao. Mộng tràn ngập đêm trăng saoSao đầy trời từng chiếc lấp lánh… Phải chăng vì mắt đã ướt nhoè nên những ngôi sao trên bầu trời kia cũng nhòe lệ mà lấp lánh? Chính nhạc sĩ Tuấn Khanh cũng chia sẻ rằng những ngôi sao đêm hôm ấy lấp lánh lạ thường. Trời đêm ở thành phố phồn hoa như Sài Gòn thì khó có thể thấy được những vì sao sáng lấp lánh. Nhưng trong đêm này, có lẽ vì thấu hiểu được lời thở than của đôi bạn nên ngàn sao cũng đã lấp lánh như lời hồi đáp tới họ, chia sẻ nỗi buồn mênh mông như bầu trời mà họ phải gánh chịu. Rồi một chiều xuân thơ trinhCho lòng mình về với dĩ vãng… Trong một ca khúc tràn ngập nỗi buồn như vậy, có buổi chia tay nào mà không mang nỗi buồn luỵ. Nhưng nhạc sĩ nói rằng ông vẫn muốn để lại một tia hy vọng cho ca khúc bằng 2 câu hát trên, như một tia sáng lẻ loi trong đêm trường âm u và lạnh giá. Tác giả bài hát hy vọng rằng sẽ có một chiều xuân thơ trinh nào đó, lòng minh sẽ được trở về với dĩ vãng. Dĩ vãng tươi đẹp vì có người yêu ở đó, đã từng cùng nhau say xưa giấc mộng vàng. Xa nhau chưa mà lòng nghe quạnh vắngĐường thênh thang gió lộng một mình ta Con tàu chở cô gái đã rời đi từ bao giờ, hơi ấm của đôi tay trao nhau vẫn còn trong đêm lạnh. Chàng trai vẫn đứng đó, thẫn thờ tự hỏi:“Xa nhau chưa mà lòng nghe quạnh vắng?”.Và rồi thảng thốt nhận ra, trước mặt mình chỉ còn“đường thênh thang gió lộng”. Cảm giác cô độc, lạnh lẽo phủ xuống tâm hồn chàng trai. Rượu cạn ly uống say lòng còn giáLá trên cành một chiếc cuối bay xa… Chàng trai mượn ly rượu say để quên đi trống vắng, lạnh lẽo của đêm xa nhau. Vậy mà rượu đã cạn, càng uống càng thấy rằng không có gì có thể thay thế được người yêu. Lòng chưa ấm lại được, ngẩng lên nhìn thì thấy chiếc lá cuối cùng trên nhành cây họ thấy ban đầu, giờ cũng đang lìa khỏi cành. Lúc này, chàng nhạc sĩ mới sực tỉnh cơn cay và nhận ra rằng người yêu thực sự xa rồi. Nàng đã vuột khỏi tay chàng như chiếc lá cuối cùng kia rời khỏi cây không bao giờ còn có thể quay trở lại. Đó là một cảm giác cay đắng và tuyệt vọng… Đông Kha(Ghi theo lời kể của nhạc sĩ Tuấn Khanh)Bản quyền bài viết của nhacxua.vn Đa số những ca khúc nhạc vàng viết về mùa xuân viết trước năm 1975 thường có nội dung buồn,... Nhạc sĩ Tuấn Khanh có sở trường là sáng những bài tình ca có lời nhạc êm đềm, đẹp và... Nhạc sĩ Tuấn Khanh tên thật Trần Trọng Ngọc, sinh năm 1933 ở Nam Định, là một trong những nhạc... Bài hát Quán Nửa Khuya được nhạc sĩ Tuấn Khanh hợp soạn cùng nhạc sĩ Hoài Linh vào khoảng đầu... Nguồn: Bạn Dakto Quán Nửa Khuya - Duy Khánh Quán Nửa Khuya - Thanh Thúy Quán Nửa... Tuấn Khanh, tên thật là Trần Ngọc Trọng (sinh năm 1933), là một nhạc sĩ người Việt Nam. Ông vừa... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.
Anh còn nợ em
Ca khúc được nhạc sĩ Anh Bằng phổ từ bài thơ cùng tên của thi sĩ Phan Thành Tài. Nguồn cảm hứng của tác phẩm bắt nguồn từ những hoài niệm ngọt ngào và đau xót về mối tình dang dở thời trẻ của tác giả gắn liền với vùng đất Tuy Hòa, núi Nhạn sông Đà. Câu hát "Anh còn nợ em / Công viên ghế đá / Công viên ghế đá / Lá đổ chiều êm..." như những lời thì thầm tự sự đầy day dứt, thể hiện món nợ ân tình mà người đàn ông mang theo suốt cuộc đời khi không thể đi cùng người mình yêu đến cuối con đường.
Không tên
Nhắc đến nhạc sĩ Vũ Thành An là nhắc đến những Bài Không Tên và ngược lại. Ngoài 10 bài sáng tác trước 1975, ông còn rất nhiều bài không tên tiếp nối được sáng tác sau này. Có một điều ít người biết, đó là trong 10 bài không tên được đánh số từ 1 đến 9, rồiBài Không Tên Cuối Cùng, thì những bài đó không phải là được sáng tác theo đúng thứ tự.Bài Không Tên Cuối Cùngnhưng được ra đời đầu tiên, với ý nghĩa là những lời cuối cùng dành cho mối tình sâu đậm. Trong tập hồi ký Chuyện Tình Không Tên ra mắt năm 2017, nhạc sĩ Vũ Thành An kể về mối tình đậm sâu của ông và một người đẹp Sài Gòn. Một cuộc tình đúng nghĩa trai gái tài sắc nhưng lại vướng phải rào cản gia đình mà đành đứt đoạn, tan vỡ. Nguyên nhân của sự ngăn cấm này theo nhạc sĩ là do khoảng cách tuổi tác và gia thế. Chàng thua nàng những hai tuổi và học sau nàng đến mấy lớp. Gia đình cô gái rất giàu có và bản thân nàng cũng một cô gái giỏi giang, tài sắc vẹn toàn. Ngoài thời gian học ở trường, nàng còn là một ngôi sao sáng trong các hoạt động hội hè, văn nghệ. Là tiểu thư cành vàng lá ngọc nhưng nàng rất giỏi giang, tháo vát, thường phụ giúp quản lý một xưởng dệt của gia đình. Cuộc tình đột ngột tan vỡ để lại một vết thương lớn cho chàng nhạc sĩ trẻ khi đó. Ông viết trong hồi ký: Em bỏ đi làm anh hụt hẫng, nhất là không còn biết tin vào ai nữa. Anh đã tin những lời em hứa, thế rồi em bỏ đi. Anh trở thành kẻ mất đức tin không còn biết bấu víu vào đâu. Đức tin là quan trọng nhất của một đời người. Chính đức tin sẽ cho ta hy vọng, có thể giúp ta chịu đựng được những điều phi thường và vượt lên khỏi sự bình thường. Mất đức tin ta sẽ rơi xuống hố thẳm của tuyệt vọng. …Bây giờ, sau 50 năm hồi tưởng lại, anh vẫn thấy tình yêu anh dành cho em là có thật. Tình yêu đó đã theo anh trên mọi nẻo đường. Tình yêu ấy đã cho anh bay vút lên trời cao và rớt chúi xuống vực sâu. Một lần tình cờ anh được gặp lại em trong chuyến đi sang Paris cùng với Du Tử Lê và Từ Công Phụng năm 1998, tim anh như vỡ trong lồng ngực. Đó có phải là bằng chứng của mối chân tình?” Nhạc sĩ Vũ Thành An kể lại,Bài Không Tên Cuối Cùngđược ông sáng tác liền một mạch trên đoạn đường chưa đầy một cây số từ trường Luật về nhà. Ông nhớ lại:“Anh đã thảng thốt cất tiếng kêu than khi em đột ngột chấm dứt liên lạc”. Nhớ em nhiều nhưng chẳng nóiNói ra nhiều cũng vậy thôiÔi đớn đau đã nhiều rồiMột lời thêm càng buồn thêm, còn hứa gì? Đó là sự chới với, suy sụp của một người đang trên đỉnh cao hạnh phúc bất ngờ bị sụp xuống hố sâu đau khổ. Nỗi nhớ người yêu vầy vò trái tim đau thương, nhưng không thể nói ra, không thể giải toả, không thể trút cho vơi sầu, đành ôm tất cả đau đớn vào lòng, cuộn thành một khối u sầu mà gặm nhấm. Click để nghe Anh Khoa hát Bài Không Tên Cuối Cùng trước 1975 Biết bao lần em đã hứaHứa cho nhiều rồi lại quênAnh biết tin ai bây giờ?Ngày còn đây người còn đây, cuộc sống nào chờ? Trong tâm trạng sụp đổ vì tình yêu tan vỡ, những lời yêu đương thề nguyện, hứa hẹn khi xưa bỗng trở thành những nhát dao sắc lẹm cứa vào tim. Tình yêu của em, lời yêu của em, lời hẹn ước của em, anh đã coi như một đức tin trong đời sống để neo giữ tình yêu của mình nhưng tất cả đều đã sụp đổ, em bỏ đi, đột ngột đặt dấu chấm hết cho cuộc tình hoa mộng.