Những mảnh ghép tri thức âm nhạc

Khám phá kho lưu trữ kỹ thuật số, nơi kết nối các thế hệ nghệ sĩ, câu chuyện đằng sau những bản nhạc bất hủ và mạng lưới tri thức âm nhạc sâu rộng.

Ngẫu nhiên

Những Mảnh Ghép & Giai Thoại

Xem tất cả
Thông tin Bài hát

Bao Giờ

Tổng quan Bài hát "Bao Giờ" do nhạc sĩ Đỗ Bảo sáng tác phần nhạc. Phần lời và năm sáng tác: Đang cập nhật. Nội dung nghệ thuật "Bao Giờ" mang đặc t...

Giai thoại Bài hát

Ba Mươi Năm

Trình duyệt của bạn không cho phép chơi nhạc. Ba mươi năm - Võ Tá Hân phổ nhạc, Khắc Dũng trình bày...

Tiểu sử Nghệ sĩ

Phương Vy

update_topic(strategic_intent='Creating an encyclopedia entry for Phương Vy based on the provided data, following specified formatting and content rul...

Thông tin Bài hát

Anh đứng đây là đâu

Tổng quan Tên bài hát: Anh đứng đây là đâu Người sáng tác nhạc: Đang cập nhật Người viết lời: Đang cập nhật Năm phát hành: Đang cập nhật Nội dung n...

