Những mảnh ghép tri thức âm nhạc

Khám phá kho lưu trữ kỹ thuật số, nơi kết nối các thế hệ nghệ sĩ, câu chuyện đằng sau những bản nhạc bất hủ và mạng lưới tri thức âm nhạc sâu rộng.

Ngẫu nhiên

Những Mảnh Ghép & Giai Thoại

Xem tất cả
Thông tin Bài hát

Bao Giờ

Tổng quan Bài hát "Bao Giờ" do nhạc sĩ Đỗ Bảo sáng tác phần nhạc. Phần lời và năm sáng tác: Đang cập nhật. Nội dung nghệ thuật "Bao Giờ" mang đặc t...

Tiểu sử Nghệ sĩ

Phương Vy

update_topic(strategic_intent='Creating an encyclopedia entry for Phương Vy based on the provided data, following specified formatting and content rul...

Tiểu sử Nghệ sĩ

Phượng Hằng

update_topic(strategic_intent='Creating an encyclopedia entry for Phượng Hằng based on the provided data, adhering to all specified formatting and con...

Giai thoại Bài hát

Ba Mươi Năm

Trình duyệt của bạn không cho phép chơi nhạc. Ba mươi năm - Võ Tá Hân phổ nhạc, Khắc Dũng trình bày...

Thông tin Bài hát

Anh đứng đây là đâu

Tổng quan Tên bài hát: Anh đứng đây là đâu Người sáng tác nhạc: Đang cập nhật Người viết lời: Đang cập nhật Năm phát hành: Đang cập nhật Nội dung n...

Giai Thoại Cuốn Hút

Xem tất cả

Những Bản Nhạc Phổ Thơ Phạm Duy (Phần 1)