“Anh biết tin ai bây giờ?”, câu hỏi thốt ra nặng trĩu như một sự níu kéo, gắng gượng lột tả tình cảnh thê lương của kẻ bị phụ tình. Bao câu hỏi cứ thế nối tiếp trút xuống như thác lũ dồn dập, dày vò trái tim sầu muộn của chàng nhạc sĩ: Này em hỡi, con đường em đi đóCon đường em theo đó sẽ đưa em sang đâu? Mưa bên chồng có làm em khóc?Có làm em nhớ những khi mình mặn nồng?Này em hỡi con đường em đi đóCon đường em theo đó đúng hay sao em? Nhưng chẳng có câu trả lời nào hồi đáp, chỉ có khoảng trống của người rời đi để lại và một người tình si ngây dại chết lặng giữa hiện thực tàn khốc: Xa nhau rồi, thiên đường thôi lỡCho thần tiên chắp cánh xót đau người tình si Không phải đây là lần đầu nhạc sĩ Vũ Thành An nhắc tới “thần tiên” và “thiên đường” ở trong nhạc. Ca khúc đầu tiên trong sự nghiệp của ông đã được công chúng yêu mến làTình Khúc Thứ Nhấtcũng viết cho mối tình này khi vẫn còn đang tha thiết. Lúc đó lời nhạc được nhà văn Nguyễn Đình Toàn đặt với những ca từ lóng lánh màu sắc thần thoại là:Thần tiên gãy cánh đêm xuân, bước lạc sa xuống trần… Thần tiên đó chính là hiện thân của tình yêu, đã gãy cánh và sa xuống trần và kết nối cho tình duyên của đôi lứa. Nhưng khi cuộc tình đã mất, cũng có nghĩa là “thần tiên” đã chắp cánh bay xa, để lại nỗi xót đau cho người tình si. Dù mang tâm trạng đau đớn, hoang hoải khôn nguôi nhưng chàng trai không hề oán thoán, thù hận người yêu mà trong từng câu từng chữ chỉ nồng đượm một tình yêu bao dung, chân thành, mong cho người mình yêu được ấm êm, hạnh phúc: Suốt con đường ai dìu lốiHãy yêu nhiều người em tôiXin gửi em một lời chàoMột lời thương một lời yêu lần cuối cùng Tình cảm yêu thương, bao dung và trân trọng đó của nhạc sĩ Vũ Thành An dành cho người tình thật đáng ngưỡng mộ. Bởi đến tận 25 năm sau, khi đã đi qua một đoạn đời dài, ông vẫn nâng niu cuộc tình ấy và người con gái ấy như một bảo vật từng có trong đời. Ông viết: “Em đã từng muốn anh ghi lại kỷ niệm cho cuộc tình chúng mình. Và anh đã viết nhưng chưa bao giờ nghĩ rằng “Bài Không Tên Cuối Cùng” anh đã viết ra trong sự thảng thốt khi em đột ngột bỏ anh đi, sau đó lại được phổ biến rộng như thế! Chắc chắn những lời ca đó đã gây ảnh hưởng đến em. Anh hoàn toàn không muốn như vậy. 25 năm sau, năm 1991, anh đã mừng là có dịp để viết lại những điều anh không nên viết. Anh vẫn mong một lần hỏi chuyện em: Nhớ rất nhiều câu chuyện đóNgỡ như là ngày hôm quaÔi ước ao có một ngàyGặp lại em hỏi chuyện em lần cuối cùng Vẫn con đường, con đường cũVẫn ngôi trường, ngôi trường xưaMưa vẫn bay như hôm nàoNgười ở đâu mình ở đây bạc mái đầu Này em hỡi con đường em đi đó, con đường em theo đóChắc qua bao lênh đênhBao gập ghềnh có làm héo hắtCó dập tắt mất nét tươi nhuận nụ cười? Này em hỡi con đường em đi đó,Con đường em theo đó đúng đấy em ơiNếu chúng mình có thành đôi lứaChắc gì ta đã thoát ra đời khổ đau? Nếu không còn được gặp nữaGiữ cho trọn ân tình xưaxin gửi em lời cầu nguyệnĐược bình yên được bình yên về cuối đời…” Đó là những lời hát trong ca khúc sau cuối được nhạc sĩ Vũ Thành An đặt tên làBài Không Tên Cuối Cùng Tiếp Nối. Tiếp nối để kết thúc, để khép lại một mối tình đã trở thành dĩ vãng, để cởi ước cho nhau, để hoá giải và tha thứ. Và để trả lời cho câu hỏi mà 25 năm trước đó chàng nhạc sĩ trẻ đã dằn dỗi thốt lên: “Này em hỡi con đường em đi đóCon đường em theo đó đúng hay sao em?” Nay, ông viết lại, bằng một câu trả lời thật dứt khoát và rõ ràng: Này em hỡi con đường em đi đó,Con đường em theo đó,đúng đấy em ơiNếu chúng mình có thành đôi lứaChắc gì ta đã thoát ra đời khổ đau? Sau tất cả sóng gió cuộc đời, tình yêu dù vẫn âm ỉ đâu đó dưới đám tro tàn, đã trở nên bình lặng hơn, không còn cuồng si ngây dại như khi xưa nữa: Xin gửi em một lời chàoMột lời thương một lời yêu lần cuối cùng Lời yêu cũ đã được nhạc sĩ viết lại thành lời cầu nguyện bình yên: Xin gửi em lời cầu nguyệnĐược bình yên được bình yên về cuối đời NgoàiBài Không Tên Cuối CùngvàTình Khúc Thứ Nhất, cuộc tình với người đẹp Sài Gòn hơn tuổi đó còn được ghi dấu trong 1 sáng tác rất nổi tiếng khác của nhạc sĩ Vũ Thành An làEm Đến Thăm Anh Đêm 30.Đây đều là những ca khúc đầu tiên trong sự nghiệp vang lừng của nhạc sĩ. Cuộc tình tha thiết đó“dẫu mộng không đền”, nhưng cũng tạo lập cho nhạc sĩ Vũ Thành An trở thành một trong những tên tuổi lớn nhất của âm nhạc Việt Nam. Bài: Niệm QuânBản quyền bài viết của nhacxua.vn Nhạc sĩ Vũ Thành An là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu nhất của dòng nhạc trữ tình miền... Trong sự nghiệp sáng tác âm nhạc có được nhiều thành công của nhạc sĩ Vũ Thành An, có thể... Trong số những bài nhạc không tên được nhạc sĩ Vũ Thành An sáng tác trước 1975, thì bài được... Cũng như Bài Không Tên Số 6, nhạc sĩ Vũ Thành An nói rằng Bài Không Tên Số 7 không... Trong loạt bài đã đăng về những bài không tên bất hủ của nhạc sĩ Vũ Thành An, chúng tôi... Đêm sâu mái tóc em dài Buông xuôi, xuôi theo dòng đời Mà đời dài như tiếng kinh cầu Còn... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.
