Thông tin Bài hát
Anh đứng đây là đâu
Tổng quan Tên bài hát: Anh đứng đây là đâu Người sáng tác nhạc: Đang cập nhật Người viết lời: Đang cập nhật Năm phát hành: Đang cập nhật Nội dung n...
Những mảnh ghép tri thức âm nhạc
Khám phá kho lưu trữ kỹ thuật số, nơi kết nối các thế hệ nghệ sĩ, câu chuyện đằng sau những bản nhạc bất hủ và mạng lưới tri thức âm nhạc sâu rộng.
Những Mảnh Ghép & Giai Thoại
Xem tất cảThông tin Bài hát
Bao Giờ
Tổng quan Bài hát "Bao Giờ" do nhạc sĩ Đỗ Bảo sáng tác phần nhạc. Phần lời và năm sáng tác: Đang cập nhật. Nội dung nghệ thuật "Bao Giờ" mang đặc t...
Thông tin Bài hát
Anh vẫn buồn như xưa
Tổng quan Bài hát "Anh vẫn buồn như xưa" được sáng tác và viết lời bởi nhạc sĩ Tăng Nhật Tuệ. Năm sáng tác: Đang cập nhật. Tăng Nhật Tuệ là một nhạc ...
Giai thoại Bài hát
Ba Mươi Năm
Trình duyệt của bạn không cho phép chơi nhạc. Ba mươi năm - Võ Tá Hân phổ nhạc, Khắc Dũng trình bày...
Tiểu sử Nghệ sĩ
Phương Vy
update_topic(strategic_intent='Creating an encyclopedia entry for Phương Vy based on the provided data, following specified formatting and content rul...
Giai thoại Bài hát
Anh ngủ thêm đi anh, em phải dậy lấy chồng
Anh ngủ thêm đi - Nhạc: Hamlet Trương, Trình bày: Tâm Đoan Đang tải...Anh ngủ thêm đi anh, em phải dậy lấy chồng - Nhạc: Hamlet Trương, Trình bày: ...
Giai Thoại Cuốn Hút
Xem tất cảBa tháng tạ từ
Viết tiếp mạch cảm xúc từ những chia ly ngày hè của tuổi trẻ học đường. Bài hát tựa như một bức thư tay lưu bút ghi dấu những ước hẹn ngây thơ e ấp dưới hàng phượng vĩ rơi đầy lối đi, gửi gắm niềm tin vào ngày tựu trường gặp lại rạng rỡ nắng thu.
Nếu xuân này vắng anh
Nếu Xuân Này Vắng Anhlà ca khúc nhạc vàng mùa xuân nổi tiếng của nhạc sĩ Bảo Thu sáng tác vào đầu năm 1968. Người trình bày ca khúc này đầu tiên là ca sĩ Trúc Ly, thu âm trong dĩa hát Việt Nam: Xuân đã về Anh có hayHoa bướm vui mùa sum vầyNơi Phương trời Anh có nhớMột người luôn nhắc tên AnhVà mơ duyên lứa đôi. Nếu xuân về vắng AnhOng bướm thôi dệt duyên lànhDây tơ chùng cung lỡ phímCho khúc hát ái ânTừ đây lỡ tơ duyên. Thu qua Đông tànNàng xuân mới sangMuôn sắc huy hoàng Xuân này nếu vắng AnhLạc bầy chim Yến bayNgày Xuân như đông buồn. Nếu xuân này vắng AnhNhư lá khô buồn xa cànhNhư giao thừa im tiếng pháoMai úa sắc bên hiênThì đừng đến xuân ơi. Có một điều thú vị ít người biết, đó là trong tờ nhạc bài này, câu hát đầu tiên là “Xuân đã vềAnhcó hay…” và “NơiphươngtrờiAnhcó nhớ”, tác giả cố ý ghi hoa chữ “Anh”. Đó là tên của một người con gái (Phương Anh) mà nhạc sĩ yêu mến và viết tặng, chứ không phải “anh” là người con trai như nhiều người nhầm tưởng. Tuy nhiên vì ca khúc này hầu hết là do ca sĩ nữ trình bày: Trúc Ly, Hương Lan, Như Quỳnh… nên khán giả vẫn xem đây là một bài hát nói lên nỗi lòng của cô gái nơi hậu phương gửi về “người anh tiền tuyến”, giống như đa số các bài nhạc xuân lính nổi tiếng khác. Nếu bạn nhìn lại bản nhạc tờ ở phía dưới, có thể nhận thấy lời của ca khúc này còn được viết hoa ở rất nhiều chữ khác, như là: Yến, Thu, Xuân, Đông, Mai… Nhạc sĩ Bảo Thu cho biết đó là tên của những người con gái (không phải là người yêu) mà ông tiếp xúc, gặp gỡ vào thời điểm đó. Đó là các ca sĩ Xuân Thu, Trang Kim Yến… Nếu Xuân Này Vắng Anhlà một trong những ca khúc xuân thành công nhất lịch sử nhạc vàng với lượng tiêu thụ dĩa nhạc và tờ nhạc rất lớn. Tuy nhiên trong một lần trò chuyện, nhạc sĩ bảo Thu nói rằng đây lại là ca khúc được nhạc sĩ viết rất gấp, và có phần “viết ẩu”, và lúc sáng tác xong, ông đã không nghĩ là bài hát này lại có được thành công lớn đến như vậy, vẫn được yêu thích dù hơn nửa thế kỷ đã trôi qua. Click để nghe Phi Nhung hát Nếu Xuân Này Vắng Anh trên Làng Văn video Nhạc sĩ Bảo Thu kể lại trên chương trình Jimmy Show về hoàn cảnh sáng tác ca khúc này, đó là vào một chiều cuối năm 1967, bà chủ hãng dĩa Việt Nam đã gọi điện cho ông để “đặt hàng” 1 bài nhạc xuân cho dĩa hát sẽ phát hành dịp Tết 1968. Khi đó ông đang nhậu với bạn nên nói đại là đã có sẵn bài hát và sáng hôm sau sẽ giao. Tối hôm đó ông nhậu đến khuya và ngủ quên. Sáng hôm sau ông vẫn không nhớ và đi dạy ảo thuật như thường lệ, bởi vì lúc đó ngoài vai trò là nhạc sĩ, ông còn là 1 ảo thuật gia danh tiếng của Sài Gòn. Lúc đang dạy thì ông mới nhớ ra còn nợ hãng dĩa bài hát nên vừa dạy vừa sáng tác chóng vánh thành ca khúc mang tênNếu Xuân Này Vắng Anh. Click để nghe Như Quỳnh hát Nếu Xuân Này Vắng Anh trên Paris By Night Khi giao bài hát cho hãng dĩa, Bảo Thu đã chọn 1 ca sĩ không chuyên và chưa nổi tiếng lúc đó là Trúc Ly, vốn là xướng ngôn viên cho đài quân đội. Ông nói rằng vì không tin tưởng vào sự thành công của ca khúc này nên không chọn ca sĩ đã thành danh để hát. Lúc đó ca sĩ Trúc Ly chưa được học nhạc lý, khi được giao bài hát đã phải phải luyện hát rất nhiều, nhạc sĩ Bảo Thu cho biết ông phải dợt cho cô hát cả tháng trời chỉ với 1 bài này. Không ngờ rằngNếu Xuân Này Vắng Anhvới tiếng hát Trúc Ly vốn mộc mạc, đơn giản và lạ đối với công chúng đã thành công vang dội, làm nên tên tuổi Trúc Ly, và bản thân bài hát đã trở thành vượt thời gian, được yêu thích hơn 50 năm qua. Mời bạn nghe lại giọng hát Trúc Ly thu âm hơn nửa thế kỷ trước: Qua trường hợp ca khúc Nếu Xuân Này Vắng Anh, có thể thấy rằng một ca khúc được nhạc sĩ viết với nhiều tâm huyết vẫn chưa chắc có thể “ăn khách”. Ngược lại, 1 ca khúc dù được viết vội vàng, nhưng đánh trúng vào tâm tư, tình cảm của công chúng thì lại được đón nhận nồng nhiệt. Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn Nhạc sĩ Bảo Thu sinh năm 1944, bắt đầu sáng tác năm 20 tuổi và có một số ca khúc... Ca khúc Cho Tôi Được Một Lần là một trong những bài nổi tiếng nhất của nhạc sĩ Bảo Thu.... Nhạc sĩ Bảo Thu là tác giả của các ca khúc nhạc vàng nổi tiếng như Giọng Ca Dĩ Vãng,... Giọng Ca Dĩ Vãng - Phương Dung Giọng Ca Dĩ Vãng - Giao Linh Ngày xưa... Tôi gặp nhạc sĩ Bảo Thu vào một sáng trung tuần tháng 10.2011 ở hành lang Bích Câu trong Cung... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.