Giai Thoại Cuốn Hút

Xem tất cả

Bông hồng cài áo

Trong nhạc Việt, không thể kể hết những ca khúc viết về người mẹ, ca ngợi tình yêu thương vĩnh cửu của mẹ dành cho con cái. Nổi tiếng nhất trong số đó là Lòng Mẹ (Y Vân), Đèn Khuya (Lam Phương), Mẹ Tôi (Nhị Hà)… và không thể không nhắc đến nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ với 2 ca khúcBóng MátvàBông Hồng Cài Áo. Click để nghe Duy Khánh hát Bông Hồng Cài Áo Ban đầu, Bông Hồng Cài Áo là tên của một bài tùy bút viết về Mẹ của thiền sư Thích Nhất Hạnh viết năm 1962 tại Sài Gòn. Bài viết kể về một tập tục cài hoa lên áo mà ông đã gặp ở Nhật Bản như sau: “Có một ngày tôi đi với Thầy Thiên Ân tới nhà sách ở khu Ginza ở Ðông Kinh (Tokyo), nửa đường gặp mấy người sinh viên Nhật, bạn của thầy Thiên Ân. Có một cô sinh viên hỏi nhỏ Thầy Thiên Ân một câu, rồi lấy ở trong sắc ra một bông hoa cẩm chướng màu trắng cài vào khuy áo tràng của tôi. Tôi lạ lùng, bỡ ngỡ, không biết cô làm gì, nhưng không dám hỏi, cố giữ vẻ tự nhiên, nghĩ rằng có một tục lệ chi đó. Sau khi họ nói chuyện xong, chúng tôi vào nhà sách, thầy Thiên Ân mới giảng cho tôi biết đó là Ngày Mẹ, theo tục Tây phương. Nếu anh còn mẹ, anh sẽ được cài một bông hoa màu hồng trên áo, và anh sẽ tự hào được còn mẹ. Còn nếu anh mất mẹ, anh sẽ được cài trên áo một bông hoa trắng…” Về hoàn cảnh sáng tác của bài hátBông Hồng Cài Áocủa nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ, dựa theo bài tùy bút này, có một lần ông đã kể lại: “Năm 1963, do tham gia phong trào đấu tranh của Phật giáo tôi bị chính quyền cũ bắt giam 1 năm tù. Ở trong tù, người tôi nghĩ đến nhiều nhất là mẹ tôi. Cho nên khi ra tù, tình cờ đọc được tập văn xuôi ‘Bông Hồng Cài Áo’ của thiền sư Thích Nhất Hạnh, những tình cảm trìu mến về mẹ lại bùng lên và tôi đã hoàn thành ca khúc ‘Bông Hồng Cài Áo’ vào năm 1967” Click để nghe Miên Đức Thắng hát Bông Hồng Cài Áo thu âm trước 1975 Ông Sơn Huy – người học trò cũ của nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ, kể về một kỷ niệm rất đặc biệt với nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ, về lòng hiếu thảo và hết mực tôn kính mẹ của tác giả ca khúc Bông Hồng Cài Áo: “Vào những năm đệ thất hay đệ lục (lớp 6,7), lúc đó tôi đang hát trong ban Tiếng Thùy Dương của nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ tại Đà Nẵng, một buổi chiều đến nhà nhạc sĩ để tập nhạc như thường lệ, tôi vô cùng ngạc nhiên nhìn thấy thầy của mình đang ngồi nghiêm vòng tay bên cạnh cây đàn piano quen thuộc ở góc nhà. Thấy tôi bước vào, thầy nói rằng: – Thầy có lỗi bị mẹ thầy phạt, vậy em đứng chờ đi, khi nào mẹ thầy tha thì thầy sẽ dạy e­m. Ngay lúc đó, mẹ thầy từ nhà sau bước ra và nói: – Thôi học trò con đến rồi, mẹ tha cho con đó”. Nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ đứng dậy và nói: Hình ảnh cảm động đó đeo đuổi tôi suốt đời vì chỉ có tình yêu thương mẹ vô vàn, bằng cả tấm lòng quý mến vô biên, nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ mới viết được ca khúc “Bông Hồng Cài Áo”. Trong bài hátBông Hồng Cài Áo, có những câu hát ấn tượng như sau: Rồi một chiều nào đó anh về nhìn Mẹ yêu, nhìn thật lâuRồi nói, nói với Mẹ rằng “Mẹ ơi, Mẹ ơi, Mẹ có biết hay không?”– Biết gì?