Chuyện tình đặc biệt của Lê Uyên & Phương – Khắc khoải và đam mê, hạnh phúc và chia lìa
Đôi nghệ sĩ, đôi tình nhân, đôi vợ chồng Lê Uyên & Phương là một trường hợp rất đặc biệt và là có thể xem duy nhất của nền tân nhạc Việt Nam. Nhắc đến âm nhạc của họ, nếu chỉ nhắc đến riêng một người, thì sẽ như thể là cắt đôi cái tên Lê Uyên Phương ra để nói, mà một nửa sự thật mãi mãi không bao giờ là sự thật, một nửa Lê Uyên hoặc Phương có lẽ sẽ chẳng thể làm nên một Lê Uyên & Phương huyền thoại. Trong hầu hết các sáng tác nổi tiếng nhất của mình, nhạc sĩ Lê Uyên Phương chỉ viết riêng cho cuộc tình của Lê Uyên & Phương, với những trăn trở, suy tư, và đam mê của chính họ. Câu chuyện xung quanh cái tên Lê Uyên Phương (Lê Uyên – Phương, Lê Uyên & Phương) Dù có tên thật là Lê Minh Lập, nhưng nhạc sĩ Lê Uyên Phương thực chất không phải người họ Lê. Thân sinh của Lê Minh Lập là người họ Phan, quê gốc ở Quảng Nam nhưng đã bỏ nhà đi từ năm 9 tuổi và bị thất lạc mất cha mẹ. Trên đường lưu lạc, do lo sợ bị ảnh hưởng bởi của cuộc cách mạng của cụ Phan Bội Châu nên nhiều người họ Phan đã đổi họ. Cha Lê Uyên Phương tự đổi sang họ Lê mà không hề biết rằng gia đình ở quê đã đổi thành họ Dương sau đó. Sau thời gian phiêu bạt khắp nơi, cha Lê Uyên Phương cưới vợ ở Nha Trang, rồi chuyển về Đà Lạt sinh sống và sinh ra Lê Uyên Phương tại Đà Lạt vào ngày 2 tháng 2 năm 1941. Khác với quá khứ phiêu bạt của cha, mẹ của Lê Uyên Phương xuất thân từ dòng dõi vua chúa. Bà tên thật là Công Tôn Nữ Phương Nghi, tức công chúa Phương Nghi, con gái thứ chín của vua Thành Thái. Và dù tên thật là Lập, nhiều người vẫn gọi Lê Uyên Phương bằng cái tên Lộc, bởi Lê Văn Lộc chính là cái tên trên giấy tờ mà sau nhiều lần sửa đổi, làm lại giấy tờ đã bị cán bộ hộ tịch viết sai. Nghệ danh Lê Uyên Phương được chàng nhạc sĩ Lê Minh Lập sử dụng từ trước khi quen biết nàng tiểu thư Lâm Phúc Anh (tức ca sĩ Lê Uyên sau này), trong đó Lê là họ, Phương là chữ trong tên mẹ, còn Uyên là tên người bạn gái đầu tiên. Sau này, khi cả hai đi biểu diễn cùng nhau thì lấy luôn cái tên Lê Uyên Phương (hoặc có nơi ghi là Lê Uyên – Phương, Lê Uyên & Phương, Lê Uyên và Phương) để làm nghệ danh chung. Nguyên nhân là do một lần nọ, sau khi biểu diễn xong, cặp đôi nghệ sĩ vừa xuống sân khấu thì được một nhóm phóng viên tới phỏng vấn. Khi được hỏi, ai là Lê Uyên Phương, do lúc này Lê Uyên mới đi hát, chưa có nghệ danh nhưng không muốn dùng tên thật nên chàng nhạc sĩ đã khéo léo trả lời thay rằng:“Đây là Lê Uyên. Còn tôi là Phương”. Vì vậy, Lê Uyên Phương vừa là nghệ danh chung của cặp đôi, cũng vừa là bút danh riêng của nhạc sĩ được ông ký dưới các ca khúc của mình. Tuy nhiên, có một sự quy ước, và để tránh bị nhầm lẫn, trong những bài viết đăng trên nhacxua.vn, khi viết là Lê Uyên Phương, thì đó là nhạc sĩ Lê Uyên Phương (một người), còn khi muốn nhắc đến nghệ danh chung của 2 người, xin được viết là Lê Uyên & Phương, như cách ghi của chính họ trong một số văn bản xưa. Chuyện tình đẹp như phim Ngược lại hoàn toàn với chàng nhạc sĩ, cũng là “ông giáo” Lê Uyên Phương dù dòng dõi vua nhưng nghèo khó, thì tiểu thư Lâm Phúc Anh (ca sĩ Lê Uyên) là con gái trong một gia đình thương nhân gốc Hoa giàu có. Cha Lê Uyên là người gốc Hải Nam, mẹ là người gốc Triều Châu. Mẹ của cô là vợ thứ năm trong số 9 người vợ của cha cô. Lê Uyên sinh ngày 17 tháng 7 năm 1952 tại Hà Nội, đến năm 1954 thì theo cha mẹ vào Sài Gòn sinh sống. Gia đình cô ở trong một căn nhà khá bề thế tại khu Chợ Lớn, đồng thời cũng là văn phòng công ty vận vải của gia đình, chuyên chạy tuyến Sài Gòn đi các tỉnh miền Trung. Cuộc tình định mệnh của họ bắt đầu vào năm 1967. Năm đó, Lâm Phúc Anh chừng 15 tuổi được cha mẹ gửi lên Đà Lạt để theo học tại trường Virgo Maria, ngôi trường Tây chỉ dành cho con nhà giàu có, quý tộc. Tình cờ ngôi nhà số 18 đường Võ Tánh (này là đường Bùi Thị Xuân – Đà Lạ) mà Lâm Phúc Anh ở lại nằm ngay gần nhà của Lê Uyên Phương, chỉ cách có một căn. Sau này, ca sĩ Lê Uyên kể lại: “Tôi ở căn nhà số 18 còn anh Phương ở số nhà 22. Tôi lúc đó có vô số người theo, ngày đó anh Phương cũng có vô số người con gái theo, toàn là mỹ nhân đẹp nhất Đà Lạt. Phần anh, anh không chọn ai bởi vì anh hiểu rõ mình đang mang tật bệnh, lại không có tiền, lỡ chăng mất sớm thì anh không muốn ai phải khổ vì mình”. Tuy nhiên, trời xui đất khiến, cô gái mới lớn Lâm Phúc Anh lại trúng tiếng sét ái tình với chàng công tử nhà nghèo ngay lần đầu nhìn thấy nhau: “Một hôm tôi nhớ mình mặc chiếc áo dài để ra đường, tôi cảm thấy sợ sợ khi có một anh chàng dõi theo mình đi. Chợt anh chàng đó đứng dậy và nhẹ nhàng nói “Chào cô!”, lúc đó tim tôi muốn ngừng đập. Tiếng sét ái tình bỗng vang lên khi tôi nhìn vào mắt anh, cảm giác quen thuộc như mình đã từng biết nhau lâu lắm. Đúng là định mệnh, dù từ trước đến nay chúng tôi chưa bao