Nhạc sĩ Phạm Duy cũng là một trong những nhạc sĩ phổ thơ nhiều nhất, nổi tiếng nhất, điển hình là phổ thơ Cung Trầm Tưởng, Nguyễn Tất Nhiên, Phạm Thiên Thư, Minh Đức Hoài Trinh. Nhờ nhạc Phạm Duy mà công chúng yêu nhạc biết đến những nhà thơ Phạm Văn Bình, Vũ Hữu Định… Trong số vài trăm nhạc sĩ nổi tiếng của miền Nam xưa, có không ít nhạc sĩ thành công với những bài nhạc phổ thơ, nổi tiếng nhất là Phạm Đình Chương, Anh Bằng, Ngô Thụy Miên… nhưng nếu xét về số lượng ca khúc được yêu thích, thì không ai có thể sánh bằng với nhạc sĩ Phạm Duy, vốn được công nhận là một “phù thủy” trong việc phổ nhạc cho thơ. Với tài năng sáng tác đa dạng thể loại của mình, nhạc sĩ Phạm Duy không chỉ phổ nhạc thành công cho những thi phẩm đã rất nổi tiếng trước đó như Ngậm Ngùi (Huy Cận), Tiếng Sáo Thiên Thai (Thế Lữ), Hoa Rụng Ven Sông, Tiếng Thu (Lưu Trọng Lư), Màu Tím Hoa Sim – Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà (Hữu Loan)… mà ông còn là người chắp cánh cho tên tuổi của những nhà thơ bay cao, bay xa, dù trước đó không được công chúng biết đến rộng rãi, như Phạm Thiên Thư với Ngày Xưa Hoàng Thị, Gọi Em Là Đóa Hoa Sầu, Đưa Em Tìm Động Hoa Vàng, Em Lễ Chùa Này; Nguyễn Tất Nhiên với Em Hiền Như Maseor, Hai Năm Tình Lận Đận, Thà Như Giọt Mưa; Vũ Hữu Định với Còn Chút Gì Để Nhớ; Phạm Văn Bình với Chuyện Tình Buồn; Minh Đức Hoài Trinh với Kiếp Nào Có Yêu Nhau, Đừng Bỏ Em Một Mình; Huyền Chi với Thuyền Viễn Xứ; Linh Phương với Kỷ Vật Cho Em. Sau đây mời các bạn cùng xem lại 24 bài ca bất hủ được phổ từ thơ của nhạc sĩ Phạm Duy, được chia thành 4 phần. Sau đây là phần 1, những bài nhạc phổ thơ quen thuộc: Thuyền Viễn Xứ (thơ Huyền Chi) Tác giả bài thơ Thuyền Viễn Xứ được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc này là thi sĩ Huyền Chi, tên thật là Ngọc Bút, quê quán ở Bắc Ninh. Vì hoàn cảnh đất nước, phải ly hương từ rất sớm, bà đã viếtThuyền Viễn Xứtừ năm 1952. Những năm tuổi nhỏ được theo cha mẹ về thăm quê mỗi năm và đi đây đi đó, nữ thi sĩ đã có nhiều cảm xúc về quê hương xứ Bắc. Hơn nữa, sự phân ly, chia cắt gia đình quá sớm khi còn bé đã để lại một ấn tượng sâu trong lòng Huyền Chi. Vì vậy bà đã tưởng tượng ra một cuộc chia ly trên quê hương (trước khi nó biến thành sự thật vào năm 1954). Đó là lý do ra đời của bài thơThuyền Viễn Xứ. Click để nghe Thuyền Viễn Xứ Năm 1952, Huyền Chi đến nhà in báo Sống Chung trên đường Trần Hưng Đạo quận Nhứt để xem tập thơ vừa in xong của mình. Tập thơ mang tên Cởi Mở, gom lại 22 bài thơ được viết từ khi tác giả mới 16 tuổi. Lúc đó tuy mới 18, cô gái tên Ngọc Bút (Huyền Chi) đã tham gia biên tập thơ cho báo Phụ Nữ của bà Nguyễn Thị Lan Phương và gia nhập nhóm thơ – văn – nhạc lấy tên là Chim Việt. Những bài thơ trong tập đã được đăng rải rác trên một số báo, Ngọc Bút dùng bút danh Khánh Ngọc, rồi sau đó là Huyền Chi. Cũng vào buổi đó, nhạc sĩ Phạm Duy vừa đến và được bà Đào, chủ nhà in, giới thiệu về nữ thi sĩ trẻ tuổi Huyền Chi. Vị nhạc sĩ khi ấy hãy còn trẻ, mới 32 tuổi nhưng đã là tên tuổi nổi tiếng nhất ở Sài Gòn. Được biết là Huyền Chi vừa in xong tập thơ, ông mượn xem và xin một tập để nếu có bài nào hay thì xin được phổ thành ca khúc. Năm 1953, nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc cho bài thơ, với giai điệu buồn mênh mang như từng đợt sóng đưa con thuyền xa bến, với những lời hát chẳng những gửi gắm niềm nhớ nhung của một triệu người rời quê cha đất tổ vào 1 năm sau đó (1954), mà hơn hai thập niên sau đó sẽ lại một lần nữa gửi gắm nỗi lòng của hàng triệu người phải bỏ lại tất cả những gì yêu thương nhất trên mảnh đất quê hương để phiêu bạt nơi đất lạ quê người: Chiều nay sương khói lên khơiThùy dương rũ bến tơi bờiLàn mây hồng pha ráng trờiSóng Đà Giang thuyền qua xứ người Bài hát này đặc biệt được yêu thích với giọng hát buồn mênh mang, thẳm sầu và ngấn lệ của danh ca Lệ Thu. Mùa Thu Chết (thơ Apolinaire – Bùi Giáng) Mùa Thu Chếtlà ca khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Phạm Duy phổ từ thơ của thi sĩ Pháp Apolinaire theo bản dịch tiếng Việt của Bùi Giáng. Ca khúc này gắn liền với sự nghiệp của Julie, bởi vì đây là ca khúc mà cô thu dĩa đầu tiên, là ca khúc đánh dấu thời điểm Julie chuyển sang hát nhạc Việt sau một thời gian dài hát nhạc ngoại trong những năm đầu của sự nghiệp. Đặc biệt hơn, bài hát này được nhạc sĩ Phạm Duy sáng tác riêng cho Julie, và cũng trong thời điểm đó, nghệ danh “Julie Quang” được nhạc sĩ Phạm Duy chọn để ra mắt công chúng. Click để nghe Julie hát năm 1992 Julie nói về bài hát như sau:“Mùa Thu Chết là một kết hợp của Thi Ca – East meets West (Đông Tây gặp gỡ) – thai nghén và sinh ra bởi những cổ thụ như Apolinaire, Bùi Giáng và Phạm Duy thì làm sao không đáp ứng được nhu cầu thời thế. Duyên may cho tôi kết tụ tại đấy…” Trong hồi ký của mình, Julie kể rằng vào năm 1970, thời điểm cô bắt đầu được nhạc sĩ Phạm Duy dẫn dắt để chuyển sang hát nhạc Việt, cô không biết Bùi Giáng là ai, dù lúc đó ông đã là một thi sĩ lừng lẫy. Một hôm Bùi Giáng đến thăm Phạm Duy, nhạc sĩ khoe với thi sĩ:“Để Moi bảo bọn nhỏ đàn hát cho Toi nghe! Julie, con hát bài “Vòng Tay Nữ Sinh” và bài “Hai Khía Cạnh Cuộc Đời nhé!”