Câu Chuyện Sáng Tác Của Những Nhạc Sĩ Nổi Tiếng
Bài viết này sưu tập những ý kiến của chính các nhạc sĩ nổi tiếng lúc sinh thời, kể về chuyện câu chuyện sáng tác ra những ca khúc để đời. (trích từ vidéo 40 Năm âm Nhạc Lam PhươngThúy Nga Paris thực hiện) Khởi viết, vào lúc 12, 13 tuổi. lúc tôi học nhạc chưa có trường Quốc Gia âm Nhạc vì vậy, tôi mới tìm những ông thầy dạy riêng tư để mà học. Trong đó, ông dạy đầu tiên cho tôi hiện tỵ nạn tại Âu Châu; người thứ hai là một nhạc sĩ sáng tác nổi tiếng, đang ở lại quê nhà. Tôi xin gởi tất cả lòng tri ân của tôi đến hai vị giáo sư đó. Trong bốn thập niên vừa qua, nếu tổng kết, tôi sáng tác khoảng 200 bài. Nếu đem 200 bài đó chia đều cho 40 năm thì cũng không có bao nhiêu. Có bài ở Việt Nam không được phổ biến, nhưng qua đến hải ngoại các bài đó được hưởng ứng nồng nhiệt. Trong thời gian những năm thanh bình của đất nước, bài “Nhạc Rừng Khuya” được tôi viết cho các anh hướng đạo sinh đốt lửa trại để khiêu vũ. Và bài thứ hai là bài ‘Ngày Tạm Biệt’ để hát trong dịp bãi trường. Nhạc tiêu biểu nhất trong thời gian này là bài ‘Khúc Ca Ngày Mùa’ và ‘Trăng Thanh Bình’. Tôi nhớ rõ vào năm 1944, ngày quân đội Pháp trở lại chiếm miền Nam, lúc đó tôi được 7 tuổi, theo mẹ để tản cư về miền đồng quê, khoảng 10 cây số. Thời gian tản cư đó tôi mới nhìn được cánh đồng quê thực sự, như cảnh gặt lúa, cảnh cấy lúa, cảnh giả gạo. Những hình ảnh đó theo đuổi trong trí tôi đến 10 năm sau. Năm 17, tôi mới đem những hình ảnh đó ghi vào nét nhạc; và tôi mượn một điệu nhạc lúc đó được phổ biến rộng rãi là Rumba manbo gọi nôm là dân ca manbo. Bài ‘Khúc Ca Ngày Mùa’ là bài khởi đầu loại nhạc manbo đó. Tôi viết bài ‘Kiếp Nghèo’ trong hoàn cảnh hoàn toàn thật của tôi lúc đó. Viết bằng rung động chân thành, và lần đầu tiên tôi viết bài ‘Kiếp Nghèo’ bằng những giòng nước mắt… Lúc đó tôi còn trẻ lắm, khoảng 1954, sau khi tôi bán được bài ‘Trăng Thanh Bình’ đầu năm 53, tôi để dành được một số tiền. Tôi mua một chiếc xe đạp để di chuyển trong lúc đi học. Nhà tôi ở Dakao. Thường thường muốn về Dakao phải đi qua con đường Phan Thanh Giản. Con đường Phan Thanh Giản cây cối um tùm. Khoảng ngang trường Gia Long không có một căn nhà nào… Đêm đó, tôi chẳng may gặp một trận mưa rất to, không có nơi để trú mưa, đành phải đi dưới mưa để tìm ‘thú đau thương’. Gần tới nhà phải qua một cầu ván gập ghềnh. Về tới nhà mưa to quá, nên cái bàn tôi ngồi học bài ướt hết, tạo cho tôi cảm xúc, từ đó ‘Kiếp Nghèo’ ra đời. Vào những năm 1958, 1959 và 1960 miền Nam bắt đầu nhen nhúm chiến tranh trở lại, kéo dài cho đến Tết Mậu Thân 1968, mùa hè đỏ lửa 1972 và đến ngày sụp đổ miền Nam, năm 1975. Tôi nghĩ rằng tất cả thanh niên chúng ta, trong mỗi gia đình, đều có một người trong quân đội. Tôi may mắn được ở hậu phương an toàn. Trái tim tôi luôn luôn gởi về chiến tuyến. Tôi theo dõi những bước chân oai hùng của các anh chiến sĩ. Tôi thương anh chiến sĩ, vì lẽ đó mà tôi đã viết khoảng 40 bài cho các anh chiến sĩ đó, như những bài ‘Tình Anh Lính Chiến’, Chiều Hành Quân’, là những bài tới giờ phút này vẫn còn thâu đi thâu lại trong các băng nhạc. Về chủ đề bài hát, dù tôi viết nhiều loại, nhưng tôi nghĩ Tình là đề tài muôn thuở của những nhạc sĩ sáng tác. Tình càng đau đớn, người ta càng dễ nhớ. Tôi cũng không thoát khỏi định luật đó. Thường thường tôi viết nhạc theo biến chuyển tình cảm riêng tư của đời mình. Bài nhạc tôi viết cho một người mà tôi chưa biết mặt, chưa bao giờ nghe hát. Tôi chỉ nhìn một chân dung nho nhỏ và một mẩu tin ở trên báo, đã gây một xúc động mạnh để viết bài nhạc đó. Ca sĩ đó thành công trọn vẹn trong bài đó. Chính là người gây nguồn cảm hứng là nữ ca sĩ Họa Mi (nhạc phẩm Em Đi Rồi). Trước 1975, tôi đã từng viết loại nhạc như ‘Chờ Người’, ‘Trăm Nhớ Ngàn Thương’. Lúc đó vì nhu cầu hãng dĩa, băng và chính nhà xuất bản của tôi, buộc tôi phải viết loại nhạc đại chúng. Sau 75, thì tôi viết cho mình trong đó có ‘Cho Em Quên Tuổi Ngọc’, ‘Bão Nắng’, ‘Như Giấc Chiêm Bao’… Nhạc Sĩ Lê Uyên Phương (1941-1999) Trả lời nhà báo Trường Kỳ(tuyển tập nghệ sĩ 1 xuất bản năm 1995) Viết nhạc đối với tôi là một hình thức viết nhật ký. Tôi không viết ca khúc bằng sự tưởng tượng mà bằng những gì thực sự xảy ra trong cuộc sống của tôi. Tôi không viết từng bài hát riêng rẽ, mà luôn viết thành từng tập ca khúc, là một đề tài nhất định mà tôi cố gắng để đào sâu tới mức nào tôi có thể. Có những ca khúc viết nhạc trước lời sau, có những ca khúc viết lời trước , có những ca khúc nhạc và lời viết cùng một lúc. Khi sáng tác tôi luôn luôn cảnh giác để không bị ảnh hưởng bởi bất cứ tác giả nào. Tôi đều ưng ý nhất mọi tác phẩm tôi còn giữ lại vì tác phẩm không ưng ý tôi đã loại khỏi những tập nhạc của tôi. Mỗi ca khúc đánh dấu một thời điểm nhất định và không thể nào thay thế hay có thể tìm lại được. Không có thói quen khi sáng tác, cảm hứng có thể đến với tôi trong bất cứ hoàn cảnh nào. Nhạc Sĩ Văn Cao (1923-1995) Kể chuyện liên quan đến một số tác phẩm của ông(trích từ video Giấc Mơ Một đời Ngườido đinh Anh Dũng đạo diễn. Yến Xuân Productions thực hiện,hảng phim Trẻ sản xuất năm ) Tôi là người luôn luôn thất bại trong tình yêu. Cái thất bại này bởi tôi là người không giỏi về cách giao lưu với những người đàn bà. Mà lại đối với những người đẹp, tôi lại càng bối rối, không bao giờ nói được với người ta, đành nói trong thơ nhạc thôi. Thiên Thai– Tại sao tôi nói đến Thiên Thai, là bởi vì một nơi, một cõi nào đó người ta coi là đất