– Biết là, biết là con thương Mẹ không?” Ý nghĩa của những câu hát này đã được ghi trong bài tùy bút của thiền sư Thích Nhất Hạnh: “Nếu có khuyên, thì tôi sẽ khuyên anh như thế này. Chiều nay, khi đi học về, hoặc đi làm về, anh hãy vào phòng mẹ với một nụ cười thật trầm lặng và thật bền. Anh sẽ ngồi xuống bên mẹ. Sẽ bắt mẹ dừng kim chỉ, mà đừng nói năng chi. Rồi anh sẽ nhìn mẹ thật lâu, thật kỹ để trông thấy mẹ, và để biết rằng mẹ đang sống và đang ngồi bên anh. Cầm tay mẹ, anh sẽ hỏi một câu ngắn làm mẹ chú ý. Anh hỏi: “Mẹ ơi, mẹ có biết không?” Mẹ sẽ hơi ngạc nhiên, và sẽ nhìn anh, vừa cười vừa hỏi: “Biết gì?” Vẫn nhìn vào mắt mẹ, vẫn giữ nụ cười trầm lặng và bền, anh sẽ hỏi tiếp: “Mẹ có biết là con thương mẹ không?” Câu hỏi sẽ không cần được trả lời. Cho dù anh lớn ba bốn mươi tuổi, chị lớn ba bốn mươi tuổi thì cũng hỏi câu ấy. Bởi vì anh, bởi vì chị, bởi vì em đều là con của mẹ. Mẹ và anh sẽ sung sướng, sẽ được sống trong ý thức tình thương bất diệt . Và ngày mai, mẹ mất, anh sẽ không hối hận, đau lòng, tiếc rằng anh không có mẹ. Đó là điệp khúc tôi muốn ca hát cho anh nghe hôm nay. Và anh hãy ca, chị hãy ca, em hãy ca cho cuộc đời đừng chìm trong vô tâm, quên lãng. Đóa hoa màu hồng tôi cài trên áo anh rồi đó. Anh hãy sung sướng đi.” Dựa vào những ý nghĩa đó trong bài tuỳ bút, nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ đã đưa vào trong ca khúc viết về Mẹ nổi tiếng suốt hơn 50 năm qua. Click để nghe Tuấn Ngọc hát Bông Hồng Cài Áo Bông Hồng Cài Áocủa thầy Nhất Hạnh vẽ nên người Mẹ qua những hình ảnh và lời văn đơn sơ mà gần gũi, và rất đỗi thân thương: Mẹ già như chuối ba hương, Như xôi nếp một như đường mía lau. Bài tuỳ bút có những lời khuyên rất ý nghĩa: “Thương mẹ là một cái gì rất tự nhiên… Thương mẹ không phải là một vấn đề luân lý đạo đức. Anh mà nghĩ rằng tôi viết bài này để khuyên anh về luân lý đạo đức là anh lầm. Thương mẹ là một vấn đề hưởng thụ… Một “món quà” như Mẹ mà còn không vừa ý thì họa chăng có làm Ngọc Hoàng Thượng đế mới vừa ý, mới bằng lòng, mới sung sướng. Nhưng tôi biết Ngọc Hoàng không sung sướng đâu, bởi Ngọc Hoàng là đấng tự sinh, không bao giờ có diễm phúc có được một bà mẹ”(Thích Nhất Hạnh) Cũng bắt nguồn bài tuỳ bút Bông Hồng Cài Áo này, từ năm 1962 trở về sau người Việt bắt đầu có nghi thức “bông hồng cài áo” vào mỗi dịp Vu Lan, đó là cài bông hồng cho những ai còn mẹ và bông trắng cho những ai mất mẹ, nhắc nhở về lòng hiếu thảo và tình người. Trong nghi thức đó, các em nhỏ gia đình Phật Tử sẽ cầm hai giỏ hoa hồng, màu đỏ và màu trắng, và đến cài hoa lên áo từng người dự lễ chùa trong ngày rằm tháng 7. Nghi thức này vẫn còn cho đến nay, và có lẽ sẽ còn mãi mãi về sau này. Bông Hồng Cài Áo(sáng tác: Phạm Thế Mỹ) Một bông Hồng cho emMột bông Hồng cho anhVà một bông Hồng cho những aiCho những ai đang còn Mẹ Đang còn Mẹ để lòng vui sướng hơnRủi mai này Mẹ hiền có mất điNhư đóa hoa không mặt trờiNhư trẻ thơ không nụ cười ngỡ đời mình không lớn khôn thêmNhư bầu trời thiếu ánh sao đêm Mẹ, Mẹ là giòng suối dịu hiềnMẹ, Mẹ là bài hát thần tiênLà bóng mát trên caoLà mắt sáng trăng saoLà ánh đuốc trong đêm khi lạc lối Mẹ, Mẹ là lọn mía ngọt ngàoMẹ, Mẹ là nải chuối buồng cauLà tiếng dế đêm thâuLà nắng ấm nương dâuLà vốn liếng yêu thương cho cuộc đời Rồi một chiều nào đó anh về nhìn Mẹ yêu, nhìn thật lâuRồi nói, nói với Mẹ rằng:– “Mẹ ơi, Mẹ ơi, Mẹ có biết hay không?”– “Biết gì?” – “Biết là, biết là con thương Mẹ không ?” Đóa hoa màu hồng vừa cài lên áo đó anhĐóa hoa màu hồng vừa cài lên áo đó emThì xin anh, thì xin emHãy cùng tôi vui sướng đi. nhacxua.vn tổng hợp và biên soạn Là người yêu nhạc, có lẽ không ai là không biết tới nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ, tác giả của... Cùng với nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ và Hoài An thì Phạm Thế Mỹ là 3 trong số ít các... Nhắc đến nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ, ai cũng nhớ đến ca khúc nổi tiếng nhất trong sự nghiệp sáng... Nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ nổi tiếng với rất nhiều ca khúc tự tình dân tộc, và dù ở thời... Nhạc sĩ Phạm Thế Mỹ là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của dòng nhạc vàng. Ông có rất... Ai cũng có những ngày xưa thân ái để trân trọng và cất giữ riêng trong ngăn ký ức êm... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Quê nghèo