(Đó là 2 ca khúc nhạc ngoại lời Việt của Phạm Duy, tên gốc là To Sir With Love và Both Sides Now). Trong lúc Julie hát thì Bùi Giáng cầm cây bút chì hí hoáy vào một tờ giấy… Rồi ông khen Julie hát hay, và nói:“Ông và Bố sẽ có bài hát dính liền với tên con!” Khi Julie đang hát thì thi sĩ dịch bài thơ L’autaumne est morte của thiên tài Guillaume Apolinaire ra tiếng Việt ngay tại chỗ, và cũng trong ngày hôm ấy nhạc sĩ Phạm Duy đã cho ra đời ca khúcMùa Thu Chếtđể dành riêng cho giọng hát Julie: “Ta ngắt đi một cụm hoa thạch thảo,Em nhớ cho mùa thu đã ᴄhết rồi” Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà (thơ Hữu Loan) Năm 1949, tại Thanh Hóa, từ nỗi đau đớn vô cùng vì mất đi người vợ yêu thương, nhà thơ Hữu Loan sáng tác một bài thơ mang tênMàu Tím Hoa Sim. Khi đó ông làm thơ là để cho riêng mình, cho nỗi đau không thể diễn tả bằng lời, và có lẽ là lúc đó ông cũng không thể ngờ được rằng tác phẩm của mình lại có sức sống bền bỉ đến như vậy. Đã hơn 70 năm qua, câu chuyện buồn về một đồi tím hoa sim vẫn được hàng triệu người nhớ đến qua những tác phẩm âm nhạc bất hủ. Tại miền Nam từ thập niên 1960, đã có rất nhiều nhạc sĩ nổi tiếng phổ nhạc cho bài thơ này thành những ca khúc nổi tiếng, như Những Đồi Hoa Sim của Dzũng Chinh, sau đó là các nhạc sĩ Song Ngọc, Duy Khánh, Anh Bằng… Tuy nhiên bài hát nổi tiếng nhất và bám sát theo lời gốc của bài thơ nhất có lẽ là ca khúcÁo Anh Sứt Chỉ Đường Tà. Nhạc sĩ Phạm Duy, người từng gặp thi sĩ Hữu Loan trong chiến khu từ cuối thập niên 1940, đã bắt đầu phổ nhạc cho bài thơMàu Tím Hoa Simngay từ khi nó vừa được sáng tác, nhưng phải đến năm 1971 thì bài hátÁo Anh Sứt Chỉ Đường Tàmới được hoàn thành, rồi được danh ca Thái Thanh hát lần đầu trong băng Shotguns số 25 của nhạc sĩ Ngọc Chánh, ngay sau đó lại được Elvis Phương hát lại trong băng Shotguns số 26. Click để nghe Thái Thanh hát Áo Anh Sứt Chỉ Đường Tà trước 1975 VớiÁo Anh Sứt Chỉ Đường Tà,nhạc sĩ Phạm Duy cũng đã giữ lại hầu hết câu chữ của bài thơ gốc, trở thành ca khúc bất tử qua thời gian tròn nửa thế kỷ. Còn Chút Gì Để Nhớ (thơ Vũ Hữu Định) Bài thơ “Còn Chút Gì Để Nhớ” của cố thi sĩ Vũ Hữu Định, vỏn vẹn chỉ có 4 khổ nhưng đã vẽ được bằng ngôn ngữ thơ một bức “chân dung” rất riêng của Pleiku, một thành phố cao nguyên miền Nam. Tác phẩm của Vũ Hữu Định, đặc biệt là sau khi được âm nhạc Phạm Duy chắp cánh, đã có sức hấp dẫn mạnh mẽ, vô hình trung trở thành một trong những “lời giới thiệu” nhẹ nhàng mà sâu lắng về Pleiku. Nói cách khác, Vũ Hữu Định (và Phạm Duy) đã đội vương miện cho thành phố Pleiku. Bài thơ được đăng trong báo Khởi Hành năm 1970, được lọt vào mắt của Phạm Duy, và nhạc sĩ đã tìm lên đến Pleiku để gặp Vũ Hữu Định. Trong một buổi chiều họp mặt nhiều văn nghệ sĩ của Pleiku, trong đó có tác giả của bài thơ “Còn Chút Gì Để Nhớ” – Vũ Hữu Định, nhạc sĩ Phạm Duy đã rút giấy bút ra từ túi áo và kẻ rất nhanh những dòng nhạc, rồi hát thử cho mọi người nghe bàiCòn Chút Gì Để Nhớvà sau đó bài hát đã nổi tiếng ngay sau khi phát hành. Toàn bộ bài hát 16 câu đều đắt giá, mô tả bức tranh của một vùng phố cao nguyên, dù không đẹp lộng lẫy, nhưng đủ để lại bao lưu luyến cho lòng người. Đặc biệt nhất là 2 câu hát thường được nhắc tới khi hát về Pleiku: em Pleiku má đỏ môi hồngở đây buổi chiều quanh năm mùa đông… Click để nghe Thái Thanh hát Còn Chút Gì Để Nhớ trước 1975 Ngậm Ngùi (thơ Huy Cận) Lúc sinh thời, nhạc sĩ Phạm Duy có lần chia sẻ, ông rất mê thơ Huy Cận. Năm 1940, ông từng chọn 2 bài thơ của thi sĩ Huy Cận là bàiNhớ Hờvà bàiThu Rừngđể tập tành phổ nhạc nhưng không thành công. Thế rồi một cơ duyên khác lại được mở ra, đó là năm 1960, người tình của ông khi đó là nữ thi sĩ Lệ Lan, người rất yêu thơ tiền chiến đã bày tỏ mong muốn ông phổ nhạc những bài thơ mà nàng thích trong đó có bài “Ngậm Ngùi” của Huy Cận. Chiều lòng người đẹp, nhạc sĩ đồng ý “hát lên những bài thơ mà nàng thích”, nhưng thực lòng ông không quá để tâm và kỳ vọng về tác phẩm này. Sau thất bại ở lần thử đầu tiên với thơ Huy Cận, nhạc sĩ có lẽ cũng mất đi ít nhiều cảm hứng dù lúc đó ông đã rất thành công trong nhiều bài nhạc phổ thơ khác Tuy nhiên, điều bất ngờ ngoài sức tưởng tượng của nhạc sĩ là ca khúc “Ngậm Ngùi” từ khi ra đời được yêu thích và đón nhận nồng nhiệt cho đến tận ngày nay. Vô số ca sĩ đã chọn trình diễn ca khúc này, trong đó có những giọng ca đã trở thành huyền thoại trong nhiều thế hệ yêu nhạc như Thái Thanh, Lệ Thu, Khánh Ly, Anh Ngọc, Tuấn Ngọc, Khánh Hà, Duy Quang, Thái Hiền, Ý Lan,… Nắng chia nửa bãi, chiều rồi!Vườn hoang trinh nữ khép đôi lá rầuSợi buồn con nhện giăng mauEm ơi hãy ngủ anh hầu quạt đây Click để nghe Thái Thanh hát Ngậm Ngùi trước 1975 Click để nghe Lệ Thu hát Ngậm Ngùi trước 1975 Chuyện Tình Buồn (thơ Phạm Văn Bình) Nhà thơ Phạm Văn Bình được nhiều người biết đến trong làng văn nghệ từ thập kỷ 1960 và 1970, đặc biệt là kể từ khi nhạc sĩ Phạm Duy phổ bài thơ Chuyện Tình Buồn của ông thành ca khúc nổi tiếng. Có thể nói chỉ cần duy nhất 1 bài này, tên tuổi của Phạm Văn Bình đã được lưu danh thiên cổ. Nhà thơ Phạm Văn Bình sinh năm 1940 ở Đông Hà; nhưng quê gốc Bát Sơn, Lương Điền, Thừa Thiên (nay là xã Lộc Điền, huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên – Huế). Sau khi hoàn tất bậc Trung Học và có bằng Tú Tài 2, ông về quê dạy Việt Văn tại trường Trung Học Bán Công Đông Hà từ 1963. Ông đứng trên bục giảng từ 1963 đến năm 1966 thì phải rời trường để thi hành lệnh động viên