Hứa, mà đất Hứa thì không ai tìm được trên trần gian này. đi tìm mãi trong cái hoài niệm của mình, tuổi thanh niên, thì nhớ rằng có lần tìm ra được… Trương Chi– Tôi viết bài này để nói cái tình cảm của tôi, là mình chỉ có một mình . Không sống lại với cái thú quá mơ mộng của cuộc đời không đạt được. Bến Xuân– Tôi yêu một người con gái mà tôi không ngõ lời với người ta, nhưng họ hiểu và họ tới với tôi, thành ra nó mới có cái chuyện làEm đến tôi một lần…một mối tình câm, mà để lại đời mình một bài hát thế thôi, không có cái gì cả. Buồn Tàn Thu– Có lẽ cuộc đời sinh ra tôi ở mùa Thu, đấy là những ngày sinh nhật của tôi vào mùa Thu. Không hiểu sao, thơ mà mình ảnh hưởng là những bài thơ về mùa Thu. Và bản thân tôi, thì mùa Thu, ngoài cái ấm của nó, cái se lạnh của nó về cuối mùa, thì cũng là cái ngày người ta gọi là nhiều tưởng tượng nhất. Thu Cô Liêu– Tôi viết Thu Cô Liêu cũng là mùa thi của những người đang đi học, mùa thu của những nhà thơ. Mùa Thu mang nhiều thay đổi của con người. Và cái Thu Cô Liêu là cái Thu buồn bã của một cái ngày xa vắng và cái nhớ đi tìm người yêu trong cái Thu thôi. Cung Đàn Xưa– Có nhiều buổi sáng có người khi hết giấc mơ lại tiếp tới thấy một giấc mơ khác ở trong đời. Những ước mơ thì không có thật, nhưng mà nó đem lại cho mình, thường nghĩ tới những ngày sống cũ. Nghĩ lại, vẳng lại những tiếng nói của kỹ niệm cứ đeo đẳng không thể quên được. Những cái đó , tôi tìm ra được những cái điều mà tôi đã mất đi trong tuổi thanh niên của tôi. Nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng (1937-2000) điện đàm cùng nhà báo Trường Kỳ(tuyển tập Nghệ sĩ 3 xuất bản năm 1998) Tôi bắt đầu viết nhạc từ thời còn đi họcm khoảng 1955, 1956, nhưng mãi đến 1965, 1966 ca khúc mới có cơ hội phổ biến rộng rãi. Những bài hát của tôi viết ra phần nhiều là man mác có dính líu đến đời sống riêng của tôi, đời sống về tình cảm riêng của tôi… cùng bối cảnh của từng thời. Tình cảm của tôi thì có nhiều biến động. Tôi không cho một thứ tình cảm nào gọi là mất mát trong đời tôi cả. Tình yêu nó có cái thời của nó, thành thử khi nó đã có, rồi không có nữa thì cái có đó vẫn còn trong cách nghĩ ngợi nào đó. Về sáng tác, Có 3 giai đoạn : 1. Giai đoạn từ 75 về trước, thời đất nước chiến tranh. 2. Giai đoạn từ 75 đến 85. lúc tôi còn kẹt trong nước, 10 năm. 3. Giai đoạn sau 1975. Giai đoạn này có thời gian ngắn sống ở trại tỵ nạn Galang, Indonesia và thời gian định cư tại Hoa Kỳ từ cuối năm 85 đến nay. Mỗi giai đoạn trong tác phẩm của tôi đều có sự hiện hiện của Tình Yêu, hoặc Thân Phận của con người qua mọi biến chuyển của cuộc sống. Dĩ nhiên nó xen lẫn nỗi đau thương và niềm hạnh phúc. Công trình sáng tác, có thể kể như sau: Những nhạc phẩm đầu tay của tôi, rất tiếc đã bị tuyệt bản vì lý do này hay lý do nọ, nhất là vì biến cố tháng 4/75. Những nhạc phẩm được trình làng đầu tiên là: Rồi 20 năm Sau. ‘Rồi 20 Năm Sau’ gồm hai phần riêng biệt: phần 1: ‘Lời Của Mẹ’và phần 2: ’Lời Của Con’ (đã bị tuyệt bản). Trong khi ‘Lời Của Mẹ’ đến nay vẫn được phổ biến, đôi khi dưới tựa đề chung là ‘Rồi 20 Năm Sau’. Cũng trong thời gian 1966, tôi đã viết một loạt tình khúc và in thành tập gồm 14 bài mang tên ‘Trên Đỉnh Yêu đương’, trong đó có 4 bài được phổ từ thơ Hoàng Trúc Ly, xuất bản năm 1969. Hối Tiếc, Mây Hạ, Yêu Dấu Chưa Nguôi… Cõi Nghìn Trùng (thơ Hoàng Trúc Ly) cũng như Trên Đỉnh Yêu Đương đều nằm trong tuyển tập này. Từ đó đến những năm sau tôi đã viết ‘Bài Hương Ca Vô Tận’, ‘Bảy Ngàn đêm Góp Lại’, ‘Đưa Em Vào Hạ’, ‘Mùa Xuân Trên Cao’, ‘Trộm Nhìn Nhau’… Rồi biến cố Mậu Thân 1968 tôi viết ‘Chuyện Một Chiếc Cầu đã Gãy’ cho Huế và cả nước đau thương, rồi ‘Kinh Khổ’, ‘Khúc Sinh Ca’, ‘Đêm Trên Quê Hương’… Không nhớ hết… song song là những bài tình ca như ‘Mộng Sầu’, ‘Tưởng Niệm’, ‘Tưởng Không Còn Nhìn Thấy Nhau’, ‘Em Có Còn Trở Lại’, ‘Nghìn đêm Như Một’… Rồi loạt bài về hòa bình cho thời Hiệp định Paris như ‘Vĩnh Biệt Chiến Trường’, ’Hòa Bình Ơi, Việt Nam Ơi’, ’Hình Ảnh Của Một Ngày Hòa Bình’, ‘Nếu Xuân Này Hòa Bình’… Sáng tác trên đất Mỹ, khởi đầu là ‘Mười Năm Yêu Em’, rồi ‘Bản Tình Ca Mùa Đông’, ‘Thư Xuân Hải Ngoại’, ‘Đêm Nhớ Về Sàigòn’, ‘Hãy Hát Lên Tin Yêu’… Những nhạc phẩm đó có thể đi vào cá biệt hoặc đi vào đại thể, như có những bài về tình yêu nhưng vẫn có những vướng mắc của con người đang sống lưu vong. Đó là quan niệm của tôi, một người viết nhạc, một người lưu vong sáng tác. Đề tài sáng tác của tôi thay đổi theo nhịp sống, hơi thở chung quanh của người Việt hải ngoại… Mỗi một thời nó đều có những sáng tác đi theo tôi chứ tôi không có thay đổi cách sáng tác gì cả. Hoàn cảnh cho tôi những biến đổi trong sáng tác. Tôi nghĩ đó là điều cần cho tôi và đó là cách để cho mình có những sáng tác dồi dào. Nó ghi nhận được từng thời một của cuộc sống, ít nhất cho bản thân của mình. Bên cạnh đó là những người cùng sống với mình, cùng chia sẻ đời sống, chia sẻ những cái vui cái buồn với mình. Vậy thì chủ đề tôi vẫn viết về Tình Yêu, Quê Hương, Thân Phận Con Người và Giữa Con Người Với Con Người cũng như Giữa Mình với chính bản thân mình… Trong đời sống có những cái tiêm nghiệm, cách sống, thái độ sống với mình, với người khác…tất cả những cái đó đều ghi nhận trong cuộc đời sáng tác của tôi. Nhạc Sĩ Văn Phụng (1931-1999) trả lời nhà báo Trường Kỳ(tuyển tập Nghệ sĩ 5 xuấn bản năm 2001) Tôi được Linh mục Mai Xuân Đỉnh chỉ dẫn thêm về nhạc, và sau đó tự học hỏi qua sách vở. Cái gì không hiểu tôi cũng tò mò lấy tự vị, dictionnary