giờ xao xuyến trước một người nào, nhưng khi nhìn thấy nhau, chúng tôi yêu nhau ngay từ lần đầu gặp mặt. Tôi như ᴄhết lặng trước mọi thứ diễn ra xung quanh mình, miệng tôi không thể thốt lên dù chỉ một từ mà lặng lẽ bước đi”. Sau lần gặp gỡ “ngang qua” đó, Lê Uyên được bạn mời đi xem ca nhạc tại Hội quán Thanh Niên. Tại buổi diễn, Lê Uyên ngỡ ngàng khi thấy anh chàng hàng xóm đang kéo violon trên sân khấu rất thuần thục và xuất sắc. Chính lần gặp thứ hai này đã đánh gục trái tim cô tiểu thư. Không chỉ Lê Uyên mà cả chàng thanh niên 26 tuổi Lê Uyên Phương cũng nhanh chóng bị rung động bởi cô thiếu nữ xinh đẹp, cũng là người hàng xóm mới. Tuy nhiên, hai người yêu nhau chưa bao lâu thì bố mẹ Lê Uyên biết chuyện và ra sức ngăn cấm. Đứng ở vị trí người làm cha làm mẹ, cha mẹ Lê Uyên cảm thấy không thể chấp nhận được việc cô con gái mới chỉ chưa tròn 16 tuổi còn ngây thơ, trong trắng, lại bị “quyến rũ” bởi một thầy giáo nghèo, tay trắng và lớn hơn cô đến 11 tuổi. Sau nhiều ngăn cản, cấm đoán mà không chia cắt được đôi tình nhân, cha mẹ Lê Uyên quyết định đưa con gái về Sài Gòn giam lỏng. Tuy nhiên, tình yêu của cặp đôi đã quá nồng đậm không dễ gì buông bỏ. Cứ mỗi cuối tuần, Lê Uyên Phương lại bắt xe đò về Sài Gòn để thăm người yêu. Trong thời gian đó, nhạc sĩ Lê Uyên Phương đã sáng tácDạ Khúc Cho Tình Nhânđể bày tỏ nỗi lòng mình. Click để nghe Lê Uyên & Phương hát Dạ Khúc Cho Tình Nhân trước 1975 Mặc cho cha mẹ ngăn cấm, Lê Uyên bất chấp mọi thứ để bảo vệ tình yêu của mình, không chỉ lén lút gặp gỡ, cô còn ép cha mẹ đồng ý bằng nhiều cách, như là uống thuốc nɡủ khiến gia đình phải đưa đi ᴄấp ᴄứᴜ, bỏ nhà đi theo Lê Uyên Phương lên Bảo Lộc sống cùng nhau cả tuần. Lê Uyên đã làm những việc có thể xem là quyết liệt nhất, kinh khủng nhất, và cũng dại dột nhất, nhưng mẹ cô vẫn một mực ngăn cấm. Trước tình hình đó, Lê Uyên đành chọn cách xuống nước năn nỉ cha nhờ ông thuyết phục mẹ. Cuối cùng, cha mẹ Lê Uyên đành chấp nhận tác thành cho cuộc hôn nhân của họ. Lê Uyên kể:“Tôi sung sướng thông báo với anh về Sài Gòn làm lễ cưới ngay. Anh đi mượn tiền, đủ để sắm hai cái nhẫn cưới nhỏ, tức tốc về Sài Gòn. Cưới xong, chúng tôi quay lại Đà Lạt”. Đó là ngày 2/11/1968, họ về chung nhà và đồng thời bắt đầu hành trình chung đôi trên sân khấu âm nhạc, bắt đầu từ Đà Lạt sương mù. Âm nhạc Lê Uyên Phương Có thể khẳng định, âm nhạc Lê Uyên Phương khác biệt với tất cả các thể loại nhạc khác của âm nhạc Việt Nam trước đó, ngay tại thời điểm nó ra đời, và cho đến tận sau này cũng hiếm có thứ nhạc nào mang nhiều chất men say nồng nàn và khắc khoải mãnh liệt đến như vậy. Nhạc sĩ Phạm Duy từng nói rằng Lê Uyên Phương chắc hẳn là một tín đồ của chủ nghĩa hiện sinh, nên dù sáng tác những ca khúc đậm chất cá nhân, riêng tư, vừa mê đắm, cuồng say, vừa “chất ngất” âu lo, sầu muộn, nhưng cũng là tiếng kêu than của cả một thế hệ trước thời cuộc. Nhạc sĩ Lê Uyên Phương có sáng tác đầu tay vào năm 1960 khi mới 19 tuổi tại Pleiku là bàiBuồn Đến Bao Giờ.Tuy nhiên, cho đến gần 10 năm sau, tức cuối thập niên 1960, cái Lê Uyên Phương vẫn là một tên tuổi hầu như vô danh trong làng nhạc Việt dù khi đó Lê Uyên Phương đã có rất nhiều ca khúc viết cho Lê Uyên & Phương mà sau đó đều trở thành bất hủ, tiêu biểu làDạ Khúc Cho Tình Nhân, Lời Gọi Chân Mây, Vũng Lầy Của Chúng Ta, Tình Khúc Cho Em, Cho Lần Cuối, Hãy Ngồi Xuống Đây, Uống Nước Bên Bờ Suối… Đầu năm 1970, nhà thơ Đỗ Quý Toàn, vị huynh trưởng trong phong trào hướng đạo sinh tại Việt Nam, trong một lần từ Sài Gòn lên Đà Lạt tham gia hội họp với các nhóm hướng đạo sinh Đà Lạt đã tình cờ được người quen của nhạc sĩ Lê Uyên Phương cho nghe một băng nhạc tự thu của ông tại nhà. Bất ngờ với thứ âm nhạc đặc biệt của Lê Uyên Phương, Đỗ Quý Toàn ngỏ ý muốn gặp mặt và tìm cách giúp đỡ Lê Uyên & Phương. Trong kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán ngay sau đó, cặp đôi Lê Uyên & Phương đã xuống Sài Gòn và được nhà thơ Đỗ Quý Toàn giới thiệu đến gặp nhà báo Đỗ Ngọc Yến, một người hoạt động tích cực trong các phong trào văn hoá văn nghệ của sinh viên. Ông Đỗ Ngọc Yến sau đó đã sắp xếp cho cặp đôi Lê Uyên & Phương biểu diễn trong chương trình văn nghệ sinh viên được tổ chức tại Trường Quốc Gia Âm nhạc và Kịch nghệ. Cũng chính từ lần biểu diễn này, sau cuộc gặp gỡ với phóng viên báo chí, hai cái tên Lê Uyên & Phương chính thức ra mắt làng nhạc Sài Gòn. Trong vòng 19 ngày có mặt tại Sài Gòn, Lê Uyên & Phương liên tục được mời biểu diễn cho sinh viên các trường Văn Khoa, Sư Phạm, Y Khoa, Luật Khoa, biểu diễn cho Đài truyền hình và cả quán cafe Nai Vàng của nhạc sĩ Cung Tiến. Thành công đột ngột và vang dội của cặp đôi nghệ sĩ có lẽ là điều cả hai chưa từng tưởng tượng đến trước đó. Âm nhạc Lê Uyên Phương giống như một mồi lửa bén, khác lạ và mới mẻ, đốt cháy các sân khấu âm nhạc Sài Gòn, thu