vào quân ngũ. Sau khi được thụ huấn ở quân trường, nhà thơ Phạm Văn Bình được bổ nhiệm làm sĩ quan tâm lý ᴄhιến của sư đoàn TQLC, làm việc tại Sài Gòn. Từ đó, ông có cơ hội quen biết với giới văn nghệ sĩ, thơ được xuất hiện trên các tạp chí, trong đó có bàiChuyện Tình Buồnđược nhạc sĩ Phạm Duy phổ thành ca khúc cùng tên nổi tiếng qua các giọng hát danh ca Thái Thanh, Sĩ Phú, Tuấn Ngọc… Thái Thanh hát Chuyện Tình Buồn trước năm 1975 Click để nghe bài hát Chuyện Tình Buồn qua tiếng hát Tuấn Ngọc Click để nghe Sĩ Phú hát Chuyện Tình Buồn Tình Cầm (thơ Hoàng Cầm) Sinh thời, nhạc sĩ Phạm Duy từng nói rằng ông rất yêu mến các sáng tác của nhà thơ Hoàng Cầm, đã nhiều lần đưa thơ vào nhạc. Tình bạn thân thiết của Phạm Duy và Hoàng Cầm không chỉ đơn thuần là mối quan hệ giữa một nhạc sĩ phổ nhạc và một nhà thơ. Mà qua những bài thi nhạc hòa quyện đó, họ vỗ về nhau về tinh thần, nâng đỡ nhau cùng thăng hoa trong sự nghiệp. Nhạc sĩ Phạm Duy, ngoài việc có tài năng thiên bẩm về nhạc, như thể muôn vàn nốt nhạc đã được soạn sẵn trong đầu, đọc thơ mà ra nhạc, thì ông còn có sự chăm chút chỉn chu, thấu đáo của người nhạc sĩ trong từng câu chữ và ngôn từ. Và ca khúc“Tình Cầm” mà ông phổ nhạc từ bài thơ“Nếu Anh Còn Trẻ”của thi sĩ Hoàng Cầm chính là minh chứng cho sự toàn tâm, thuỷ chung đó của nhạc sĩ Phạm Duy với âm nhạc. Click để nghe Sĩ Phú hát Tình Cầm Bài thơ được Hoàng Cầm viết năm 1941, nhưng đến tận năm 1985, Phạm Duy mới đem phổ nhạc. Có lẽ bởi đến tận khi đó, khi tuổi đã ngoài sáu mươi, mọi chuyện đã an bày, ông mới thấu cảm được nỗi đau của người bạn trong mối tình ẩn giấu sau bài thơ chất chứa nhiều dự cảm buồn. Nếu anh còn trẻ như năm ấyQuyết đón em về sống với anhNhững khoảng chiều buồn phơ phất lạiAnh đàn em hát níu xuân xanh… Tiếng Sáo Thiên Thai (thơ Thế Lữ) Trong quan hệ gia đình, nhạc sĩ Phạm Duy có chút dính líu với nhà thơ nổi tiếng thời tiền chiến Thế Lữ. Vợ của nhạc sĩ Phạm Duy là danh ca Thái Hằng gọi vợ của Thế Lữ (Phạm Thị Nghĩa) là cô ruột. Như vậy Phạm Duy – Thái Hằng sẽ gọi Thế Lữ là chú (theo cách gọi của người Bắc, tức là dượng theo cách gọi của miền Nam), và chính Thế Lữ là người đặc nghệ danh cho cô gái mang tên Phạm Thị Quang Thái là Thái Hằng. Tiếng Sáo Thiên Thai vốn là một bài thơ rất nổi tiếng của Thế Lữ được xuất bản năm 1941. Hơn 10 năm sau đó (1952), nhạc sĩ Phạm Duy đã phổ thành nhạc: Click để nghe Thái Thanh hát Tiếng Sao Thiên Thai trước 1975 Click để nghe Khánh Ly – Lệ Thu song ca Tiếng Sáo Thiên Thai Kỷ Vật Cho Em (thơ Linh Phương) Kỷ Vật Cho Emlà một bài hát nổi tiếng của nhạc sĩ Phạm Duy viết về sự bi hùng của người lính trong thời binh lửa, Nhạc sĩ Phạm Duy đã nói về bài hát này trong hồi ký: “…Bài hát trở thành một hiện tượng thời đó. Ở phòng trà, khi ca sĩ hát bài đó lên bao giờ cũng có sự náo động nơi khán thính giả. nếu là thường dân thì phản ứng cũng vừa phải. Nhưng vì hồi đó dân nhà binh ở bốn vùng ᴄhιến thuật về Sài Gòn là đi phòng trà, và khi trong đám thính giả có một sĩ quan đi nghỉ phép hay một thương phế binh là có sự phản ứng ghê hồn nơi người nghe. Có thể nói bài này gây một không khí phản ᴄhιến, nhưng có một cái gì cao hơn chính trị. Nó nói đến định mạng của con người Việt Nam, nhất là cuộc hành quân Lam Sơn 719 qua bên kia Hạ Lào…”. Click để nghe Thái Thanh hát Kỷ Vật Cho Em trước 1975 Em hỏi anh, em hỏi anh bao giờ trở lạiXin trả lời, xin trả lời mai mốt anh về.Anh trở lại có thể bằng ᴄhιến thắng Pleime,Hay Đức Cơ, Đồng Xoài, Bình Giã, Tưởng Như Còn Người Yêu (Thơ Lê Thị Ý) Một bài thơ rất buồn của nhà thơ Lê Thị Ý được nhạc sĩ Phạm Duy phổ nhạc. Lê Thị Ý là em họ của nhạc sĩ Phạm Tuyên, bà gọi nhà văn hóa Phạm Quỳnh (cha của Phạm Tuyên) là bác ruột (anh của mẹ, người miền Nam gọi là cậu). Anh của Lê Thị Ý là nhà thơ Vương Đức Lê (tên thật là Lê Đức Vương). Khi nhà thơ Vương Đức Lê làm chủ bút tuần báo Gào Thét, ông đã đem bài Thương Ca 1 trích trong tập thơ Thương Ca gồm 10 bài của cô em gái Lê Thị Ý để đăng trên Gào Thét. Báo vừa phát hành, nhà văn Nguyễn Đức Quỳnh đọc được liền điện thoại cho ban của mình là Phạm Duy để đề nghị phổ nhạc. Ngay sau đó, 1 ca khúc mang tên Tưởng Như Còn Người Yêu phổ từ Thương Ca 1 được ra đời: Ngày mai đi nhận xáᴄ ᴄhồngSay đi để thấy mình không là mìnhNgày mai đi nhận xác anhCuồng si thuở ấy, hiển linh bây giờ Click để nghe Julie Quang hát Tưởng Như Còn Người Yêu trước 1975 Kết thúc phần 1 những ca khúc nhạc phổ thơ nổi tiếng của nhạc sĩ Phạm Duy. Phần 2 sẽ giới thiệu những bài nhạc phổ thơ quen thuộc của 5 thi sĩ Phạm Thiên Thư, Nguyễn Tất Nhiên, Cung Trầm Tưởng, Lưu Trọng Lư, Minh Đức Hoài Trinh. Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn Phạm Duy viết về mùa Xuân rất nhiều. Ở đây, tôi xin nêu một vài cảm nhận về mùa Xuân... Trong số những ca khúc viết thời đi kháng chiến của nhạc sĩ Phạm Duy, hầu hết là những ca... Những ca khúc tân nhạc viết về Mùa Xuân được sáng tác vào đầu những năm 1950 vốn không phải... Trong tân nhạc Việt Nam, nhạc sĩ Phạm Duy có thể không phải là người tài năng nhất, không phải... Sau đây là bài viết của cố danh ca Quỳnh Giao nói về Đường Chiều Lá Rụng, một ca khúc... Sau khi vào tới miền Nam, hát xong tại Sài Gòn, gánh hát Đức Huy khởi sự xuống Lục tỉnh.... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Niềm thương nỗi nhớ