ra học. Chỉ tự học lấy vì ông cụ đâu có cho học, ông cụ thời ấy khó lắm, chỉ có muốn tôi làm bác sĩ thôi, đâu có muốn tôi làm nhạc sĩ, ông cụ bực lắm. Nhưng mà nhân thể tôi viện cớ là phải vào lính. Một là mình đi lính chiến, hai là mình đi lính nhạc. Mà lính nhạc thì nghe có vẽ dễ chịu hơn… cầm súng, cầm siếc chán lắm! Khởi đầu với ‘Ô Mê Ly’ vào năm 1948 và kết thúc với ‘Chán Nản’ năm 1972. Sáng tác lai rai… chẳng có lúc nào mạnh, lúc nào yếu cả… cứ làm đại thôi! Có hứng là làm, gặp cái gì làm cái đó… Nói đúng thì đối với tôi, bài nào tôi cũng hài lòng. Không có bài gì đặc biệt lắm. Nhưng cũng có một vài bài hơn hơn một chút, thí dụ như bài ‘Suối Tóc’ chẳng hạn, tôi thích lắm. Hay như bài ‘Tôi đi Giữa Hoàng Hôn’. Mọi người đều thích bài đó. Gần nhất là bài ‘Chán Nản’, vào độ 1972, 1973 gì đó, thiên hạ thích lắm. Những ca khúc khác, được biết đến nhiều: Các Anh đi (phổ thơ), Tình, Suối Tóc, Mưa, Tiếng Hát Với Cung Đàn, Tiếng Dương Cầm, Trở Về Huế, Ghé Bến Sài Gòn… Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ (1929-2001) tài liệu của nhà báo Trường Kỳ(tuyển tập Nghệ sĩ 4 – xuất bản năm 2000) Khi nhỏ, tôi làm nhạc trong lúc ở trung học. Mình cứ đi theo lý tưởng của mình và tôi có một niềm đam mê dễ sợ lắm, do đó mình cứ làm hết việc này qua việc khác. Khi mình làm những cái việc đó mình có nghĩ rằng một ngày nào những việc gì mình làm sẽ tích lũy để mang đến cái danh cho mình không? Tuyệt đối không! Bởi tôi nghĩ rằng, nếu mình làm được gì thì mình làm lấy thôi. Nhưng mà qua trên 50 năm, thì tôi thấy, đến phút này, nghiệm lại, và thấy được mình đã làm nhiều quá. Không những tôi làm về nhạc mà còn đi vào những lĩnh vực khác. Tôi tạo ra show, làm đạo diễn để tập cho các ca sĩ biểu diễn. Tôi còn làm về vũ, sáng tạo với những vũ sư mà tôi thấy có khả năng để xây dựng cho nền vũ của mình. Làm về điện ảnh, viết nhạc kịch, làm đủ thứ. Không phải mình tham lam, nhưng nghĩ rằng là mình làm được cái gì thì làm. Sau năm mươi mấy năm trời, bây giờ mình ngồi lại, thấy mình làm quá nhiều! Cho nên về cái bệnh của tôi, tôi ít khi than phiền lắm. Một người như vậy thì phải như vậy thôi! đã quá nhiều ‘stress’ trong đời văn nghệ rồi! Lúc sau này khi về hưu rồi, tôi chỉ sống với âm nhạc thôi… Một hôm ngồi ăn với một cô ca sĩ có chiếc răng khểnh đẹp, nhìn thấy cái miệng đẹp quá, tôi tưởng tượng như một đoá hoa. Tôi đã bị ảnh hưởng bởi những chuyện hoa rồi… bây giờ hoa ở nhà mình cũng có, hoa ở ngoài vườn cũng có, hoa ở ngoài đời cũng có. Nếu bây giờ mỗi người con gái đều mang cái hoa nở ra miệng thì quá đẹp vì vậy, tôi làm bài ‘Nụ Cười Hoa Nở’ (khoảng tháng 2 năm 98)… Những cái đó tôi không dám nói là độc đáo, nhưng tôi dám thành thực để nói ra. Nếu sau này tôi chết rồi, nếu ai nghe những điều đó họ có thể hơi cười, mà điều đó họ không thể hiểu được. Tôi có những phút sống với âm nhạc, với nghệ thuật như vậy thôi ! Trong cái giai đoạn cuối cuộc đời tôi, tôi sống như một ông tiên. Tôi không có lo nghĩ cái gì nữa hết… Buổi sáng dậy, tôi uống nước, tôi nhìn ra dàn hoa, tôi nhìn những con chim. Tôi nghe vang vọng lại những cái bài của tôi đã làm hay những cái bài người khác. Rồi tôi lại thích viết nhạc, tôi đọc sách, tôi lại tiếp tục đọc sách. Tôi thấy như vậy là cuộc đời đẹp đẽ quá, và tôi sáng tác được. Nhưng tôi khác ông tiên cái chỗ này: ông tiên không còn vướng bụi trần, còn tôi thì khổ quá, đến phút này mà trái tim vẫn rung động! Như vậy vẫn còn vướng bụi trần, bắt tôi phải sáng tác hoài. Nó chỉ khác chỗ đó thôi. Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn trả lời nhà báo Nguyễn Phúcbiên tập viên đài BBC Luân đôn(tạp chí Văn Học) Cái buồn cười là khi bắt đầu viết nhạc, ưng viết cho khúc mắc, cho khó khăn, sau này đọc thêm, học thêm, nghe nhiều mới thấy được cái simpicité (giản dị) mà đạt được mới là khó. Ðúng vậy, mãi về sau này, khi vào thành rồi, tôi mới học composition. Nhưng có cái buồn cười là lúc đó, mình chưa học composition mà lại viết nhạc, viết được có lẽ nhờ mình nghe nhiều, sống nhiều với âm nhạc. Cũng như có nhiều người có học luật lệ gì về thi ca đâu nhưng mà vẫn làm thơ, vẫn làm được thơ. Riêng trong âm nhạc, tôi nghĩ muốn viết cho vững, tối thiểu phải học harmonie, nó giúp cho mình chấm câu dứt đoạn. Người sáng tác nhạc ít nhất cũng phải biết hòa âm. Thiếu kỹ thuật đó, nhạc phẩm không có được mạch lạc chặt chẽ. Các nhạc sư Pháp cho rằng âm nhạc là sự vận chuyển của tâm trạng và tư tưởng. Sự vận chuyển này được tạo ra bởi hai trạng thái động và tĩnh. Có nghĩa là căng thẳng (tension) và buông dãn (détente). Ðể dễ hiểu, khi nghe một bài vọng cổ, đến đoạn nói lối (có khi kéo dài đến hàng trăm chữ), có lúc tiết điệu và âm điệu đang tạo sự căng thẳng, người nghe nín thở chờ đợi, chờ đợi gì, chờ đợi sự buông dãn của âm Hò chấm câu, là lúc cả rạp vỗ taỵ Lúc này là lúc âm nhạc chủ động, lời văn của bài ca là thứ yếu, chỉ có âm Hò họa điệu (chute) để cho người nghe thở phào. Có tiết điệu trống (rythme masculin), tiết điệu chiều ý người nghe theo nét nhấn (accent) của nhịp ấn định. Và tiết điệu mái (rythme féminin) là tiết điệu đưa lệch nét nhấn mà người nghe chờ đợị. Ðấy là một vài chi tiết của composition. Sau khi vào thành rồi, tôi bắt đầu học thêm khóa hàm thụ với Ecole Universelle ở bên Pháp. Tháng tháng gửi mandat-poste cho họ, theo học cours de composition. Sau khi học xong tôi được chấp nhận là hội viên của SACEM Hội Nhạc sĩ Pháp. Lúc bấy giờ tôi quyết tâm đeo đuổi ngành nhạc…. trả lời nhà