hút gần như mọi sự chú ý của công chúng yêu nhạc và cả giới văn nghệ sĩ. Nhạc sĩ Phạm Duy trong hồi ký của mình đã viết về âm nhạc Lê Uyên Phương như sau: “Thời ấy, giữa không khí ngột ngạt của chiến tranh, Trịnh Công Sơn tìm đến những ca khúc phản chiến, còn Lê Uyên Phương thốt lên tiếng nói tuyệt vọng của một thế hệ thanh xuân trong trẻo, muốn được sống để yêu đương trong thanh bình thì lại bế tắc trước thực tại. Họ vùi sâu vào tình yêu mà tìm quên. Họ công khai mong manh, công khai tàn lụi, Lê Uyên Phương chắc đã là một tín đồ của chủ nghĩa hiện sinh nên đã thốt lên tiếng kêu than của thế hệ thanh niên ấy bằng một thứ âm nhạc trẻ trung có nhuốm mùi nhục cảm. Những giai điệu ấy đã được Phương và vợ là ca sĩ Lê Uyên – một giọng nữ cũng đầy nhục cảm hát giữa thanh niên, sinh viên Sài Gòn. Và họ được đón nhận nồng nhiệt.” Và chính nhạc sĩ Phạm Duy cũng không ngần ngại thừa nhận, ông ít nhiều bị thu hút và ảnh hưởng bởi thứ âm nhạc đặc biệt đầy dục tính của Lê Uyên Phương khi viết ca khúcCỏ Hồng: “Vào năm 1970, sau khi tôi đã soạn xong những bài như Trả Lại Em Yêu, Con Đường Tình Ta Đi… vốn là những bài ca tình cảm mô tả cuộc tình của những lứa đôi đang sống một cuộc đời bấp bênh vì không tránh khỏi cảnh xa nhau bởi thời thế. Một nhạc sĩ khác, Lê Uyên Phương, tung ra một loạt ca khúc mang chất dục tính, ví dụ như bài Vũng Lầy Của Chúng Ta. Tôi bắt chước anh, soạn một bài có tính chất xưng tụng nhục thể”. Sau thành công ở các sân khấu sinh viên, Lê Uyên & Phương liên tiếp nhận được lời mời biểu diễn và ký kết hợp đồng với 5 phòng trà khác nhau ở Sài Gòn, với mức thù lao cao chất ngất trong vòng 4 năm. Một đêm diễn phòng trà (hát 3 bài) như vậy cặp đôi được trả thù lao là 5000 đồng, bằng lương giáo viên 1 tháng của Lê Uyên Phương. Năm 1970, nhạc sĩ Lê Uyên Phương phát hành 2 tập nhạc là Khi Loài Thú Xa Nhau và Yêu Nhau Khi Còn Thơ với lời giới thiệu của nhạc sĩ Cung Tiến như sau: “Chỉ một lần nghe, ta cũng có thể cảm thấy ngay đó là những khúc ca được sáng tác với cảm hứng âm nhạc đích thực, nhưng đó là một cảm giác không làm dáng và cũng không làm ra quá đáng, mà độ lượng, như là cố ý cầm lại vừa với tầm ngậm ngùi, ngao ngán của kiếp sống… Tiếng nói mới đó, những “chansons de sanglot” đó, không biểu tỏ gì khác hơn là hạnh phúc ái tình giống như một hòn đảo mịt mù sương trong cơn giông thời đại. Bởi vậy mà ta nghe thấy nhiều đau đớn, nhiều nức nở đến thế. Chẳng phải là niềm đau mê man, mà là niềm đau sáng suốt: mắt mở thật lớn, ta nhìn nó đi thẳng vào tim ta đau nhói. Đó là tại sao những melodies đau đớn của PHƯƠNG – nơi ta có lẽ đã bắt lại được một machochisme huy hoàng – luôn luôn ở mode majeur. Cái “buồn majeur” là cái buồn sâu thẳm nhất trong âm nhạc có chủ âm. Và đó chính là “thú đau thương” đơn và thuần vậy…” Tình yêu chuyển thành tình thân Năm 1979, cặp đôi Lê Uyên & Phương di cư đến Mỹ. Sau khi ổn định cuộc sống, họ tiếp tục cống hiến trên sân khấu âm nhạc hải ngoại. Nhạc sĩ Lê Uyên Phương cũng sáng tác thêm nhiều ca khúc khác. Giữa thập niên 1980, từ những lần trả lời phỏng vấn và cả tâm sự trên sân khấu âm nhạc của nhạc sĩ Lê Uyên Phương sau đó, khán giả đều hiểu rằng cuộc hôn nhân của họ đã tan vỡ sau hơn 15 năm chung sống, có 2 người con gái tên là Lê Uyên Uyên và Lê Uyên My. Click để xem liveshow Lê Uyên Phương năm 1990 và lời tâm sự của Lê Uyên Phương Trong một đêm diễn ở phòng trà Phương Đông năm 1990, chính nhạc sĩ Lê Uyên Phương đã trực tiếp xác nhận rằng hôn nhân của Lê Uyên & Phương đã tan vỡ như sau: “Kính thưa quý vị. Không biết cái điều sau đây là 1 sự tình cờ, là định mệnh, hay là sự thấu thị trong nghệ thuật, mà những điều chúng tôi viết cách đây 20 năm trong những bài tình ca, 20 năm sau những sự kiện đó xảy ra y như thật. Tất cả những ca khúc viết cách đây 20 năm trong thời kỳ tràn trề hạnh phúc thì chỉ nói lên những điều chia cách và báo hiệu những điều không tốt đẹp trong đời sống tình cảm của chúng tôi. Thì tới lúc này những điều đó đã xảy ra”. Tuy nhiên trong một lần trả lời phỏng vấn báo chí trong nước thời gian gần đây, ca sĩ Lê Uyên khẳng định tình cảm của họ chưa bao giờ tan vỡ, luôn một lòng một dạ yêu thương nhau cho tới giờ phút cuối cùng. Nguyên văn đoạn trả lời của ca sĩ Lê Uyên như sau: “Cho đến ngày anh qua đời, tôi và anh vẫn một lòng một dạ yêu thương nhau, chưa từng mang cho nhau một thương tổn gì, chưa từng để cho một người thứ 3 chen vào. Sang Mỹ, anh sống những ngày rất rỗng, rất sốc và nhớ Đà Lạt. Anh gần như mất hết cảm hứng sáng tác. Thương anh, tôi mở một quán nhạc để chúng tôi đàn hát lại, thỏa đam mê mỗi tối. Và rồi một hôm, khi chuẩn bị dọn dẹp quán sau buổi diễn, có một băng giang hồ gây lộn và bắп nhau ngay trong quán tôi. Đứa con nhỏ của tôi đang đứng ngay ở cửa. Tôi biết rằng, đạп có thể bay vào người con tôi bất cứ lúc nào. Thế là