Ra đời trong những năm tháng đầu định cư tại Mỹ, đối diện với nỗi cô đơn lạc lõng chốn xứ người lạnh giá. Nỗi nhớ da diết về những con phố Sài Gòn rợp bóng lá me bay và nụ cười hiền dịu của người thương năm cũ đã chắp cánh cho nhạc sĩ viết nên khúc tình ca hoài niệm đong đầy nước mắt này.

Tàn phai

Phạm Mạnh Cương là một trong những nhạc sĩ tiêu biểu của làng nhạc miền Nam trước 1975. Không chỉ nổi tiếng trong lĩnh vực sáng tác, người nhạc sĩ đồng thời là giáo sư môn triết này còn rất thành công trong lĩnh vực sản xuất chương trình truyền thanh, truyền hình và băng nhạc. Những ca khúc được yêu thích nhất của nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương làThương Hoài Ngàn Năm, Thu Ca, Thung Lũng Hồng, Thế Rồi Một Mùa Hè…và một ca khúc có tựa đề rất thi vị, đó làTóc Em Chưa Úa Nắng Hè. Nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương tiết lộ rằng ông sáng tác ca khúc này vào khoảng năm 1962 trong một lần đi nghỉ hè ở phố biển Nha Trang, và tựa đề bài hát này được ông mượn từ tên một phim điện ảnh nổi tiếng của Thụy Điển từ 10 năm trước đó. Tên gốc của phim là “Hon dansade en sommar”, dịch ra tiếng Việt là “Nàng chỉ khiêu vũ một mùa hè thôi”, đầu thập niên 1950 đã từng được công chiếu ở Hà Nội tại rạp Ciro’s (nay là rạp Kim Đồng) với tên tiếng Việt là“Tóc Em Chưa Úa Nắng Hè”. Lúc đó phim đã bị nhầm là có xuất xứ từ Na Uy, cũng là một nước Bắc Âu như Thụy Điển. Khi được công chiếu ở Hà Nội, cuốn phim này đã thu hút sự quan tâm rất lớn từ tầng lớp trí thức, trong đó có nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương, lúc đó đang là một chàng sinh viên Huế ra Hà Nội trọ học. Ông đã ghi cảm tưởng của mình về phim này như sau (xin giữ nguyên câu chữ thời ấy): “Một chuyện tình bên hồ, trong ánh-sáng lung-linh hớn-hở, để tắt trong mây thu, của đôi thanh-niên thiếu-nữ băng khỏi thời-gian sống trong cung đàn âu-yếm để tỉnh giấc trong tục-lụy và nàng xa cõi thế. Một tác-phẩm Na-uy rất trẻ-trung tươi-sáng trong nền tư-tưởng quốc-tế, đánh dấu một nghệ-thuật đã từng làm súc-cảm bao tấm lòng cằn-cỗi. Một bản nhạc, một lời du, một áng mây, một bài thơ: Tóc em chưa úa nắng hè – Elle n’a dansé qu’un seul été. Kiệt tác-phẩm Na-uy, giải thưởng quốc-tế 1950 về cốt truyện. Với Ulla Jacobsson, Folke Sundquist…” Vào một mùa hè ấm áp của 10 năm sau đó, một hôm nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương lang thang trên biển Nha Trang, tình cờ ông nhìn thấy bóng dáng của giai nhân đang dạo bước một mình trên biển vắng trong buổi chiều chạng vạng. Ánh hoàng hôn chao nghiêng trên làn tóc, làm hong vàng mái tóc thề của người thiếu nữ. Trong đầu nhạc sĩ bỗng nhớ về cuốn phim năm xưa, cộng hưởng với việc được nhìn thấy một hình tượng gợi nhiều xúc cảm, ông có cảm hứng để sáng tác một ca khúc có cùng tên với cuốn phim năm xưa:Tóc Em Chưa Úa Nắng Hè,với hình ảnh rất đẹp của người thiếu nữ: Em, tóc em hong vàngBiển chiều ru nắngÊm bước hoàng hôn… Click để nghe Anh Khoa hát (thu âm trước 75) Tuy nhiên, nếu chỉ có cảnh biển và hình bóng của một giai nhân thôi thì chưa đủ nội dung để sáng tác thành một ca khúc trọn vẹn. Khi bắt đầu sáng tác, nhạc sĩ đã nhớ lại nội dung cuốn phim đã xem năm xưa và thấy nó khá tương đồng với nội dung một tiểu thuyết nổi tiếng của nhà văn Khái Hưng làTrống Mái(xuất bản năm 1936). Cả 2 đều nói về cuộc tình của một người ở thành phố với một người nơi thôn dã. Trong tiểu thuyết Khái Hưng, cô gái tên Hiền là một người thuộc giai cấp quý tộc, thông minh tinh tế, lại có lòng tử tế và cảm thông đối với người khốn khó, không phân biệt giai cấp – vốn là một căn bệnh của xã hội thời điểm đó. Trong một lần về chơi biển Sầm Sơn, Hiền gặp một thanh niên đánh cá làng chài tên là Vọi, là người ít học, chất phát, nhưng đẹp trai và lực lưỡng như một lực sĩ. Hiền cảm mến chàng trai thật thà, chất phác. Nhưng đó không hẳn là tình yêu. Chỉ vì Hiền có được những cảm xúc tự do, thoải mái khi đi bên cạnh một anh chàng vừa đẹp trai vừa lại khù khờ dễ bảo, giúp cô quên đi cuộc sống có phần giả tạo nơi thành phố bon chen. Sau một buổi yến tiệc ở nhà Hiền với sự tham gia của rất nhiều bạn bè từ thành phố về, những cảm xúc đẹp đẽ của Hiền đối với anh Vọi dần tan biến. Vọi là một người của thôn quê, giống như là con chim tự do bay nhảy giữa đất trời, nay như là bị nhốt vào lồng khi tham gia một bữa tiệc toàn là quý tộc trưởng giả với phong cách hoàn toàn xa lạ. Anh lóng ngóng, đau khổ và vụng về, không biết làm gì giữa những con người và không gian quý tộc như vậy. Hiền chợt hiểu ra và trở về đúng với vị trí, giai tầng của cô. Nhưng cái ngọt ngào như là hương vị của tình yêu mà cô đã gieo vào lòng Vọi, vào cuộc đời Vọi, thì còn tồn tại và sống mãi. Nó sống động và gây tương tư, thổn thức trong trái tim Vọi, trong tâm hồn Vọi, ngay cả khi Vọi không biết và không giải thích được tình yêu là gì. Từ chuyện tình giai cấp đó, nhạc sĩ Phạm Mạnh Cương đã cảm tác và viết thành một ca khúc nói về chuyện tình miền biển rất nhẹ nhàng và êm đềm, rồi những chia ly cũng được mô tả nhẹ nhàng, thổn thức như những triền sóng miên man. Không tập trung vào câu chuyện giai cấp rối rắm như trong tiểu thuyết, bài hát chỉ nói về thời điểm kết thúc câu chuyện, mô tả hình bóng lẻ loi của đôi người còn in dấu trên miền biển vắng khi chuyện tình đã hết, nắng hạ đã tàn phai. Rồi nắng hạ tàn phaiCơn mê tình áiRã rời lạc lối Theo dấu chân em vềChập chùng lớp sóng.Trắng xóa mênh mông. Cuộc tình đến và đi đều nhanh như một cơn lốc. Với cô gái tên Hiền trong truyện Khái Hưng thì đó chỉ là một trải nghiệm trong đời sống. Nhưng với anh chàng Vọi, thì dù ngắn ngủi, nhưng những gì đã qua đã để lại cho anh một cơn bão lòng. Anh không thể nào quên được những đêm cùng nhau ngắm cảnh trăng lên gió thổi trên hòn Trống Mái, những buổi cùng ở trong vườn xem đôi bướm đuổi nhau với cái nhìn và nụ cười tuyệt đẹp của Hiền, và những lúc chỉ có hai ở ngoài biển khơi xa vắng, những ngụm nước dừa có mùi son phấn của làn môi. Tất cả điều đó đều làm cho anh như là bị chìm đắm trong men say yêu đương tình ái. Click để nghe Sĩ Phú hát Tóc Em Chưa Úa Nắng Hè trước 1975 Em buông lơi tóc thềTỉnh mê theo cơn lốc vềEm như mưa nắng hạHôn bờ biển xanh sỏi đá. Anh lang thang dấu giầyVòng tay em cho đã gầyMen yêu đương rũ rượiMây trời phong kín trùng khơi. Những gì người ta cảm nhận được khi nghe ca khúcTóc Em Chưa Úa Nắng Hèlà nỗi buồn man mác, những tiếc nuối tưởng là nhẹ nhàng thoảng qua, nhưng đó như là một vực sâu ngậm ngùi sau những rũ rượi yêu đương: Rồi cánh phượng hồng rơiChơi vơi ngàn lối.Mỏi đường tình ái Con sóng khuya xô vềNgậm ngùi sỏi đáNuối tiếc trôi qua Còn dấu buồn hồn hoangNghiêng nghiêng vực nhớMưa chiều lạnh giá, Em tóc em hong vàngHạ buồn chiều úaEm khóc chiều xưa. Đông Kha (nhacxua.vn) biên soạn Với những người thích nghe nhạc thu âm từ trước năm 1975, chắc chắn sẽ biết đến loạt băng nhạc... Trong kho tàng văn hóa dân gian Việt Nam, có một câu ca dao nói về tình yêu thắm thiết... Trong thể loại nhạc trữ tình Việt Nam, có 2 ca khúc có tựa đề gần giống nhau của 2... Trong cuộc đời và sự nghiệp có rất nhiều đóng góp cho nền âm nhạc miền Nam của nhạc sĩ... Xứ Huế là một trong những nôi phát triển rực rỡ của tân nhạc Việt Nam thời kỳ thập niên... Trong một chiều thu như bao chiều thu cũ, một người trai lữ khách đang lãng du một mình trong... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Nắng Chiều