báo Trường KỳVề Sự Nghiệp Và Những Bài Nhạc Tình Ca(Tuyển Tập Nghệ Sĩ 4 xuất bản năm 2000) Nếu cần phải tóm tắt cái gọi là sự nghiệp của Phạm Duy, thì đây là một dịp để tôi báo cáo với những người yêu nhạc : Có 3 con người ở trong tôi, cũng như mọi nghệ sĩ khác. Ba con người rõ rệt Thứ nhất, là con người tình cảm: là soạn những bản nhạc tình yêu cho cá nhân, không cứ ở trong một thời đại nào, ví dụ những bài nhạc như ‘Ngày đó Chúng Mình’, là những bài tình ca. Con người thứ hai: con người xã hội: là con người khóc cười theo mệnh nước, thì khởi sự bằng những bài ca yêu nước, yêu lịch sử với những ‘Gươm Tráng Sĩ’, ‘Chiến Sĩ Vô Danh’; qua những ‘Bà Mẹ Gio Linh’, qua cả những bài như ‘Huyền Sử Ca Một Người Mang Tên Quốc’… Cái xã hội tốt hay xấu, vẻ vang hay nhục nhằn thì nó đều hiện qua âm nhạc của tôi. Con người thứ ba: là con người tâm linh, con người lúc đó không còn là con người xác thịt nữa và cũng không phải là con người xã hội, mà phải vui phải buồn với cái xã hội của mình, mà phải hoà mình vào với thiên nhiên… Và tôi nghĩ rằng âm nhạc bao giờ nó cũng khởi sự bằng nhạc tâm linh cả… Cũng như tất cả những nhạc sĩ khác, tôi cũng có những bản nhạc cho tình yêu. Về tình yêu thì nó hơi khác với những người khác ở chỗ tính chất nhạc tình của tôi khác nhạc của ông Dương Thiệu Tước, hay là của ông Đặng Thế Phong, hay là của ông Trịnh Công Sơn… Nếu chúng ta nghe những loại nhạc tình của ông đặng Thế Phong, hay của ông Lê Thương, hay của ông Văn Cao thì đó là những tổ sư lãng mạn ở trong thời kỳ rất đẹp của tân nhạc lúc đó… Bên người tình nhân yêu nhau thì phải có mùa thu mới yêu nhau được. Thế cho nên hồi mới, ra toàn là những bài ca mùa thu: ‘Giọt Mưa Thu’, rồi thì ‘Con Thuyền Không Bến’, rồi thì ‘Thu Trên đảo Kinh Châu’, còn ông Văn Cao thì ‘Thu Cô Liêu’, rồi ‘Buồn Tàn Thu’… Thời kỳ đó là thời kỳ lãng mạn. Thật ra tôi cũng có những bài lãng mạn chứ không phải là không… Lúc bấy giờ tôi tách được ra, là tôi làm loại nhạc không còn lãng mạn nữa mà nó là tình cảm. Tôi khởi sự với những bài: ‘Tìm Nhau’, ‘Kiếp Nào Có Yêu Nhau’, rồi ‘Cho Nhau’ rồi thì ‘đừng Xa Nhau’… đôi tình nhân yêu nhau không cần phải mùa thu, không cần phải con đò, ao lạnh hay trên cái hồ xưa gì cả! Mà hai người yêu nhau thì chỉ có người nam với người nữ yêu thôi.‘…ngày đó em đi nhẹ vào đời…’, anh ra sao, em ra sao, chỉ có hai người ấy thôi thì tôi gọi đó là nhạc tình cảm. Về sau này cũng có một số những anh em khác cũng đi vào cái con đường đó, có thể còn hay hơn nhạc của tôi cơ, nhưng mà dù sao tôi là người đi đầu. Những người đi sau, ví dụ như Ngô Thụy Miên chẳng hạn, với loại nhạc mà theo tôi, gần với Phạm Duy nhất, chứ không có tính chất lãng mạn nữa, ví dụ như bài mà tôi rất thích có lời như“dù mai đây ai đưa em đi đến cuối cuộc đời…”gì đó, phải không? Nó gần gũi với nhạc tôi lắm. Hơn nữa, có thể thấy rõ rằng là về sau, nhạc tình của ông Trịnh Công Sơn thì nó không có tình cảm, mà nó cũng không có lãng mạn… Tôi gọi đó là nhạc ‘não tình’. Nó cũng không vào tim mà cũng không vào đầu; nó đánh vào cái não của mình. Vì cái đời sống lúc đó nó não nề quá. Hay nhạc của ông Lê Uyên Phương chẳng hạn thì nó cũng không giống những người khác, tức là nó ‘dục tính’, nó xưng tụng cái tình dục như ‘Vũng Lầy Của Chúng Ta’, đại khái như vậy! Nghe nhạc Lê Uyên Phương thấy nó khác nhạc Phạm Duy, nó lại càng khác nhạc của Đặng Thế Phong, là ở chỗ nó xưng tụng cái dục tình. Còn cái đời sống của ông Văn Cao trong nhạc tình thì còn tuyệt vời hơn. Nếu cần phải biết là nhạc của tôi khác với nhạc của những người khác về phương diện nhạc tình ra sao, thì hôm nay tôi mạo muội đưa ra vài ba nhận xét nhỏ như vậy… Ngoài những cái khía cạnh nội dung như vậy, xét đến cái phương diện hình thức, phải công nhận rằng lúc đó nhạc tình của những người như ông Văn Cao, ông Đặng Thế Phong hay như của Lê Yên, của ông Dương Thiệu Tước hay là ông Thẩm Oánh chẳng hạn, không phát triển mạnh mẽ về phương diện nhạc tính, phương diện nhạc điệu. Gần như ở trường hợp là hãy còn bình dị quá. Thí dụ như nhạc tình của ông Văn Cao thì đại đa số chỉ nằm trong cái âm giai ‘Ré mineur’ (Cn) chẳng hạn, hay trong một cái khuôn khổ 32 ‘mesures’. Nhưng dù sao ông ấy cũng có hai tác phẩm tuyệt vời là ‘Trương Chi’, với ‘Thiên Thai’, hai tác phẩm lớn. Nhưng dù sao đi chăng nữa, nhạc ngữ của ông ấy cũng không được phong phú như chúng ta mong muốn. Riêng tôi, thì tôi cũng mừng về cái loại nhạc tình cảm đó, nó cũng đi từ những chỗ hết sức giản dị cho đến những chỗ hơi cầu kỳ một chút xíu. đó là lẽ tất nhiên vì nghệ sĩ mà không sáng tạo thì đứng một chỗ, tức là lùi. Từ cái bài nhạc tình nhỏ nhen của tôi là ‘Đừng Xa Nhau’ khi chuyển sang bài ‘Đường Chiều Lá Rụng’, thì về nhạc ngữ có thể có một cái sự khác nhau, chứ không nằm trong nhạc ngữ bình dị nữa. Ngày 22/8/2024, khi ở tuổi 61, Trường Vũ - ca sĩ nổi tiếng với các ca khúc "Thân phận nghèo",... Giai điệu Bolero, với xuất xứ từ các thể loại nhạc như Rumba, Habanera, Valse và Tango, đã du nhập... Việc tặng bông trong các buổi đờn ca tài tử đã trở nên phổ biến trong những thập kỷ gần... Trong bài hát "Chiều Trên Phá Tam Giang" của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh có câu: "Giờ này Thương Xá... Trong những thập niên 1950, 1960 và 1970, hình ảnh những chiếc taxi hai màu xanh - trắng (hoặc vàng... Những ai từng học ở trường Đại học Văn Khoa xưa, nay là trường Đại học Khoa học Xã hội... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.