Năm 1948, sau khi đã đính hôn với ca sĩ Thái Hằng, nhạc sĩ Phạm Duy – lúc đó vẫn đang ở trong hàng ngũ Việt Minh – đã xung phong tham gia vào một hành trình rất gian nan, đó là dấn bước hiểm nguy để từ Thanh Hóa về vùng Bình Trị Thiên trong 6 tháng, vừa để biểu diễn văn nghệ, vừa là đi thực tế để sáng tác những ca khúc phục vụ quần chúng. Những ca khúc nổi tiếng đã ra đời sau chuyến đi này của nhạc sĩ Phạm Duy gồm có Bao Giờ Lấy Được Đồn Tây (Sau đó đổi tên thành Quê Nghèo – viết cho Quảng Bình), Bà Mẹ Gio Linh (viết cho Quảng Trị) và Về Miền Trung (viết cho Huế). Vùng Bình Trị Thiên năm xưa chìm trong khói lửa, khổ đau tang tóc triền miên, nhưng không chỉ vậy, đó là dải đất dường như chịu số phận là phải mang gánh nặng nhất của đất nước hình chữ S, với mưa dầm nắng gắt và bao mùa bão lũ. Nhạc sĩ Phạm Duy đã viết về vùng đất này trong bài hát có tựa đề chỉ 2 chữ, nhưng đã bao hàm hết ý nghĩa: Quê Nghèo. “Làng tôi không xa kinh kỳ sáng chói,có những cánh đồng cát dàiCó lũy tre già tả tơi Ruộng khô có những ông già rách vaiCuốc đất bên đàn trẻ gầyCó người bừa thay trâu cầy” Kinh kỳ là vùng đất Huế xưa, sát bên đó là một vùng quê nghèo đất cày lên sỏi đá, nước mặn đồng chua. Vào những mùa bão lũ, kể cả kinh đô hay thôn xóm nghèo thì cũng đều chung một số phận, dù là cánh đồng hay bãi cát, lũy tre hay ruộng khô cũng đều bị ngập sâu dưới mênh mang nước đục. Ban đầu, bài hát Quê Nghèo được mang tên Bao Giờ Lấy Được Đồn Tây với lời nhạc cũng rất khác: Chiều qua, tôi đi qua vùng chiếm đóngKhông bóng trâu cầy bên đồngVắng tiếng heo gà trên sân… Khi bài hát này được ra mắt, nhạc sĩ Phạm Duy bị lãnh đạo văn nghệ “phê bình” vì bài hát về cuộc sống khó khăn của người dân quê này bị đánh giá là có nội dung tiêu cực. Nhạc sĩ Phạm Duy đã thực sự đến tận nơi, sống cùng và nghe trực tiếp những câu chuyện thương tâm của người dân vùng quê miền Trung, nên bài hát là bức tranh sống động đặc tả được chính xác cuộc sống ở quê nghèo: Bình minh khi sương rơi mờ trên rẫyThấp thoáng bóng người bên ngòiTát nước với giọt mồ hôi Chiều rơi thoi thóp trên vài luống khoaiHiu hắt tiếng bà mẹ cườiVui vì nồi cơm ngô đầy… Phần nội dung của lời được viết lại này đã không còn xoay quanh cuộc chιến nữa, mà đã mô tả hình ảnh chân thực về con người và cuộc sống khó khăn nơi đây mà nhạc sĩ được chứng kiến tận mắt trong những ngày được sống chung với dân quê. Đó là những ông già rách vai, đàn trẻ gầy gò, những cô gái quê ngày đêm vất vả, bên những mái tranh điêu tàn xơ xác… Bao giờ cho lúa được mùa luôn, lúa ơiĐể cho cô con gái không buồn vì gió ĐôngBao giờ cho lúa về đầy sân, hỡi emĐể cho anh trai tráng được gần người gái quê. Làng tôi luôn luôn vươn vài đám khóiNhững mái tranh buồn nhớ ngườiXơ xác điêu tàn vì ai Nửa đêm thanh vắng không một bóng traiCó tiếng o nghèo thở dàiVỗ về trẻ thơ bùi ngùi… Click để nghe Thái Thanh hát Quê Nghèo năm 1952, khi bà mới 18 tuổi Nhạc sĩ Phạm Duy nói rằng những vùng quê miền Trung ông đi qua hoàn toàn thiếu bóng trai trẻ, vì hầu hết đã không còn sau những trận càn của giặc, số còn lại thì cũng đã lên đường vào quân ngũ. Vì vậy những cảnh tượng mà Phạm Duy chứng kiến là “nửa đêm thanh vắng không một bóng trai” và điệu ru con buồn của những bà mẹ trẻ, vỗ về giấc ngủ trẻ thơ bùi ngùi… Nhạc sĩ Phạm Duy có sức sáng tác mạnh mẽ hiếm thấy, và trong sự nghiệp âm nhạc đồ sộ của mình ông đã để lại rất nhiều bài hát bất hủ, trong đó các bài nhạc về vùng quê nghèo như là Bà Mẹ Quê, Vợ Chồng Quê, Em Bé Quê, Quê Nghèo, Nương Chiều, Tình Hoài Hương… Những bài hát đã trở thành gia tài quý giá cho nhiều thế hệ yêu nhạc được nghe và cảm nhận, để thêm yêu những vùng quê, người dân hiền lành chân chất mà bao nhiêu năm qua rồi vẫn chưa thể thoát ra những phận đời đau xót. Mời các bạn nghe lại ca khúc Quê Nghèo qua giọng hát Thái Thanh: Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn Phạm Duy viết về mùa Xuân rất nhiều. Ở đây, tôi xin nêu một vài cảm nhận về mùa Xuân... Trong số những ca khúc viết thời đi kháng chiến của nhạc sĩ Phạm Duy, hầu hết là những ca... Những ca khúc tân nhạc viết về Mùa Xuân được sáng tác vào đầu những năm 1950 vốn không phải... Trong tân nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Phạm Duy có thể không phải là người tài năng nhất, không phải... Sau đây là bài viết của cố danh ca Quỳnh Giao nói về Đường Chiều Lá Rụng, một ca khúc... Sau khi vào tới miền Nam, hát xong tại Sài Gòn, gánh hát Đức Huy khởi sự xuống Lục tỉnh.... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Đôi Mắt Người Sơn Tây