“Nắng Chiều” là bài hát nổi tiếng nhất của nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn. Đằng sau bài hát này có các giai thoại về hoàn cảnh ra đời được kể lại. Xin đăng 2 giai thoại này được viết bởi nhà thơ Du Tử Lê và nhà báo Hà Đình Nguyên. Một điều kỳ lạ là 2 giai thoại này có nội dung hoàn toàn khác nhau. Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn Những người theo dõi sinh hoạt âm nhạc ở miền Nam Việt Nam vào giữa thập niên 1960, hẳn chưa quên rằng trong chương trình nhạc FM, thỉnh thoảng, người nghe lại bắt gặp một nhạc phẩm rất quen thuộc, bài “Nắng Chiều” của Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn, được hòa tấu bởi một dàn nhạc Mỹ là Synphony of the New York City. Có thể nói, đó là một trong vài nhạc phẩm Việt Nam đầu tiên, cất cánh, bay lên và ra khỏi không gian hạn hẹp của đất nước. Nhạc phẩm hòa tấu này, hôm nay, trên vòm trời quốc tế, giữa Nhật Bản và Hoa Kỳ, thỉnh thoảng, người ta vẫn còn được nghe lại. Tuy nhiên, có thể không nhiều người lắm, biết được lai lịch hay cái sinh phần hoặc định mệnh khốc liệt, nếu có thể nói được như vậy, về nhạc phẩm đó. Sinh thời, nhạc sĩ Hoài Bắc Phạm Đình Chương, một người bạn rất thân với Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn, hơn một lần kể rằng, nhạc phẩm“Nắng Chiều”là ca khúc đầu tay của Lê Trọng Nguyễn. Gọi là ca khúc đầu tay bởi vì Lê Trọng Nguyễn viết nhạc từ những năm giữa thập niên 40, nhưng ông chỉ viết những nhạc phẩm không lời. Lê Trọng Nguyễn không hề viết ca khúc, hiểu theo nghĩa một nhạc phẩm có lời hát đi kèm. Mãi tới đầu năm 1952, khi Lê Trọng Nguyễn gặp một thiếu nữ Nhật Bản lúc đó đang làm việc cho tòa lãnh sự Nhật Bản ở Saigon. Khi hai người yêu nhau, Lê Trọng Nguyễn mới viết nhạc có lời. Và ca khúc đầu tiên đó là “Nắng Chiều”, ghi lại cuộc tình của hai người. Giữa thập niên 50, khi hết nhiệm kỳ, người con gái xứ Mặt Trời Mọc này mang nhạc phẩm“Nắng Chiều”về nước, chuyển sang lời Nhật. Chỉ một sớm một chiều, nhạc phẩm“Nắng Chiều”nổi tiếng khắp xứ Phù Tang. Đó là lần đầu tiên dân Nhật biết tới nền tân nhạc Việt. Đầu thập niên 60, Shoshi Koe, tên tạm chỉ người con gái Nhật Bản này, vận động với bộ ngoại giao Nhật, xin trở lại Saigon. Năm 1961, Shoshi được toại nguyện. Cuộc tình giữa một nhạc sĩ Việt Nam và một cô gái Nhật được nối tiếp. Ở thời điểm 1963, nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn sáng tác thêm hai ca khúc, đó là các bài “Sao Đêm” và “Chiều Bên Giáo Đường”. Cả hai ca khúc này đều được những người làm nhạc và yêu nhạc ở Saigòn đón nhận như những hạt ngọc trân quý nhất của tân nhạc Việt Nam thời gian này. Nhưng cuộc tình của dị biệt chủng tộc kia chỉ kéo dài thêm được 3 năm thì thình lình đứt đoạn. Cuối năm 1963, Shoshi bị chính phủ Nhật gọi về nước. Trước khi chia tay người yêu, Shoshi nói cô sẽ vận động để trở lại Việt Nam hoặc đưa nhạc sĩ Lê trọng Nguyễn qua Nhật Bản để chính thức thành hôn. Nếu không làm được điều ấy, cô sẽ tự chấm dứt đời sống của mình. Một năm sau, năm 1964, các báo ở Tokyo đồng loạt đăng tải về cái chết của Shoshi, đồng thời chuyện tình giữa cô và một nhạc sĩ Việt Nam được tường thuật tỉ mỉ. Một lần nữa, ca khúc“Nắng Chiều”lại thắp lên những ngọn lửa rát bỏng đau đớn, chia lìa trong tâm hồn dân Nhật. Và giới làm nhạc Hoa kỳ chú ý tới ca khúc“Nắng Chiều”của Lê Trọng Nguyễn, cũng khởi từ cái kết thúc bi thảm của cuộc tình dị chủng đó. Nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn sinh ngày mồng 1 tháng 5, 1927 tại Quảng Nam. Ông đã sống với mối tình khốc liệt của mình tới năm 1985, khi đã 58 tuổi, ông mới lập gia đình. Lê Trọng Nguyễn định cư tại Hoa kỳ năm 1981, cư ngụ tại thành phố Glendale, thuộc quận hạt Los Angeles cho đến khi qua đời năm 2004. Câu chuyện bên trên được nhà thơ Du Tử Lê – người sinh sống cùng thời với Lê Trọng Nguyễn kể lại trong một bài viết. Tuy nhiên chuyện tình trong bài hátNắng Chiềunày lại được nhà báo Hà Đình Nguyên kể một câu chuyện hoàn toàn khác. Xin trích nguyên văn bài này đăng trên báo Thanh Niên hồi năm 2011 như sau: Có thể nói nhạc phẩm“Nắng Chiều”của nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn là một trong những bài nhạc boléro “kinh điển”, được viết với cung trưởng trẻ trung, buồn mà không bi lụy – rất hiếm gặp trong thời kỳ đầu của dòng nhạc boléro và cả sau này… Lê Trọng Nguyễn sinh năm 1926 tại Điện Bàn (Quảng Nam). Ông tên thật là Lê Trọng, còn chữ Nguyễn là họ của mẹ (sau này vợ ông cũng ghép tên ông vào trước tên mình: Lê Trọng Nguyễn Thị Nga). Cha mất sớm, bà mẹ trẻ chấp nhận ở góa để nuôi ông và người em gái cho đến lúc trưởng thành… Có lẽ cơ duyên để ông đến với âm nhạc là do có một thời kỳ (1942-1945) ông sống ở Hà Nội và làm bạn với nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát. Sau này, ông học hàm thụ Trường École Universelle (Pháp) và trở thành hội viên Hội Nhạc sĩ Pháp SACEM (La Société des auteurs, compositeurs et éditeurs de musique). Ca khúc đầu tay“Ngày mai trời lại sáng”được viết năm 1946. Ông sáng tác không nhiều nhưng những tác phẩm của ông đều có giá trị nghệ thuật cao, giai điệu và ca từ trau chuốt, hình ảnh đẹp như tranh(Chiều bên giáo đường, Lá rơi bên thềm, Sóng Đà giang, Sao đêm…). Tuy nhiên, nói đến Lê Trọng Nguyễn là người ta nghĩ ngay đến ca khúc“Nắng chiều”. Hai bóng hồng trong một bản nhạc Chất “bột” để “gột nên hồ” đầu tiên cho “Nắng chiều” là trong thời kỳ Nhật đảo chính Pháp (1945), có một gia đình công chức Nam triều từ Quy Nhơn chạy ra tá túc ở Hội An, gần nhà của Lê Trọng Nguyễn. Gia đình này chỉ có duy nhất cô con gái đang tuổi xuân thì. Tình yêu giữa đôi bạn trẻ chớm nở, đẹp và mong manh như cánh hoa trong thời ly loạn. Chỉ ít lâu sau, gia đình nàng lại rời bỏ Hội An. Một thời gian sau, Lê Trọng Nguyễn cũng bỏ Hội An ra Huế. Ở đây anh có người bạn thân Vũ Đức Duy, anh này là cháu họ bà Từ Cung (thân mẫu vua Bảo Đại). Anh bạn này thường rủ Lê Trọng Nguyễn đến thăm bà Từ Cung ở cung An Định (cung này không nằm trong thành nội mà ở sát bờ sông An Cựu) vừa ngắm cảnh. Chính từ những chuyến đi chơi này mà Lê Trọng Nguyễn gặp được “chất bột” thứ hai: nàng thiếu nữ họ Hoàng, hoa khôi của đất thần kinh. Một chiều ngồi bên hồ sen, bất chợt cô gái ấy đi qua. Bóng dáng thướt tha ấy “ngược sáng” trong ánh tà dương. Nhìn “cô này”, bất giác Nguyễn… nhớ “cô kia” quá đỗi! Thế là bật lên tứ nhạc: Qua bến nước xưa lá hoa về chiều.Lạnh lùng mềm đưa trong nắng lưa thưa.Khi đến cuối thôn chân bước không hồn.Nhớ sao là nhớ, bóng người ngày xưa… Chỉ trong vòng nửa tiếng đồng hồ, Lê Trọng Nguyễn đã viết xong “Nắng chiều” (1952). Ở Huế, Lê Trọng Nguyễn còn chơi thân với nhóm bạn văn nghệ (Minh Trang, Dương Thiệu Tước, Nguyễn Hiền, Kim Tước…) nên khi bảnNắng Chiềuđược xuất bản, chính Minh Trang là người hát và thu âm đầu tiên. Bản thu âm được phát thường xuyên trên hai đài phát thanh Huế và Sài Gòn từ năm 1953 trở về sau khiến Nắng chiều lan tỏa khắp Trung – Nam. “Nắng chiều” và hai bóng hồng… ngoại Năm 1957 ban nhạc Toho Geino (Nhật Bản) sang Việt Nam lưu diễn, và họ đã nhờ phía Việt Nam chọn 12 ca khúc đang nổi tiếng trong nước để tập và sẽ hát “giao lưu” với khán giả. Duyên trời đã đưa đẩy nữ ca sĩ Midori Satsuki chọn hát “Nắng Chiều” và cô đã được khán giả ở Hội chợ Thị Nghè hoan hô nhiệt liệt. Thích quá, Midori Satsuki quyết định chuyển soạn cho “Nắng chiều” có cả lời Nhật lẫn lời Anh (với tựa Evening sunshine hoặc Afternoon sun), và cô đã thể hiện rất thành công trên đài phát thanh Sài Gòn và Tokyo trong suốt nhiều năm với bản nhạc “tủ” này. Vậy là “Nắng Chiều” không chỉ nổi tiếng trong nước mà còn vang vọng khắp xứ Phù Tang… Từ cái “duyên” do “Nắng Chiều” đem tới, tác giả ca khúc và người thể hiện đã gặp gỡ nhau, rồi tỏ ra rất “tâm đầu ý hợp”. Họ đã có một thời gian bên nhau thật đẹp khi ở Việt Nam và khi Midori Satsuki về nước họ vẫn giữ liên lạc qua thư từ (năm 2004, gia đình cố nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn và những người thực hiện CD Lê Trọng Nguyễn Collection ở California (Mỹ) đã liên lạc được với bà Midori Satsuki. Bà vẫn còn làm việc ở Đài truyền hình Tokyo và xác nhận là mình vẫn còn nhớ bản “Nắng Chiều“). Chưa hết, năm 1960 cô ca sĩ Đài Loan tên Kỷ Lộ Hà đến Đà Nẵng trình diễn và đã làm khán giả Việt Nam bất ngờ khi cô hát “Nắng Chiều” bằng tiếng Hoa do Thận Chi đặt lời. Thận Chi (1928-1988) là một tên tuổi lớn của Đài Loan trong lĩnh vực biên kịch và soạn nhạc. Ông cũng thành công trong việc đặt lời Hoa cho nhiều ca khúc quốc tế, trong đó có Nắng chiều… Khi biết tác giả của “Nắng Chiều” đang ở Hội An, Kỷ Lộ Hà đã đến gặp để xin phép về mặt tác quyền. Tuy Lê Trọng Nguyễn không chính thức thừa nhận nhưng nhiều người trong giới, cùng thời với Lê Trọng Nguyễn đã tiết lộ rằng ngay trong cuộc gặp ấy, “Đài ca nương” đã bị “Việt nhạc lang”… hớp hồn bởi nét hào hoa, lịch thiệp – thậm chí nàng còn viết thư cho chàng. Nghĩ cũng… ngộ,Nắng Chiềuđược hình thành từ cảm hứng do hai giai nhân “nội” mà tác giả thoáng gặp, thoáng yêu đem lại. Rồi “Nắng Chiều” nổi tiếng lan ra hải ngoại lại cũng do hai bóng hồng “ngoại” đến với nhạc sĩ: gặp một thoáng, yêu một thoáng. Thoáng tụ, thoáng tan như vạt nắng chiều. Như vậy, chỉ với 1 bài hát nhưng lại có 2 giai thoại hoàn toàn khác nhau, được kể lại bởi những người đều rất có uy tín. Sự thật như thế nào vẫn chưa được rõ, xin phép để bạn đọc tự xem xét. Ngày 22/8/2024, khi ở tuổi 61, Trường Vũ - ca sĩ nổi tiếng với các ca khúc "Thân phận nghèo",... Giai điệu Bolero, với xuất xứ từ các thể loại nhạc như Rumba, Habanera, Valse và Tango, đã du nhập... Việc tặng bông trong các buổi đờn ca tài tử đã trở nên phổ biến trong những thập kỷ gần... Trong bài hát "Chiều Trên Phá Tam Giang" của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh có câu: "Giờ này Thương Xá... Trong những thập niên 1950, 1960 và 1970, hình ảnh những chiếc taxi hai màu xanh - trắng (hoặc vàng... Những ai từng học ở trường Đại học Văn Khoa xưa, nay là trường Đại học Khoa học Xã hội... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Chiều nay có phải anh ra miền Trung…