Gái Xuân
Từ một bài thơ của thi sĩ Nguyễn Bính vào thời thập niên 1940, nhạc sĩ Từ Vũ ngẫu hứng soạn thành nhạc năm 1953, để rồi từ đó ca khúcGái Xuântrở thành bất tử và đi cùng năm tháng suốt hơn 70 năm qua. Click để nghe Thanh Lan hát Gái Xuân trước 1975 Nhạc sĩ Từ Vũ tên thật là Trần Đỗ Lộc, sinh năm 1932 tại Hà Nội, nhưng gần như cả cuộc đời ông gắn bó với đất Sài Gòn, và ca khúc nổi tiếng duy nhất của ông là Gái Xuân cũng được sáng tác ở Sài Gòn. Sáng tác đối với nhạc sĩ Từ Vũ chỉ là ngoại đạo, như chính ông thừa nhận. Không trải qua một trường lớp hay người hướng dẫn nào, ông tự học sáng tác qua cuốn sách dạy nhạc tiếng Pháp tình cờ mua được ở tiệm sách khu Eden đường Catinat khi ông từ Hà Nội vào Sài Gòn để trọ học. Đầu năm 1953, vào một mùa xuân xa nhà, xa gia đình, không người thân, những lúc rảnh rỗi thì Từ Vũ chỉ biết lục sách báo ra đọc. Một hôm tình cờ thấy trong một tập thơ Nguyễn Bính có bài thơ ngắn chỉ 8 câu, nhưng lại có một hấp lực kỳ lạ, cảm xúc dâng trào để đưa chàng trai 21 tuổi về lại với cố hương xứ Bắc, nơi có những “hoa mơ, hoa mận” cùng những cô gái quê “giũ lụa trên sông”. Từ nét tài hoa của thi sĩ Nguyễn Bính khi mô tả tâm trạng của cô gái mới lớn, nhạc sĩ Từ Vũ cảm thấy có sự đồng cảm đặc biệt và viết thành nhạc. Ông viết một mạch, không chỉnh sửa: Em như cô gái hãy còn XuânTrong trắng thân chưa lấm bụi trầnXuân đến hoa mơ, hoa mận nởGái Xuân giũ lụa trên sông Vân Xuân đi, Xuân đến, hãy còn XuânCô gái trông Xuân đến bao lầnXuân đến hoa mơ, hoa mận nởGái Xuân giũ lụa trên sông Vân Lòng Xuân lơ đãng, má Xuân hồngCô gái Xuân mơ chuyện vợ chồngĐôi tám Xuân đi trên mái tócĐêm Xuân cô ngủ có buồn không? Bài thơ chỉ có 8 chữ, rất ngắn, nên Từ Vũ đã tự thêm 2 câu“Xuân đi, Xuân đến, hãy còn Xuân, Cô gái trông Xuân đến bao lần…”để bài hát có nhịp điệu hoàn chỉnh. Mùa xuân và Thiếu nữ là 2 đề tài tuy hai là một, tương đồng và thường được so sánh với nhau. Những cô gái mới lớn tuổi xuân thì căng tràn sức sống như là cả một bầu trời xuân phơi phới, trong trắng và thanh tân chưa từng lấm bụi trần. “Xuân đến hoa mơ hoa mận nở”– Câu thơ mang đậm dấu ấn của nơi đồng quê Bắc bộ có hoa mơ và hoa mận nở trắng trời, cũng là nơi có hình ảnh thật đẹp để tô hồng bức tranh xuân đầy quyến rũ:Gái xuân giũ lụa trên sông Vân,là câu hay nhất trong toàn bài thơ, bài hát. Xưa và nay, dáng điệu người con gái thường được so sánh với vải lụa rũ mềm, và hình ảnh “giũ lụa trên sông Vân” làm chúng ta liên tưởng đến những cô thôn nữ duyên dáng vừa giặt giũ vừa cùng đùa vui rộn rã vang cả một khúc sông quê. Sông Vân ở đây có thể là ở Ninh Bình, phụ lưu sông Đáy, nhưng cũng có thông tin cho rằng ở Nam Định quê hương Nguyễn Bính cũng có một đoạn sông tên Vân, cái tên thật đẹp và cũng đầy chất thơ. Lòng Xuân lơ đãng, má Xuân hồngCô gái Xuân mơ chuyện vợ chồngĐôi tám Xuân đi trên mái tócĐêm Xuân cô ngủ có buồn không? Đến đoạn này, tác giả đã ghép đôi cô gái và Xuân trở thành một. Lòng Xuân lơ đãng và má Xuân tươi hồng. “Lơ đãng” ở đây kiểu như là nỗi lòng con gái, giả đò lơ đãng ngây ngô nhưng đôi má lại đỏ thẹn khi nỗi lòng sâu kín chợt nghĩ về những tình duyên trai gái, “chuyện vợ chồng”. Là bởi vì cô đã đôi tám, tức là mười sáu trăng tròn, cái tuổi mà ngày xưa đã tính đến chuyện trăm năm rồi. Câu cuối cùng là câu hỏi được tác giả đặt lửng lơ:“Đêm xuân cô ngủ có buồn không”, một câu hỏi đầy ý nhị đậm chất thơ Nguyễn Bính, như đường mũi tên trúng sâu vào tâm tư của cô gái đang nhiều niềm tâm sự. Khi vừa phổ nhạc xong ca khúcGái Xuân, nhạc sĩ Từ Vũ gởi cho một ca sĩ mà ông quen là Linh Sơn, rất nổi tiếng trên đài phát thanh Sài Gòn khi đó. Nhưng bài hát lại không được đón nhận ngay lập tức. Một hôm ông gặp Tâm Vấn ở đài phát thanh và chép tay đưa cho nữ danh ca này bài hát, rồi sau đó về làm việc ở Phan Thiết mà chưa từng được nghe Tâm Vấn hát bài của mình lần nào, chỉ được bạn bè ở Sài Gòn thông báo qua thư từ rằngGái Xuânvới giọng ca điêu luyện của Tâm Vấn rất thành công và được công chúng yêu thích. Nhạc sĩ Từ Vũ kể lại, một buổi tối cuối năm 1953, ông lang thang trên đường phố Phan Thiết trong cái se lạnh của buổi tàn Đông, bỗng nghe được loa phóng thanh công cộng của Ty Thông tin Phan Thiết, tiếp sóng Đài Phát thanh Huế vang lên điệu nhạc Tango của bàiGái Xuânqua tiếng hát của nữ ca sĩ Diệu Hương. Tác giả bài hát đã xúc động đến trào nước mắt, vì tâm trạng của một người ly hương lại ùa về. Dù Diệu Hương là một ca sĩ vô danh, nhưng với ông, đó là lần mà ông cảm nhận được ca khúc của mình được hát hay nhất. Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn Ngày 22/8/2024, khi ở tuổi 61, Trường Vũ - ca sĩ nổi tiếng với các ca khúc "Thân phận nghèo",... Giai điệu Bolero, với xuất xứ từ các thể loại nhạc như Rumba, Habanera, Valse và Tango, đã du nhập... Việc tặng bông trong các buổi đờn ca tài tử đã trở nên phổ biến trong những thập kỷ gần... Trong bài hát "Chiều Trên Phá Tam Giang" của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh có câu: "Giờ này Thương Xá... Trong những thập niên 1950, 1960 và 1970, hình ảnh những chiếc taxi hai màu xanh - trắng (hoặc vàng... Những ai từng học ở trường Đại học Văn Khoa xưa, nay là trường Đại học Khoa học Xã hội... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.
Ngỏ Hồn Qua Đêm
Bài hátNgỏ Hồn Qua Đêmcủa nhạc sĩ Hoàng Trang sáng tác năm 1966, và ông ký bút danh là Triết Giang và Hàn Châu cho bài hát này. Nhạc sĩ Hàn Châu cũng từng xác nhận đó là lần đầu tiên bút danh Hàn Châu của ông xuất hiện với công chúng, được nhạc sĩ Hoàng Trang đặt cho ông. Khi người viết gặp mặt nhạc sĩ Hàn Châu, có hỏi ông là Hàn Châu nghĩa là gì, thì ông thú thật là ông cũng không biết. Chỉ biết rằng khi nhạc sĩ Hoàng Trang viết nhạc xong, đề tên là Triết Giang – Hàn Châu, xong đưa cho Lê Đình Nam (tên thật của nhạc sĩ Hàn Châu) xem. Ông Lê Đình Nam hỏi:“Ủa sao lại là Hàn Châu?”Nhạc sĩ Hoàng Trang đáp:“Hàn Châu là ông đó, thấy được không?” Từ đó xuất hiện tên Hàn Châu với rất nhiều bài hát nổi tiếng sau đó làNhững Đóm Mắt Hỏa Châu, Lời Trần Tình, Thành Phố Sau Lưng… Bài hátNgỏ Hồn Qua Đêmđược ký với 2 tên Triết Giang – Hàn Châu nên lâu nay người ta vẫn tưởng là bài hát được 2 người viết chung. Tuy nhiên theo gia đình nhạc sĩ Hoàng Trang cho biết thì bài hát chỉ do 1 mình Hoàng Trang viết, và ông muốn giúp đỡ người bạn chưa có tên tuổi là Lê Đình Nam nên để thêm tên Hàn Châu vào. Vậy Triết Giang và Hàn