tôi, bằng bản năng của một người mẹ, xông ra đưa con vào trong. Một viêп đạп đã trúng vào tôi, thủпɡ ruột. Tôi được cứu sống. Nhưng phải mổ lấy viên đạп và phải điều trị rất lâu. Tôi phải nghỉ hát trong nhiều năm liền. Những khi đó, anh vẫn ở bên cạnh chăm sóc, lo lắng, yêu thương như bao năm anh đã yêu. Có lẽ vì lý do vắng bóng đó, mà những tin đồn tan vỡ mọc lên. Hôn nhân chúng tôi chưa bao giờ tan vỡ.” Tuy nhiên, dựa trên những lời đồn đoán và cả những tâm sự của nhạc sĩ Lê Uyên Phương thì có thể hiểu rằng, mối quan hệ của cặp đôi Lê Uyên & Phương từ tình yêu đã chuyển thành tình bạn, tình thân. Thứ tình thân quý giá và hiếm hoi giữa những người từng yêu nhau, như lời chia sẻ của nhạc sĩ Lê Uyên Phương trong bài trả lời phỏng vấn của Trường Kỳ thực hiện vào năm 1998 tại nhà riêng của Lê Uyên Phương, trước khi ông qua đời chỉ 1 năm. Khi được hỏi về tình cảm của hai người sau khi đổ vỡ hôn nhân, nhạc sĩ Lê Uyên Phương khẳng định: “Không có ai thân với bà như tôi với bà ấy hết. Bà ấy cũng không coi ai thân trong đời bà ấy như đối với tôi. Không có chuyện gì mà bà Uyên không hỏi tôi hết. Nhưng hai đứa tôi hoàn toàn trong sạch một cách kinh khủng. Như một người bạn, hoàn toàn bạn một trăm phần trăm. Nhưng mà chia sẻ là chia sẻ perfect, trừ một vấn đề là thể xác không chia sẻ. Còn mọi thứ tôi đều sẵn sàng chia sẻ với bà ấy hết”. Niệm Quân (nhacxua.vn) biên soạn Câu chuyện tình của Lê Uyên & Phương đã trở thành một huyền thoại của làng nghệ thuật Việt Nam,... Trong làng nhạc miền Nam trước năm 1975, dòng nhạc Lê Uyên Phương có một chỗ đứng độc tôn, khác... Uống Nước Bên Bờ Suối là một trong số 12 ca khúc trong tập nhạc "Tình Khúc Lê Uyên Phương... Chuyện tình Lê Uyên & Phương đã trở thành huyền thoại trong âm nhạc Việt Nam, được khởi đầu vào... Những ca khúc nhạc Lê Uyên Phương rất khác biệt với hầu hết các ca khúc khác của nhạc trữ... "Dạ Khúc Cho Tình Nhân" là một trong những bài hát nổi tiếng nhất của nhạc sĩ Lê Uyên Phương.... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.
Mùa thu trong mưa
Bản tình ca mùa mưa u buồn bất hủ viết cuối thập niên 1960. Nhạc sĩ Trường Sa gửi gắm nỗi sầu đơn côi lạnh giá trước sự phai tàn phôi pha của tình yêu dưới cơn mưa thu u sầu. Giai điệu Slow Rock thong thả trầm buồn ví von giọt mưa rơi ngoài hiên vắng như giọt nước mắt nấc nghẹn âm thầm, xoa dịu nỗi đơn côi bằng những nốt nhạc da diết ngọt ngào đi vào lòng người.
Ru tình
Lúc sinh thời, cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã từng viết:“Tình yêu cho phép những ca khúc ra đời. Nỗi đau và niềm hân hoan làm thành bào thai sinh nở ra âm nhạc. Âm nhạc như thế là tình yêu, là trong bản thân nó hàm chứa 1 cõi nhân sinh bề bộn những khổ đau và hoan lạc. Không có bất hạnh và nụ cười có lẽ âm nhạc cũng không thể có duyên ra đời”. VàRu Tìnhchính xác là một ca khúc như vậy: Được phôi thai từ niềm hân hoan và nỗi đau, ẩn chứa trong đó tình yêu nhưng đồng thời cũng hàm chứa ý nghĩa về một cõi nhân sinh bề bộn những khổ đau và hoan lạc. Click để nghe Khánh Ly hát Ru Tình (Trịnh Công Sơn) Bài hátRu Tìnhđược Trịnh Công Sơn viết từ trước năm 1975. Lúc đó ông nhận được “đặt hàng” của một đài truyền hình Nhật Bản, sáng tác riêng một ca khúc cho một nữ ca sĩ trẻ người Nhật dự kiến sang lưu diễn tại Việt Nam. Cô ca sĩ đó mới 16 tuổi, vốn rất mến mộ tài năng của chàng nhạc sĩ họ Trịnh nên cũng háo hức muốn nhanh chóng sang Việt Nam biểu diễn và gặp gỡ nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Tuy nhiên, dự định không thành, cô đột ngột gặp tai nạn và quɑđời. Tiếc thương cho cô ca sĩ trẻ bạc mệnh, ngẩn ngơ trước mối duyên hội ngộ bị bỏ lỡ vô thời hạn, nhạc sĩ họ Trịnh viết ca khúcRu Tình.Đó là lời hát ru người đi vào cõi hư vô, hát cho một tình yêu tưởng tượng mà thậm chí còn chưa bao giờ gặp mặt, mối tình dù không có thật nhưng cảm xúc lại da diết, chân thực vô cùng. Xuyên suốt ca khúc, nhạc sĩ sử dụng những câu nhạc ngắn, nhịp điệu chầm chậm, lời hát êm dịu, ngân nga như tiếng ru vỗ về để Ru Tình. Dù được viết tặng cho một cô gái Nhật, những hình ảnh như làsen hồng, hong tóc bên hồ, hài nhung gấm, gót sen hồng,…được sử dụng trong ca khúc lại rất thuần Việt. Bởi vậy ngay khi những câu hát đầu tiên được cất lên, khán giả Việt đã thấy thân thương và gần gũi. Những cô gái nào nghe ca khúc này có lẽ đều có chung một cảm xúc là được yêu thương, vỗ về như thể ca khúc viết cho mình: Ru em đầu con gió, em hong tóc bên hồKhi sen hồng mới nở, nụ đời ôi thơm quá Em ngồi hong tóc bên hồ sen, gió thổi nhè nhẹ thoang thoảng hương sen thơm mát làm ngơ ngẩn hồn anh. Chàng nhạc sĩ tài hoa đã vẽ nên bức tranh thơ tuyệt đẹp nơi người thương đang ngồi hong tóc, trong trẻo và ngát hương tựa đoá “sen hồng mới nở”. Phải chăng lần đầu tiên được nếm mùi vị của tình yêu, rạo rực trước nhan sắc xuân thì của cô gái, chàng