Nhắc đến ca sĩ Minh Hiếu, khán giả yêu nhạc vàng nhớ về một nhan sắc kiêu sa cùng giọng hát khàn đặc biệt nổi tiếng với các ca khúcNgăn Cách, Biết Đến Bao Giờ…đặc biệt làQuen Nhau Trên Đường Về, bài hát nổi tiếng nhất của nhạc sĩ Thăng Long. Có thể nói trong số những nhạc sĩ nhạc vàng còn ở lại trong nước sau năm 1975, nhạc sĩ Thăng Long có số phận bi đát nhất. Từ nhỏ mồ côi cha mẹ, không được học hành, thậm chí là không biết chữ, nhưng với năng khiếu về nhạc, cộng với sự nỗ lực không ngừng nghỉ, dù không phải là quá quen thuộc với công chúng nhưng nhạc sĩ Thăng Long cũng đã có những thành công nhất định trong làng nhạc, với 2 bài hát đã trở thành bất tử:Nói Với Người TìnhvàQuen Nhau Trên Đường Về. Sau năm 1975, không sống được nữa với công việc duy nhất mà ông biết là hoạt động âm nhạc, nhạc sĩ Thăng Long làm đủ nghề để mưu sinh với cuộc sống đầy khó khăn, thậm chí có thể nói là rơi xuống tầng đáy của xã hội. Gia đình ông mưu sinh với nhiều nghề làm thuê làm mướn nhưng vẫn không đủ ăn, phải rời bỏ Sài Gòn để về quê Sóc Trăng. Ban đầu nhạc sĩ Thăng Long làm nghề sửa dù (ô), nhưng sau đó không làm được nghề nữa, ông phải bán vé số và sống cuộc đời nghèo khổ cho đến lúc cuối đời. Ba người con của nhạc sĩ Thăng Long cũng có cuộc sống khó khăn không khác người cha khắc khổ. Người con cả là anh Tâm may mắn được đi học, nhưng cũng chỉ học hết cấp 2, hiện nay đang phụ hồ ở Sài Gòn. Người con gái thứ 2 chỉ học hết lớp 2 và phải xa xứ đã lâu. Người con út thì hoàn toàn thất học, hiện đang bị án tù chung thân. Trước khi nhạc sĩ Thăng Long qua đời chỉ vài tháng, cả trung tâm Thúy Nga và Asia đều tìm đến căn nhà nhỏ của ông Sóc Trăng để phỏng vấn, khi đó khán giả yêu nhạc thấy được cảnh ông phải vất vả ở tuổi ngoài 70 để dạy từng bài học âm nhạc cho những thanh niên trong xóm, ai cũng động lòng thương cảm. Tuy vậy, khi được hỏi về bài hátQuen Nhau Trên Đường Vềthì cặp mắt của nhạc sĩ sáng hẳn lên. Ông say mê nói về những cảm xúc của hơn 50 năm trước đó nơi bùng binh chợ Sài Gòn, với những âm thanh và hình ảnh của thời quá khứ xa xăm đã tạo nên nguồn cảm hứng để cho ông viết ra bài hát rất nổi tiếng này. Click để nghe Minh Hiếu hát Quen Nhau Trên Đường Về trước 1975 Nhạc sĩ Thăng Long kể lại rằng vào khoảng năm 1963, ông sáng tácQuen Nhau Trên Đường Vềkhi ngồi nghỉ chân ở bùng binh trước chợ Bến Thành. Từ này nhìn qua phía đối diện (nơi mà ngày nay là công viên 23/9) là nhà ga xe lửa Sài Gòn, là nơi có rộn rịp người qua lại, kẻ lên tàu, người đưa tiễn, nhạc sĩ thoáng thấy những đôi tình nhân quyến luyến nhau rước khi bước vào sân ga. Cùng lúc đó, thoáng trong đầu ông nghe một điệu giống như kèn đám ma ò e: “tàng tang tang táng tạng táng tang tàng tang…”, cái làn hơi đó, cộng với cảnh hẹn hò tâm sự bên nhau của đôi trai gái xa lạ kia, đã khiến nhạc sĩ Thăng Long tạo nên giai điệu mượt mà quyến rũ, giàu tình cảm quê hương với những lời ca như: “Chiều nay có phải anh ra miền Trung ..Về thăm quê mẹ cho em về cùngRồi ta sẽ đi chung chuyến tàuVề đến sông Hương núi NgựĐể nhìn trăng soi cuối thôn…” Trong đoạn phim do trung tâm Asia thực hiện cùng năm 2007, nhạc sĩ Thăng Long kể lại hoàn cảnh sáng tácQuen Nhau Trên Đường Vềnhư sau: “Trên đường ra chợ Sài Gòn (Bến Thành), ở chỗ vườn hoa đối diện, tôi thấy một thanh niên mặc đồ lính với 1 cô con gái xõa tóc dài ngồi trên thềm. Ban đầu 2 người cách cách nhau 1m, sau đó 1 lúc thì thấy họ bắt đầu nói chuyện với nhau. Tôi tưởng tượng cô gái là 1 người miền Trung, còn anh này là 1 chiến sĩ. Trong khi đó, tôi nhìn ra phía phòng trà Hòa Bình, thấy ga xe lửa Bến Thành (lúc đó vẫn còn hoạt động). Cùng trong lúc đó, tôi nghe được tiếng kèn đám ma thổi, như thế này: Tàng tang tang tạng tàng tàng tang, tàng tàng tang, tang táng táng táng tang tang tạng tàng tàng tang, tàng tàng tang (ghi lại nguyên văn nhạc sĩ Thăng Long mô tả lại tiếng kèn). Tôi đã lấy air nhạc đó để viết Quen Nhau Trên Đường Về, lấy miền Trung để làm đề tài: Chiều nay có phải anh về miền Trung, về thăm quê mẹ chờ em về cùng…” Đông Kha (nhacxua.vn) Nhạc sĩ Thăng Long là tác giả của nhiều bài hát đại chúng được yêu thích từ cuối thập niên... Dưới đây là bài viết của nhà báo Trần Quốc Bảo đăng trên tuần báo Thế Giới Nghệ Sĩ số... Nhạc sĩ Thăng Long là tác giả của những ca khúc nhạc vàng nổi tiếng, trong đó có 2 bài... Nếu giá trị của sự thành công là do sự cố gắng thì nhạc sĩ Thăng Long là người xứng... Mưa khuya - Nhật Thiên Lan Mưa Khuya - Phương Hồng Quế Nguồn: Bạn Dakto Đêm đã khya rồi sao... Quen Nhau Trên Đường Về - Giao Linh   Quen Nhau Trên Đường Về - Phương Dung... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Ba Bà Đi Bán Lợn Con