Châu có nghĩa là gì? Khi người viết gặp mặt người vợ của nhạc sĩ Hoàng Trang, cũng là con gái của ông Nguyễn Tất Oanh (giám đốc hãng dĩa Asia Sóng Nhạc), thì được cô cho biết là khi nhạc sĩ Hoàng Trang sáng tác xongNgỏ Hồn Qua Đêm, ông muốn đặt một bút danh khác cho mình, ngoài cái tên Hoàng Trang đã nổi tiếng. Khi sáng tác bài này, vợ chồng nhạc sĩ Hoàng Trang còn rất nghèo, ở trong một căn gác xép nhỏ ở số nhà 218/1 đường Trần Quý Cáp (nay là Võ Văn Tần). Khi hoàn thành bài hát, nhạc sĩ Hoàng Trang nhìn lên tấm bản đồ Việt Nam dán trên tường nhà, thấy bên trên nước Việt Nam là sơ đồ nước Trung Quốc có ghi 2 cái tên Hàn Châu và Triết Giang. Hàn Châu (sau này ghi là Hàng Châu) là một thành phố du lịch nổi tiếng, thủ phủ của tỉnh Triết Giang (sau này ghi là Chiết Giang) ở Trung Quốc. Thấy hai cái tên này lạ và hay nên ông lấy luôn tên Triết Giang cho mình và tên Hàn Châu cho người bạn. Sau khi viết xong bài hátNgỏ Hồn Qua Đêm, nhạc sĩ Hoàng Trang mang bài hát đến cho ông Nguyễn Tất Oanh, tức ba vợ của ông, để bán cho hãng đĩa Sóng Nhạc. Tuy nhiên có lẽ thời gian đó vì bận bịu công việc và số lượng bài hát gửi về quá nhiều, nên ông giám đốc hãng Asia Sóng Nhạc đã “ngâm” bài hát này khá lâu và chưa chịu ký hợp đồng mua bài hát với con rể. Do cuộc sống nhạc sĩ ngày đó còn rất nghèo, viết xong bài nào phải bán ngay để có tiền mưu sinh trong áp lực về cơm áo gạo tiền, nhạc sĩ Hoàng Trang không thể chờ được lâu nên đã mang sang bán cho hãng dĩa Vô Tuyến, được hãng này mua và đưa ca sĩ Hoàng Oanh thu âm trong dĩa nhạc, còn bản quyền phát hành nhạc tờ được bán cho nhà xuất bản Minh Phát. Bài hát Ngỏ Hồn Qua Đêm được Hoàng Oanh hát đầu tiên trong dĩa hát Vô Tuyến BàiNgỏ Hồn Qua Đêmvới những ý nhạc mới mẻ cùng điệu bolero dễ đi vào lòng người, nhanh chóng được khán giả đón nhận, được hãng Vô Tuyến lăng xê và trở nên rất nổi tiếng qua tiếng hát Hoàng Oanh. Thập niên 1970, bài hát này được tái bản qua 2 giọng hát Băng Châu và Thanh Thúy trong băng cối của trung tâm Nhã Ca và Shotguns. SauNgỏ Hồn Qua Đêm, hai năm sau đó (1968) nhạc sĩ Hàn Châu đã phát triển từ một câu hát của bài này để viết thành bài hátNhững Đóm Mắt Hỏa Châunổi tiếng, đó là câu: Nhìn hỏa châu lưng trời soi chia đêm tối.Anh ngỡ như ngày cưới hoa đăng ngập trời. Về tên của bài hát làNgỏ Hồn Qua Đêm(Ngỏlà ngỏ ý, lời ngỏ), lâu nay, rất nhiều người nhầm thànhNgõ Hồn Qua Đêm(Ngõlà ngõ hẻm). Khi nhìn lại tờ nhạc phát hành trước năm 1975 của nhà xuất bản Minh Phát, tên bài hát ghi rõ làNgỏchứ không phải làNgõ. Sẽ có nhiều người nghi ngờ đó là “lỗi đánh máy” ngày xưa nên ghi sai chính tả. Tuy nhiên khi người viết hỏi lại người nhà của nhạc sĩ Hoàng Trang thì được xác nhận chính xác tên bài hát làNgỏ Hồn Qua Đêm, có ý nghĩa là lời tự sự trong đêm của tác giả. Click để nghe bài hát Ngỏ Hồn Qua Đêm trong băng Shotguns, tiếng hát Thanh Thúy Click để nghe bài hát Ngỏ Hồn Qua Đêm trong băng Nhã Ca, tiếng hát Băng Châu Lời bài hát gốc được chép từ tờ nhạc, Minh Phát xuất bản trước 75: Triết Giang – Hàn Châu Chiều bàn giao cho vùng đêm đen biên giới.Theo cánh quân anh đóng ven lưng chừng đồi.Nghe muôn côn trùng than trong đêm trường sầu thương thế nhânHồn rung tiềm thức quay trong vùng thương nhớLen lén đưa anh qua bến mộng ngày xưa Chuyện ngày xưa, chia đều ra hai phe đánh.Anh lấy cây làm súng bên em diệt thù.Phe kia ngang tàng xua quân đốt nhà đuổi hai đứa taTrò chơi tuổi xanh đôi bên cùng nhau đánhTương sát lẫn nhau như oán thù nghìn thu. Tháng tháng tiếp nối, thơ ấu ra đi anh giã từ cuộc chơi đó.Đêm tiễn đưa anh quay gót son mềm em đếm dài cây số thương.Gói ghém quá khứ trong chiếc ba lô nơi tuyến đầu nằm thao thức.Giây phút suy tư xanh giấc mơ gầy nghe trái sầu rụng nửa đêm. Nhìn hỏa châu lưng trời soi chia đêm tối.Anh ngỡ như ngày cưới hoa đăng ngập trời.Xin em tin rằng đôi ta bây giờ dù xa cách nhau,Tình yêu ngàn năm không phai nhạt hương sắcAnh hứa yêu em trong suốt cuộc đời này. Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn Ngày 22/8/2024, khi ở tuổi 61, Trường Vũ - ca sĩ nổi tiếng với các ca khúc "Thân phận nghèo",... Giai điệu Bolero, với xuất xứ từ các thể loại nhạc như Rumba, Habanera, Valse và Tango, đã du nhập... Việc tặng bông trong các buổi đờn ca tài tử đã trở nên phổ biến trong những thập kỷ gần... Trong bài hát "Chiều Trên Phá Tam Giang" của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh có câu: "Giờ này Thương Xá... Trong những thập niên 1950, 1960 và 1970, hình ảnh những chiếc taxi hai màu xanh - trắng (hoặc vàng... Những ai từng học ở trường Đại học Văn Khoa xưa, nay là trường Đại học Khoa học Xã hội... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.
Nhớ người ra đi
Trong số những ca khúc viết thời đi kháng chiến của nhạc sĩ Phạm Duy, hầu hết là những ca khúc rất giàu tình cảm, viết về những người dân quê chân chất, những bà mẹ già chờ con, người vợ trông chồng và những người hùng nông dân bỏ lại gia đình để đi chống thực dân:Bà Mẹ Gio Linh, Nhớ Người Thương Binh, Nhớ Người Ra Đi, Chiến Sĩ Vô Danh, Vợ Chồng Quê, Gánh Lúa… Trong những bài hát của Phạm Duy thời kỳ trước năm 1954, luôn có thấp thoáng hình dáng người mẹ hiền, và đều nhắc về nỗi buồn, khắc khổ đau thương vì chiến chinh ly loạn. Có người mẹ đã lòa vì chờ đợi con (bài Ngày Trở Về), hoặc đau đớn hơn là phải tự tay gói đầu con đã không còn được vẹn nguyên (bài Bà Mẹ Gio Linh). Không đến nổi bi thảm như vậy, nhưng người mẹ trong ca khúcNhớ Người Ra Đicũng thật buồn: Ai có nghe tiếng hát hành quân xaMà không nhớ thương người mẹ giàChờ con lúc đêm khuyaNgười con đã ra đi, vì nước Con bước đi khi trống làng dồn xaMẹ đưa mắt trông về ngọn cờCầu cho đứa con traiỞ đâu đó con ơi, được vui Nhớ thương con oán thù loài tàn hungLúc xa nhau mong chờ ngày chiến thắngBóng dáng người hùng anh về ấm lũy tre xanh. Trong hồi ký của nhạc sĩ Phạm Duy phát hành năm 1989, ông kể lại một câu chuyện có thật xảy ra vào năm 1950, vì vài năm sau khi bài hát được ra đời, và lúc đó ông vẫn chưa bỏ kháng chiến: “Trong đợt lưu diễn ở miền Cao-Bắc-Lạng, một buổi nọ, sau ít màn trình diễn ca-vũ-kịch cho đồng bào thưởng thức, một ‘bà mẹ quê’ bước ra xin được hát tặng anh chị em trong đoàn văn nghệ một bài hát cổ truyền. Chúng tôi vỗ tay hoan nghênh. Bà mẹ đằng hắng, lấy giọng, rồi hát: Ai có nghe tiếng hát hành quân xamà không nhớ thương người mẹ già… Tôi đứng lặng người. Đấy là bài “Nhớ Người Ra Đi” của tôi. Nhưng