Nhạc sĩ Phạm Đình Chương là 1 trong những tên tuổi lớn nhất của làng nhạc Sài Gòn kể từ thập niên 1950. Ngoài những ca khúc với rất nhiều đề tài và đã trở thành bất tử nhưXóm Đêm, Hội Trùng Dương, Ly Rượu Mừng, Thuở Ban Đầu, Anh Đi Chiến Dịch…còn có một lĩnh vực rất đáng lưu ý trong gia tài âm nhạc của nhạc sĩ Phạm Đình Chương, đó là nhạc phổ thơ, với những tuyệt tác:Mộng Dưới Hoa(thơ Đinh Hùng),Người Đi Qua Đời Tôi(thơ Trần Dạ Từ),Mắt Buồn(thơ Lưu Trong Lư),Đêm Màu Hồng(thơ Thanh Tâm Tuyền),Đêm Nhớ Trăng Sài Gòn(thơ Du Tử Lê), đặc biệt làĐôi Mắt Người Sơn Tây– thơ Quang Dũng. Đôi Mắt Người Sơn Tâyđã được nhạc sĩ Phạm Đình Chương phổ từ bài thơ mang tên Mắt Người Sơn Tây của thi sĩ Quang Dũng, ngoài ra 4 câu đầu tiên của bài hát này được lấy từ một bài thơ khác nữa cũng của cùng tác giả, mang tênĐôi Bờ: Thương nhớ ơ hờ thương nhớ aiSông xa từng lớp lớp mưa dàiMắt em, ơi mắt em xưa có sầu cô quạnhKhi chớm thu về khi chớm thu về một sớm mai. Cả 2 bài thơ của Quang Dũng:Đôi BờvàMắt Người Sơn Tâyđều được viết vào khoảng thời gian 1948-1949, cùng dành cho một bóng hồng. Thuở nhỏ, thi sĩ Quang Dũng là bạn học cùng lớp với nhạc sĩ Phạm Duy tại trường Thăng Long. Sau này cả 2 cùng vào hàng ngũ của Việt Minh, trong khi Phạm Duy tham gia văn nghệ kháng chiến thì Quang Dũng trở thành một đại đội trưởng trong Trung đoàn Tây Tiến. Trong hồi ký của mình, nhạc sĩ Phạm Duy cho biết ông và Quang Dũng có nhiều điểm rất giống nhau. Thời trẻ họ đều bỏ nhà đi theo gánh hát, nếu như Phạm Duy trở thành kẻ du ca thì Quang Dũng là nhạc công chơi đàn cò. Một điểm nữa là họ “đều có một mối tình cùng người vũ nữ rất đậm đà, mãnh liệt” (nguyên văn lời nói của Phạm Duy). Chính mối tình đó đã để lại cảm xúc khôn quây để Quang Dũng viết thành 2 bài thơ Đôi Bờ và Đôi Mắt Người Sơn Tây, và được Phạm Đình Chương đưa trọn vẹn vào ca khúc như sau: Đôi mắt Người Sơn TâyU uẩn chiều luân lạcBuồn viễn xứ khôn khuâyBuồn viễn xứ khôn khuây Em hãy cùng ta mơMơ một ngày đất mẹNgày bóng dáng quê hươngĐường hoa khô ráo lệ… “Đôi mắt người Sơn Tây” mà chàng thi nhân phải thương nhớ ơ hờ đó là của một cô kỹ nữ tên là Nhật, rất đẹp và có nét như người Nhật nên bạn bè thường gọi cô bằng cái tên Akimi. Năm 1946, thế cuộc loạn lạc, mẹ của Akimi đi tản cư từ thị xã Sơn Tây xuống Kinh Đào, có mở một quán cà phê nhỏ để buôn bán tạm, mỗi lần về Sơn Tây thì Quang Dũng đều ghé ngang qua quán và trò chuyện với cô hàng nước xinh đẹp, rồi có lần sáng tác ngay một bài thơ ca ngợi nàng dán lên vách nứa: Tóc như mây cuốn, mắt như thuyềnKhuấy nước Kinh Đào sóng nổi lênÝ nhị mẹ cười sau nếp áoNon sông cùng đắm giấc mơ tiên… Bài thơ này được cô hàng nước chép lại và giữ bên mình cho đến tận những năm cuối đời, sau này khi sang Mỹ, Akimi mới đưa cho bạn bè xem. Họ gặp nhau trong một buổi chiều luân lạc, buồn viễn xứ khôn khuây vì đất nước còn hỗn loạn giữa khói lửa lan tràn, nếu nghĩ về tình riêng chỉ thấy một con đường mịt mùng. Lúc đó Quang Dũng đang mang phận là chinh nhân, năm 1947 tốt nghiệp trường quân sự Sơn Tây rồi trở thành Đại đội trưởng ở tiểu đoàn 212, Trung đoàn 52 Tây Tiến. Ở hoàn cảnh đó, họ chỉ mong sớm thấy ngày hòa bình, đường quê hương được khô ráo dòng lệ. Tôi từ chinh chiēn đã ra điChiều xanh không thấy bóng Ba VìSông Đáy chậm nguồn quanh phủ QuốcNon nước u hoài, non nước hao gầy, ngày chia tay. Em vì chinh chiēn thiếu quê hươngSài Sơn, Bương Cấn mãi u buồnTôi nhớ xứ Đoài mây trắng lắmEm có bao giờ, em có bao giờEm thương nhớ thương… Click để nghe Thái Thanh hát Đôi Mắt Người Sơn Tây trước năm 1975 Nhìn về cố xứ, Ba Vì đã bị khuất bóng những chiều xanh từ khi dấu lửa binh lan tràn trên đất mẹ, người trai tạm biệt quê nhà phủ Quốc (Oai) để lên đường tranh đấu vì không đành lòng nhìn non nước u hoài, và người con gái cũng cũng phải rời xa quê hương, nên những Sài Sơn, Bương Cấn hay xứ Đoài mây trắng năm xưa chỉ còn lại ở trong tâm tưởng. Rồi một ngày khi vẫn chưa hết dấu chiến chinh, đó là năm 1948, người tình Akimi rời vùng tản cư để “dinh tê” về thành, để lại nỗi u hoài cho thi sĩ. “Dinh tê” vốn đọc từ chữ “Rentrer” (quay trở về) trong tiếng Pháp, để nói những người quay trở lại Hà Nội. Ngày trước mang nỗi buồn viễn xứ, nhưng ít ra vẫn còn gặp được cô gái nhỏ những lúc về xuôi, còn nay đôi người đã ở “đôi bờ” cách biệt, nàng về kinh thành, ta nơi biên ải: Rét mướt mùa sau chừng sắp ngự,kinh thành em có nhớ ta chăng?Giăng giăng mưa bụi quanh phòng tuyến,hiu hắt chiều sông lạnh đất Tề…(Trích trong bài Đôi Bờ – Quang Dũng) Năm 1954, Akimi di cư vào Nam, sống tại Sài Gòn, đã một thời là kiều nữ của vũ trường Tự Do, đến năm 1975 sang Mỹ định cư. Em đi áo mỏng buông hờn tủiDòng lệ thơ ngây có dạt dào… Có lẽ định mệnh sắp xếp cho đôi người họ “mỗi ngày một cách xa”, từ lúc về thành đã thấy như ở đôi bờ, nhưng càng về sau lại càng xa thăm thẳm, đến cách cả một đại dương, để lại cho thi nhân Quang Dũng nỗi buồn ly biệt chỉ còn biết mơ bóng người về trong đáy cốc như câu chuyện của chàng Trương năm xưa: Thoáng hiện em về trong đáy cốcNói cười như chuyện một đêm mơ… Thi sĩ Quang Dũng là một người lính, nhưng người đương thời nhìn ông như là một con người rất tài hoa và nghệ sĩ, có lẽ vì vậy mà ông không ở trong quân ngũ được lâu. Năm 1951, Quang Dũng xuất ngũ, chuyển sang làm báo, viết văn và có liên quan đến Nhân Văn – Giai Phẩm. Lúc đó, ở miền Nam, bài thơĐôi Mắt Người Sơn Tâycủa Quang Dũng trở nên nổi tiếng trong giới nghe nhạc ở Sài Gòn khi được nhạc sĩ Phạm Đình Chương phổ nhạc và thường được Thái Thanh, hoặc chính ca sĩ Hoài Bắc – Phạm Đình Chương hát ở phòng trà Đêm Màu Hồng thập niên 1970. Ca khúc này còn gắn liền với một giọng hát thượng thặng khác là Duy Trác. Một điều đặc biệt, đó là thi sĩ Quang Dũng là người Sơn Tây, nhạc sĩ Phạm Đình Chương là người Sơn Tây, và danh ca Duy Trác cũng là một người Sơn Tây. Những tinh hoa gốc Sơn Tây đó hội tụ trong bản thu âm tuyệt vời sau đây: Click để nghe Duy Trác hát trước năm 1975 Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn Nhạc sĩ Phạm Đình Chương là một trong những tên tuổi lớn nhất của tân nhạc Việt Nam. Ông bắt... Tiếng Dân Chài là một trong những ca khúc đầu tiên trong sự nghiệp của nhạc sĩ Phạm Đình Chương,... Ca khúc Đêm Cuối Cùng được nhạc sĩ Phạm Đình Chương sáng tác vào đầu thập niên 1960, khởi đầu... Trong danh sách những tình khúc nổi tiếng nhất của nhạc sĩ Phạm Đình Chương, người ta thường nhắc nhiều... Thập niên 1950, vào thời điểm tân nhạc bắt đầu phát triển mạnh mẽ ở miền Nam, có 3 ca... Nếu như ở ngày nay, thể thơ tự do không còn là điều lạ với những người yêu thơ, thì... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Sóng về đâu