trai đã thốt lên “nụ đời ôi thơm quá”, bởi vậy chàng mới tất tả “ru em đầu con gió”, để nhờ gió mang tâm tình gửi tới người thương (?). Nhưng lại chợt nghĩ, nếu chỉ nói về nhan sắc cô gái và tình yêu, chàng nhạc sĩ có lẽ không cần phải “đao to búa lớn” sử dụng từ “nụ đời”. Một từ mang hàm nghĩa rất lớn, bao quát cả đời sống rộng mênh mông, sâu tận cùng thăm thẳm. Vì vậy, “nụ đời” trong ngôn ngữ của Trịnh có lẽ đa tầng, đa nghĩa hơn là chỉ nói về tình yêu”, nó hàm chỉ cả đời sống này như trong nhiều nhạc phẩm của mình, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn luôn bày tỏ tình yêu nồng nhiệt với đời sống, với con người:“Hãy yêu ngày tới dù quá mệt kiếp này. Còn cuộc đời ta cứ vui”.Vậy nên “nụ đời ôi thơm quá” có lẽ cũng là câu cảm thán của cô gái đang ngồi hong tóc còn rất hồn nhiên, yêu đời. Ru em tình khi nhớ, ru em tình lúc xaRu cho bầy lá nhỏ, rụng đầy một mùa thu Khi nhắc về lá mùa thu, nhạc sĩ không nhắc đến lá vàng, lá úa của những buồn bã, tàn tạ, cô liêu như thường thấy, mà viết là “bầy lá nhỏ”, nghe vừa tinh nghịch, vừa yêu thương, vừa gần gũi mà lại rất đặc trưng của ca từ nhạc Trịnh. Đó cũng là bởi em đang ngồi hong tóc bên hồ sen mới nở, tức là đầu mùa hạ, gió chắc cũng nóng nực hanh khô chứ không tươi mát, trong trẻo như mùa thu. Bởi vậy, anh mới “ru” cho rụng một “bầy lá nhỏ”, vì còn đương mùa hè, lá vẫn còn xanh mướt trên cành, chứ không phải lá to hay lá già để mang gió thu đến cho em hong tóc. Tình cảm của anh chân thật, lay động cả đất trời, làm rụng cả “bầy lá nhỏ”, để tặng cho em “đầy một mùa thu”. Ru khi mùa mưa tới, ru em mãi yêu ngườiRu em hoài bé dại, một hồn thơm cây trái Mùa hạ của tuổi trẻ rực rỡ, hồn nhiên, nồng nhiệt rồi sẽ qua đi. Mùa thu dịu dàng, đầy mơ mộng cũng sẽ qua đi. Khi mưa gió bão bùng ập đến, những giông bão khổ đau của kiếp người đổ xuống, anh mong em vẫn “mãi yêu người”, yêu đời. Mong em vẫn mãi là cô gái hồn nhiên, thơ dại, là đoá sen thanh khiết của mùa hạ khi xưa. Bởi chàng nhạc sĩ luôn tin rằng “em hồn nhiên rồi em sẽ bình mình”, còn anh sẽ luôn ở đây: Ru em chờ em nói, trên môi tình thoát thaiRu em ngồi yên đấy,ru tình à ơi… Đi qua giông bão cuộc đời, tâm hồn em có thể đã trầy xước ít nhiều, tình yêu của em với người, với đời sống này đã sứt mẻ. Em có lẽ chẳng thể thốt lên “nụ đời ôi thơm quá” nữa. Nên anh lại tiếp tục “ru em chờ em nói”, chờ em trở lại tin yêu đời sống này giống như anh vậy. Tình yêu đó nhất định phải tự bung nở từ trong tim em, trong tâm hồn em mà “thoát thai” ra ngoài. Những lời ru êm ả, ngọt ngào của anh sẽ chỉ như những tiếng vỗ tay động viên, chia sẻ nỗi lòng với em. Anh chỉ có thể “ru em ngồi yên đấy”. Vậy nên, em hãy ngồi yên đấy, bình tâm, tĩnh lặng, suy nghĩ về cuộc đời, về anh, và hát khúc “ru tình” của riêng mình. À a a à a á a ờ…À a a à a á a ờ…Ru người ngồi mãi cùng tôiRu người ngồi mãi cùng tôi… Ở những câu hát này, phảng phất trong lời ru là bóng dáng của điệu nhạc ngũ cung Nhật Bản. Những giai điệu ngọt ngào vừa như vỗ về, vừa như níu giữ, chỉ mong “ru người ngồi mãi cùng tôi”. Anh chỉ mong cầu em ngồi mãi đây cùng anh, cùng tìm vui trong cuộc đời này như câu hát “mỗi ngày tôi chọn một niềm vui”. Ý tưởng về sự mãi mãi và vô thường trong âm nhạc của Trịnh Công Sơn tưởng chừng như đối nghịch nhau nhưng lại hoà trộn hài hoà với nhau trong một tổng thể chung của đời sống. Bởi sự ảnh hưởng của chất Thiền, chất Phật trong âm nhạc Trịnh là điều không thể phủ nhận, nếu đem những tâm thức đó ra để lý giải cho âm nhạc Trịnh. Chúng ta có thể bắt gặp ý tưởng này ở bài hát nổi tiếng khác trước đó là “Ru Em Từng Ngón Xuân Nồng”. Dù là ngàn năm hay là mãi mãi, thì sự hữu hạn của kiếp sống con người là có thực. Chỉ có thể lý giải cho sự “mãi mãi” này bằng sự lý giải của nhà Phật rằng: đời sống này chính là những vòng luân hồi nối tiếp nhau. Chỉ có tâm tưởng, tâm thức con người mới là thứ bất diệt, thứ mãi mãi ngàn năm. Bởi vậy, anh không chỉ mong em yêu anh, yêu đời sống này hời hợt, thoáng qua trong kiếp sống này mà yêu từ trong tâm thức, yêu mãi ngàn năm. Vượt lên trên tất cả mọi trở ngại, khổ đau của đời sống để “thoát thai” ra thứ tình yêu, hạnh phúc mãi mãi. Và anh mong hai ta hoà hợp với nhau cả về tâm thức, để có thể “ngồi mãi cùng nhau”. Ru em hài nhung gấm, ru em gót sen hồngRu bay tà áo rộng, vượt tình tôi chắp cánhRu trên đường em đến, xôn xao từng tiếng chimRu em là cánh nhạn miệng ngọt hạt từ tâm Tình yêu của chúng ta, cuộc đời của chúng ta rồi sẽ đi qua rất nhiều cung bậc cảm xúc từ lúc tuổi trẻ rực rỡ, xôn xao, rạo rực như mùa hạ, lúc lãng mạn, êm đềm, đầy mơ mộng như mùa thu, rồi quay quắt trong gió bão cuộc đời khi mưa giông đổ xuống. Nhưng chỉ cần vượt qua được tất cả những trở ngại đó, thì bình minh sẽ lại ló dạng. Tình yêu, tình đời, tình người sẽ lại thăng hoa. Em sẽ vượt lên cả mối tình nhỏ mọn của tôi để bay lên, để rực rỡ với “hài nhung gấm”, “gót sen hồng”, “tà áo rộng”, để cất lên khúc ca yêu đời, yêu người như nàng công chúa mải mê ca hát lạc bước vào khu rừng hạnh phúc, để “trên đường em đến” sẽ “xôn xao từng tiếng chim”. Và em sẽ là “cánh nhạn” mùa xuân “miệng ngọt” đem “hạt từ tâm” rải khắp thế gian, đem truyền tình yêu cho khắp muôn loài. Và anh vẫn ở đó, tiếp tục với hành trình “ru” của mình: Ru em tình như lá trăm năm vẫn quay vềMôi em là đốm lửa cuộc đời đâu biết thế Tình yêu như chiếc lá trên cành kia, sinh ra từ đất mẹ, làm đẹp, che mát cho đời, đến lúc rụng xuống lại trở về với đất mẹ. Em cứ bay đi ru khúc tình đời của riêng mình nhưng dù trăm năm, ngàn năm hãy nhớ quay về với tình anh. “Môi em là đốm lửa”, “đốm lửa” đã trải qua trui rèn giông bão, đã thoát thai từ tâm hồn em để sưởi ấm tình yêu của anh, để thắp đuốc dâng những tin yêu cho đời nhưng cuộc đời vốn tàn nhẫn “đâu biết thế”. Vậy nên: Xin em còn đâu đó cho tôi còn tiếng ruRu em ngồi yên nhé, tôi tìm cuộc tình cho. Một ngày, nếu em lại bị bão giông vùi dập, làm cho chao đảo, mong em hãy vững vàng để tôi còn có em trong cuộc đời, “để tôi còn tiếng ru”, để tôi được vỗ về tâm hồn em. Và em nếu mỏi mệt rồi “xin hãy ngồi yên nhé” đừng gắng gượng, đừng làm đau mình nữa, hãy ngồi xuống bình tâm, tĩnh lặng để “tôi tìm cuộc tình cho”. Về câu hát “Ru em ngồi yên nhé, tôi tìm cuộc tình cho”, rất nhiều người cho rằng, chàng nhạc sĩ trẻ họ Trịnh muốn biểu đạt thứ tình yêu cao thượng, vượt lên sự nhỏ nhen tầm thường, tìm cho người mình yêu một “cuộc tình”. Tuy nhiên, trong một cuốn phim tài liệu, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã giải nghĩa rằng:“Thực ra tôi muốn bảo là cô gái hãy ngồi im đó, tôi đi tìm cuộc tình cho, vì em đẹp quá, em đi tìm rồi tôi mất em làm sao. Tôi dự định đi một hồi rồi quay lại nói: Anh tìm mãi không ra, thôi em yêu anh cho rồi. Nhưng tôi chưa kịp nói câu ấy”. Lời giải thích khá tếu táo và giản dị của người nhạc sĩ tài hoa để chúng ta thấy rằng, cuộc đời cũng như tình yêu đôi khi giản dị đến bất ngờ. Tưởng như có thể dễ dàng nắm bắt được nhưng rồi lại không thể. VớiRu Tình, một lần nữa, chúng ta lại thấy sự đa tầng và thú vị trong ngôn ngữ âm nhạc Trịnh, vừa thực vừa hư, vừa mang chất đời vừa mang chất thiền chất Phật. Đó chính là thứ men say huyền hoặc mà nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã rắc vào âm nhạc của ông. Mỗi ca khúc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đều như một búp sen chúm chím chuẩn bị bung nở. Và người yêu sen lật mở từng cánh sen tươi mát, hít hà thứ hương thơm dìu dịu, thanh thoát mà quyến rũ đắm say lòng người. Bài: Niệm QuânBản quyền bài viết của nhacxua.vn Mối tình của nhạc sĩ họ Trịnh với nàng thơ xứ Huế (thực ra là gốc Bắc) tên là Ngô... Sau đây, mời các bạn đọc lại những bài phỏng vấn nhạc sĩ Trịnh Công Sơn. Đó có thể chỉ... Chủ nghĩa hiện sinh du nhập vào Việt Nam mạnh mẽ từ những năm thập niên 1960, ảnh hưởng cả... Không biết tự bao giờ tôi có thói quen ngồi một mình, lặng đi trước những ca khúc của Trịnh.... Hơn 60 năm đã trôi qua kể từ ngày những bản Trịnh ca đầu tiên ra mắt công chúng, chưa... Nữ danh ca Thanh Thúy là một trong những ca sĩ nổi tiếng của dòng nhạc vàng, hát nhạc vàng... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.
Tuyệt Phẩm Thơ Phổ Nhạc
Xem tất cảKho Tàng Lưu Trữ
Tác phẩm tiêu biểu
Xem tất cảFeatured Story
Diễm xưa
Tổng quan “Diễm xưa” là tình khúc tiền chiến diễm lệ và nổi tiếng nhất của Trịnh Công Sơn, sáng tác năm 1960 tại cố đô Huế. Tác phẩm lấy cảm hứng từ...
Bài viết nổi bật
Mới cập nhật
Bao Giờ
Tác phẩm mới được tổng hợp và đưa vào hệ thống.
Tác phẩm
Mới cập nhật
Ba Mươi Năm
Tác phẩm mới được cập nhật vào kho lưu trữ kỹ thuật số.
Tác phẩm
Góc Kiến Thức
Ngày này năm xưa
Tháng 5 năm 2014: Hiện tượng "Chắc ai đó sẽ về" làm khuynh đảo các bảng xếp hạng V-Pop, đồng thời mở ra cuộc tranh luận lớn nhất về vấn đề bản quyền trong lịch sử âm nhạc Việt Nam.
Bạn có biết?
Bài hát 'Tiến Quân Ca' của nhạc sĩ Văn Cao từng bị đề nghị thay đổi lời nhiều lần trước khi được chọn làm Quốc ca chính thức.
Kỷ lục Âm nhạc
- 🏆 Nghệ sĩ nam có nhiều MV trăm triệu view nhất: Sơn Tùng M-TP
- 🏆 Cống hiến nhiều nhất: Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn
Kết nối nghệ sĩ & Tác phẩm
NETWORK HIGHLIGHT
Làn Sóng Xanh Era
Khám phá mạng lưới kết nối giữa các nhạc sĩ và ca sĩ định hình âm nhạc đại chúng Việt Nam những năm 1990-2000.
Khám phá bản đồ
Bộ sưu tập
Giai Thoại & Câu Chuyện
Những câu chuyện thâm cung bí sử, hoàn cảnh sáng tác phía sau những bài hát bất hủ.
Bộ sưu tập
Thơ Phổ Nhạc
Sự giao thoa tuyệt đẹp giữa thi ca và âm nhạc. Những bài thơ được chắp cánh bởi giai điệu.
Bộ sưu tập đặc biệt
Giai đoạn vàng trước 1975
Một góc nhìn sâu sắc về các trào lưu âm nhạc đa dạng đã nảy nở tại Sài Gòn.