bây giờ nó không còn là… của tôi nữa. Nó đã là của quần chúng mất rồi! Tôi cảm động quá, muốn khóc òa lên…” Năm 2002, hơn 50 năm sau khi xảy ra sự kiện đó, trong một chuyến về thăm quê hương vào năm 2002, nhạc sĩ Phạm Duy được sử gia nổi tiếng trong nước là Lê Văn Lan tặng cho món quà nhỏ, nhưng có giá trị rất lớn đối với ông: một video tape ghi lại phóng sự về một bà cụ vừa tròn 100 tuổi tên là Nguyễn Thị Ngoan, ở một làng quê hẻo lánh ở miền Bắc. Bà cụ có hai người con trai đã ra đi trong hai cuộc chiến. Trong đoạn phóng sự ngắn đó, bà cất tiếng hát gần như trọn bài“Nhớ Người Ra Đi”của nhạc sĩ Phạm Duy với lời nguyên bản, chính xác đến từng câu, từng chữ. Hát xong, bà còn đọc lại với giọng ngân nga một câu hát trong bài: “Cầu cho đứa con trai, ở đâu đó con ơi, được vui…” Rồi nói với giọng run run:“Cứ mỗi lần nhớ thương con là tôi lại hát cái bài ấy, lòng thấy nguôi ngoai, cũng được an ủi phần nào.” Vẫn là bài nhạc kháng chiến đó, nhưng đã có một khoảng cách thật là dài về thời gian. Nhạc sĩ sáng tác bài hát này đã rời vùng kháng chiến để vào Nam, nhưng bài hát sau hơn 50 năm vẫn còn ở lại mãi với những bà mẹ có con phải ra đi vì chiến cuộc, như là một niềm an ủi kỳ diệu cho nỗi đau mất mát khó nguôi. Click để nghe Thái Thanh hát Ai có nghe tiếng hát hành quân xaMà không nhớ thương người vợ hiềnChồng ra lính biên cươngNgồi may áo cho con, còn nhớ Em tiễn anh ra mãi tận đầu thônMột hôm lúc trâu bò về chuồngRồi em nhớ em mongChờ chiến sĩ xa xăm lập công. Nhớ thương anh oán thù loài tàn hungLúc xa nhau mong chờ ngày chiến thắngBóng dáng người hùng anh về ấm lũy tre xanh. Nếu như trong các ca khúc sáng tác cùng thời gian làChiến Sĩ Vô Danh, Nhớ Người Thương Binh,nhạc sĩ Phạm Duy nhắc đến những người lính nơi trận tiền, thì trong ca khúc này ông chỉ nhắc về những người thân yêu của họ. Đoạn 1 nói về người mẹ già, đoạn 2 là người vợ, là lời cảm thương cho những người phụ nữ thời chiến, vừa phải quán xuyến mọi việc ở quê nhà để người trai an tâm ra đi vì nước, vừa đêm ngày mong nhớ người ở xa. Hôm tiễn nhau đi ở tận đầu thôn, bóng dáng người thiếu phụ nhỏ bé chơ vơ giữa trời chiều, ngóng theo người cho đến khi khuất bóng, là hình ảnh biểu tượng cho những cuộc chia ly thật buồn. Nhưng dù có buồn hay tủi thì những người ở hậu phương này luôn vững một lòng tin về một ngày mai chiến thắng và đón người anh hùng trở về. Ai có nghe tiếng hát hành quân xaMà không nhớ thương đàn trẻ nhỏĐùa trong nắng ngây thơCùng nhau hát líu lo, ngoài ngõ Nhưng mỗi khi dưới mái nhà mênh mangNgừng chơi nắm tay mẹ, hỏi rằngRằng: Cha chúng con đâu?Về mua bánh cho cho con, mẹ ơi Nhớ thương cha oán thù loài tàn hungLúc xa nhau mong chờ ngày chiến thắngBóng dáng người hùng anh về ấm lũy tre xanh… Sau khi nhắc đến người mẹ, người vợ, cuối bài là tác giả nhắc đến bầy trẻ ngây thơ. Thiếu bóng người cha, căn nhà trở nên mênh mang và trống vắng, và người mẹ biết trả lời sao trước những câu hỏi ngây ngô tuổi nhỏ:Cha chúng con đâu? Cả 3 đoạn nhạc đều được khởi đầu bằng câu hát:Ai có nghe tiếng hát hành quân xa…Dù chỉ là một câu khởi đầu để giới thiệu vào nội dung chính, nhưng câu hát đầu tiên này lại thổi vào một không khí man mác buồn cho xuyên suốt cả bài hát. Tiếng hát hành quân xa trên đường vạn dặm kia bay theo ngọn gió nào để thổi về xuyên thế kỷ, để những thính giả của thế hệ hôm nay vẫn có thể nghe được, cảm được nỗi buồn thương năm cũ như vẫn còn văng vẳng quanh đây. Bài hát này nổi tiếng qua giọng hát Thái Thanh, ngoài ra còn có một phiên bản được yêu thích khác của Duy Khánh – Thanh Tuyền và Bạch Quyên, đã mang lại cảm xúc trọn vẹn, đặc biệt là đoạn cuối của “bé” Bạch Quyên thể hiện tâm sự của người con. Tiếng hát phảng phất nét trẻ con, vừa ngây thơ vừa tội nghiệp của giọng ca mới chỉ hơn 10 tuổi vào lúc đó, làm người nghe cảm thấy nghẹn ngào: Click để nghe Duy Khánh – Thanh Tuyền – Bạch Quyên hát Vài năm sau khi bài hát này ra đời, đến năm 1954, khi nghe tin một hiệp định khôi phục hòa bình sắp được ký kết, nhạc sĩ Phạm Duy đã cho người lính trận trong bài hát này được trở về cùng với mẹ già, với mẹ hiền và người con thơ, bằng ca khúcNgười Về: Me có hay chăng con vềChiều nay thời gian đứng im để nghe… Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn Phạm Duy viết về mùa Xuân rất nhiều. Ở đây, tôi xin nêu một vài cảm nhận về mùa Xuân... Những ca khúc tân nhạc viết về Mùa Xuân được sáng tác vào đầu những năm 1950 vốn không phải... Trong tân nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Phạm Duy có thể không phải là người tài năng nhất, không phải... Sau đây là bài viết của cố danh ca Quỳnh Giao nói về Đường Chiều Lá Rụng, một ca khúc... Sau khi vào tới miền Nam, hát xong tại Sài Gòn, gánh hát Đức Huy khởi sự xuống Lục tỉnh.... Thi sĩ Cung Trầm Tưởng là một trong những tên tuổi lớn của thi đàn miền Nam từ thập niên... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.
Tuyệt Phẩm Thơ Phổ Nhạc
Xem tất cảKho Tàng Lưu Trữ
Tác phẩm tiêu biểu
Xem tất cảFeatured Story
Diễm xưa
Tổng quan “Diễm xưa” là tình khúc tiền chiến diễm lệ và nổi tiếng nhất của Trịnh Công Sơn, sáng tác năm 1960 tại cố đô Huế. Tác phẩm lấy cảm hứng từ...
Bài viết nổi bật
Mới cập nhật
Bao Giờ
Tác phẩm mới được tổng hợp và đưa vào hệ thống.
Tác phẩm
Mới cập nhật
Ba Mươi Năm
Tác phẩm mới được cập nhật vào kho lưu trữ kỹ thuật số.
Tác phẩm
Góc Kiến Thức
Ngày này năm xưa
Tháng 5 năm 2014: Hiện tượng "Chắc ai đó sẽ về" làm khuynh đảo các bảng xếp hạng V-Pop, đồng thời mở ra cuộc tranh luận lớn nhất về vấn đề bản quyền trong lịch sử âm nhạc Việt Nam.
Bạn có biết?
Bức Tường là ban nhạc rock đầu tiên của Việt Nam có tour diễn xuyên Việt và từng được nhận Huân chương Lao động hạng Ba.
Kỷ lục Âm nhạc
- 🏆 Nghệ sĩ nam có nhiều MV trăm triệu view nhất: Sơn Tùng M-TP
- 🏆 Cống hiến nhiều nhất: Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn
Kết nối nghệ sĩ & Tác phẩm
NETWORK HIGHLIGHT
Làn Sóng Xanh Era
Khám phá mạng lưới kết nối giữa các nhạc sĩ và ca sĩ định hình âm nhạc đại chúng Việt Nam những năm 1990-2000.
Khám phá bản đồ
Bộ sưu tập
Giai Thoại & Câu Chuyện
Những câu chuyện thâm cung bí sử, hoàn cảnh sáng tác phía sau những bài hát bất hủ.
Bộ sưu tập
Thơ Phổ Nhạc
Sự giao thoa tuyệt đẹp giữa thi ca và âm nhạc. Những bài thơ được chắp cánh bởi giai điệu.
Bộ sưu tập đặc biệt
Giai đoạn vàng trước 1975
Một góc nhìn sâu sắc về các trào lưu âm nhạc đa dạng đã nảy nở tại Sài Gòn.