Được Trịnh Công Sơn sáng tác vào những năm cuối đời, khi ông đã trải qua bao thăng trầm của cuộc đời và bắt đầu nhìn nhận vạn vật bằng lăng kính thiền định của Phật giáo. Ca khúc là những câu hỏi tu từ đầy triết lý về nguồn cội và đích đến của kiếp nhân sinh. "Sóng về đâu" ví cuộc đời con người như những con sóng nhỏ ngoài đại dương, dẫu trải qua bao xô đẩy, va đập cuối cùng cũng sẽ trở về với lòng biển mẹ bao dung, thể hiện sự buông bỏ, thanh thản trước cát bụi vô thường.

Hãy nhìn xuống chân

Xuất phát từ quan sát thực tế xã hội thời bấy giờ khi nhiều người trẻ chạy theo những ảo ảnh xa hoa hào nhoáng mà quên đi thực tại quê hương và nghĩa vụ gia đình. Nhạc sĩ Lê Hựu Hà viết ca khúc như một lời nhắc nhở nhẹ nhàng, kéo con người trở về với thực tại tĩnh lặng dưới chân mình để tìm thấy giá trị sống đích thực.

Người Vợ Bao Dung Của Nhạc Sĩ Đoàn Chuẩn

Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn thời trẻ được mô tả là một công tử nhà giàu, tính tình lãng mạn và phóng khoáng. Có nhiều giai thoại về những cuộc tình của ông với nhiều người đẹp nức tiếng hồi 70 năm trước. Tuy nhiên người vợ của ông thì chỉ có một, đó là một người phụ nữ cùng tuổi, cùng lớp, và họ cưới nhau khi mới 18 tuổi. Sau khi lấy vợ, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn vẫn tiếp tục những cuộc phiêu lưu tình ái, và người vợ của ông phải ngậm ngùi đứng đằng sau để lo toan cho cuộc sống gia đình. Có lẽ vì bà biết rằng khi đã chấp nhận lấy một người chồng nghệ sĩ như Đoàn Chuẩn, lại đẹp trai, phong lưu, thì những cuộc tình ngoài luồng của ông là không thể tránh. Dẫu sao thì sau những cuộc tình như gió thoảng mây bay đó, ông vẫn quay về với vợ con, và họ vẫn sống với nhau đến trọn đời. Và có thể bà cũng biết rằng nhờ những cuộc phiêu lưu tình ái đó của Đoàn Chuẩn mà ông có chất xúc tác để viết thành những tình khúc bất hủ cho đời. Bà đã từng nói:“Ông có đa tình, lãng mạn thì mới viết hay được”. Đó là sự hy sinh của một người vợ khi bà hiểu rõ tính cách phóng khoáng và tâm hồn nghệ sĩ đa sầu đa cảm của chồng. Sau này vợ của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn chia sẻ: “Ông lãng mạn đa tình lắm. Có vậy ông mới viết được bài hát hay thế. Ông muốn ngang thì ngang, muốn dọc thì dọc, tôi chiều ông hết. Bổn phận của tôi là chăm sóc chồng, nuôi con, lúc nào cũng an phận chịu đựng. Ông không biết đến sinh kế gia đình, con cái… Đời ông phóng khoáng. Nghe nhạc ông lúc nào tôi cũng ngạc nhiên – sao ông tài thế? Mỗi bài hát là kỷ niệm một mối tình đi qua đời ông. Ông chỉ viết một bài cho tôi, hồi đó ông chưa lơ mơ ai cả. Ông viết Đường Về Việt Bắc, nhớ nhà, nhớ vợ và màu tím áo lụa Hà Đông tôi mặc khi còn đi học. Đôi khi tôi cũng buồn vì ông tặng tình ca cho người phụ nữ khác. Nhưng lấy chồng nghệ sĩ, số mình chịu vậy”. (Theo báo Phụ Nữ – Xuân 2001). Suốt một thời tuổi trẻ cất công đi chinh phục nhiều người đẹp, nhưng có một người mà nhạc sĩ Đoàn Chuẩn không phải mất một bông hoa, công sức và thời gian nào để chinh phục mà cuối cùng trở thành vợ. Bà tên là Nguyễn Thị Xuyên. Bà Xuyên cùng học một lớp với ông, nết na, xinh đẹp, thường hay mặc áo dài màu tím, con nhà gia giáo. Mẹ của bà Xuyên hay bán nụ vối trước cửa. Một lần, bà thấy một người đàn bà có vẻ quý phái, sang trọng đi xích lô đến trước cửa nhà mình hỏi mua nụ vối. Nhưng bà này không như những người khác chỉ mua một vài lạng mà mua cả một xe. Mấy ngày sau, bà khách quay lại mang theo đồ ăn hỏi cho con trai. Thì ra bà này là mẹ của Đoàn Chuẩn, lần trước giả vờ đến mua nụ vối là để xem mặt và cung cách của cô con dâu tương lai. Thế là từ đó, chàng nhạc sỹ trẻ và cô bạn cùng lớp nên duyên và chính thức hò hẹn rồi trở thành vợ chồng. Năm đó cả hai người mới 18 tuổi. Sau này bà Xuyên kể lại: “Cái anh chàng ấy có nói với tôi câu nào đâu, tẩm ngẩm tầm ngầm mà ghê thật. Tôi vừa buồn cười vừa ngạc nhiên quá… Sau đó tôi đến lớp thấy sợ và ngượng lắm. Ông Chuẩn cứ lờ đi như không chuyện gì. Rồi lâu dần để ý nhau mà có tình ý. Bạn bè trong lớp biết được, chúng trêu quá… bị chế nhiều, tôi xấu hổ phải bỏ học giữa chừng khi còn chưa đến kỳ nghỉ hè…” Đám cưới được tổ chức vào dịp hè năm đó. Nghệ sĩ Đoàn Đính, con trai của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn kể về cha mẹ như sau:“Thời đó, Đoàn Chuẩn và bà Nguyễn Thị Xuyên học chung một lớp, cả hai đều nói tiếng Anh và Pháp rất giỏi. Quá si mê cô gái đẹp người đẹp nết, Đoàn Chuẩn về xin bố mẹ cho cưới vợ. “Bà nội tôi liền đến nhà mẹ tìm hiểu thì thấy gia đình nhà mẹ rất gia giáo và đồng ý liền. Chiến tranh ngăn cách, gia đình nhà tôi chia ra làm hai, một nửa lên chiến khu Việt Bắc, một nửa ở lại. Mẹ tôi ngày đó hay mặc áo tím, khi bố lên thăm mẹ bồi hồi quá viết luôn ca khúc Đường Về Việt Bắc nên mới có hình ảnh người con gái áo tím trong bài hát” Con trai của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn cũng cho biết thêm, mẹ ông là một người phụ nữ tuyệt vời, không chỉ chăm sóc chồng từng bữa ăn giấc ngủ mà bà còn rất khéo léo trong cách ứng xử với những “bóng hồng” của chồng. Từng nghe nhiều giai thoại về chồng nhưng bà bỏ qua hết và luôn ủng hộ chồng trong sự nghiệp âm nhạc. “Mẹ tôi từng bảo phải có những tình cảm đó thì mới sáng tác được. Cũng chính bởi sự hiểu chuyện và bao dung ấy của mẹ tôi mà các “bóng hồng” khác rất tôn trọng bà. Đó cũng chính là điều khiến bố mẹ tôi sống hạnh phúc đến tận đầu bạc. Mẹ tôi rất tự hào vì ca khúc Đường về Việt Bắc là bố viết riêng tặng mẹ. Mẹ bảo chỉ cần một bài đó là đủ rồi, còn những bài hát khác bố viết tặng ai hay liên quan đến ai thì mẹ cũng không phiền lòng” –Nghệ sĩ Đoàn Đính nói. Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn đã viết nhạc tặng cho nhiều giai nhân, và ông cũng có 2 ca khúc viết cho người vợ thủy chung của mình. Ca khúc được nhiều người biết đến làĐường Về Việt Bắc,để bày tỏ tâm sự của ông đối với vợ lúc xa cách khi từ bỏ cuộc sống ấm no nơi đô hội để bước chân vào Khu Bốn, sau khi đã đưa vợ con di tản lên vùng núi đồi Việt Bắc: Dù yêu rất nhiều người đẹp, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn vẫn gắn bó với vợ cho đến những ngày cuối đời, chưa một lần chia lìa, cách biệt. Chuyện bà Đoàn Chuẩn hay ghen chồng cũng được nhiều người đồn đoán. Tuy nhiên, theo nghệ sĩ Đoàn Đính, bà không phải là người quản lý chồng theo thói quen thường thấy. Ngược lại bà hiểu tính cách phóng khoáng và tâm hồn nghệ sĩ đa sầu đa cảm của ông. Chỉ có duy nhất một lần bà đi đánh ghen nhưng đánh ghen một cách nhẹ nhàng, thâm thúy. Chuyện là hồi ấy, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn mê một cô ca sĩ nổi tiếng Hà Nội. Nàng là bóng hồng đã tạo nên rung cảm đẹp và trở thành giai nhân trong 6 bản tình ca tuyệt hay của ông. Người đẹp cũng đem lòng yêu chàng nhạc sĩ tài hoa, giàu có. Chuyện đến tai vợ nhạc sĩ Đoàn Chuẩn. Bà đã lặn lội từ Hải Phòng lên Hà Nội để gặp tình địch. Tuy vậy, đã không có một cuộc đa’nh ghen ầm ĩ nào xảy ra. Bà chỉ nhẹ nhàng nói với cô ca sĩ xinh đẹp rằng:“Cô yêu anh ấy một thì tôi yêu anh ấy mười. Nếu anh ấy có thể bỏ tôi để đi theo cô thì sau này anh ấy cũng có thể bỏ cô để theo người khác. Nếu cô chấp nhận như vậy, thì cô có thể nuôi ba đứa con của anh ấy không?”. Nghe nói, sau cuộc gặp gỡ ngắn ngủi đó, người đẹp kia đã quyết định trả lại toàn bộ thư từ, ca khúc cho nhạc sĩ và vĩnh biệt rời xa ông. Không lâu sau đó, cô cũng vội vã đi lấy chồng. Nhạc sĩ Đoàn Chuẩn qua đời năm 2001. Sáu năm sau, bà Nguyễn Thị Xuyên cũng qua đời. Nghệ sĩ Đoàn Đính kể rằng 3 ngày sau khi bà mất, Đoàn Đính bất chợt nằm mơ thấy bố và mẹ mình gặp nhau và ôm chầm lấy nhau:“Điều này khiến tôi tin rằng ở cõi bên kia cũng có sự sống, và có lẽ bố mẹ tôi đã rất hạnh phúc khi được gặp lại nhau”– Nghệ sĩ Đoàn Đính tâm sự. Sau đây là lời bài hát mà nhạc sĩ Đoàn Chuẩn viết trong những ngày xa cách và nhớ nhung người vợ hiền của mình. Ca khúcĐường Về Việt Bắc: Chiều nào áo tím nhiều quáLòng thấy rộn ràng nhớ ngườiÐường về Việt Bắc xa cách mâyNhìn về đường lối muôn khó khăn Ðây núi cao, đây suối sâuÐây lá xanh như ngàn xưaÐường về ngập gió tha phươngTiếc đời gấm hoa ta đành quênmàu sắc núi rừng… Qua bao rừng núi anh về đâyNhớ nhau từng phút, yêu từng giâyÐường về Việt Bắc xa xôi rừng núiNâng phím tơ lên mấy cung lả lơiÐường về Việt Bắc xa xôi núi đồi Chiều nào áo tím nhiều quáLòng thấy rộn ràng nhớ ngườiDù đời chinh chiến xa cách nhauTình đầu âu yếm quên nhớ chăng? Anh quên sao, đôi mắt emĐôi môi xinh, nụ cười tươiĐường về lả lướt bóng aiNhững chiều gió thu qua mành thethầm nhắc anh về… Muốn bao tà áo xanh mùa thuMuốn bao quầng mắt đa tình saoLòng dù xao xuyến nhớ em nhiều quáAnh nhớ tới em những khi chiều xuốngĐường về Việt Bắc xa xa núi đồi… Nghe bài hát Đường Về Việt Bắc của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn với sự trình bày của ca sĩ Đoàn Chính (Con trai của Đoàn Chuẩn và bà Xuyên) Bản chép tay ca khúc Đường Về Việt Bắc của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn Khi bài hát được phát hành tờ nhạc ở miền Nam sau 1954, nhà xuất bản đổi tựa đề thành Đường Về Miền Bắc (nhacxua.vn tổng hợp và biên soạn) Người ta thường gọi Đoàn Chuẩn là “Nhạc sĩ của mùa Thu”, vì có đến 2/3 sáng tác của ông... Trong nghệ thuật, có lẽ là mùa thu bao giờ cũng được ưu ái hơn cả trong 4 mùa. Vẻ... Trong nền âm nhạc Việt Nam từ cổ chí kim, Đoàn Chuẩn có lẽ là người nghệ sĩ hiếm có,... Đoàn Chuẩn là một trong những nhạc sĩ tài hoa bậc nhất của tân nhạc Việt trong thập niên 1950.... Nhiều năm qua, có nhiều kênh thông tin viết về nhạc sĩ Đoàn Chuẩn như thể ông là một "tay... Trong hầu hết các sáng tác của mình, nhạc sĩ Đoàn Chuẩn thường ký bút danh Đoàn Chuẩn - Từ... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Tuyệt Phẩm Thơ Phổ Nhạc

Xem tất cả

Kho Tàng Lưu Trữ

Tác phẩm tiêu biểu

Xem tất cả
Featured Story

Diễm xưa

Tổng quan “Diễm xưa” là tình khúc tiền chiến diễm lệ và nổi tiếng nhất của Trịnh Công Sơn, sáng tác năm 1960 tại cố đô Huế. Tác phẩm lấy cảm hứng từ...

Bài viết nổi bật
Mới cập nhật

Bao Giờ

Tác phẩm mới được tổng hợp và đưa vào hệ thống.

Tác phẩm
Mới cập nhật

Ba Mươi Năm

Tác phẩm mới được cập nhật vào kho lưu trữ kỹ thuật số.

Tác phẩm

Góc Kiến Thức

Ngày này năm xưa

Tháng 5 năm 2014: Hiện tượng "Chắc ai đó sẽ về" làm khuynh đảo các bảng xếp hạng V-Pop, đồng thời mở ra cuộc tranh luận lớn nhất về vấn đề bản quyền trong lịch sử âm nhạc Việt Nam.

Bạn có biết?

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại gia tài âm nhạc đồ sộ với hơn 600 ca khúc, trong đó phần lớn là các bản tình ca buồn.

Kỷ lục Âm nhạc

  • 🏆 Nghệ sĩ nam có nhiều MV trăm triệu view nhất: Sơn Tùng M-TP
  • 🏆 Cống hiến nhiều nhất: Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Kết nối nghệ sĩ & Tác phẩm

NETWORK HIGHLIGHT

Làn Sóng Xanh Era

Khám phá mạng lưới kết nối giữa các nhạc sĩ và ca sĩ định hình âm nhạc đại chúng Việt Nam những năm 1990-2000.

Khám phá bản đồ
Bộ sưu tập

Giai Thoại & Câu Chuyện

Những câu chuyện thâm cung bí sử, hoàn cảnh sáng tác phía sau những bài hát bất hủ.

Bộ sưu tập

Thơ Phổ Nhạc

Sự giao thoa tuyệt đẹp giữa thi ca và âm nhạc. Những bài thơ được chắp cánh bởi giai điệu.

Vintage sheet music and instruments
Bộ sưu tập đặc biệt

Giai đoạn vàng trước 1975

Một góc nhìn sâu sắc về các trào lưu âm nhạc đa dạng đã nảy nở tại Sài Gòn.