Nhạc thiếu nhi

Tuyệt Phẩm Thơ Phổ Nhạc

Xem tất cả

Kho Tàng Lưu Trữ

Tác phẩm tiêu biểu

Xem tất cả
Featured Story

Diễm xưa

Tổng quan “Diễm xưa” là tình khúc tiền chiến diễm lệ và nổi tiếng nhất của Trịnh Công Sơn, sáng tác năm 1960 tại cố đô Huế. Tác phẩm lấy cảm hứng từ...

Bài viết nổi bật
Mới cập nhật

Bao Giờ

Tác phẩm mới được tổng hợp và đưa vào hệ thống.

Tác phẩm
Mới cập nhật

Ba Mươi Năm

Tác phẩm mới được cập nhật vào kho lưu trữ kỹ thuật số.

Tác phẩm

Góc Kiến Thức

Ngày này năm xưa

Tháng 5 năm 2014: Hiện tượng "Chắc ai đó sẽ về" làm khuynh đảo các bảng xếp hạng V-Pop, đồng thời mở ra cuộc tranh luận lớn nhất về vấn đề bản quyền trong lịch sử âm nhạc Việt Nam.

Bạn có biết?

Bài hát 'Tiến Quân Ca' của nhạc sĩ Văn Cao từng bị đề nghị thay đổi lời nhiều lần trước khi được chọn làm Quốc ca chính thức.

Kỷ lục Âm nhạc

  • 🏆 Nghệ sĩ nam có nhiều MV trăm triệu view nhất: Sơn Tùng M-TP
  • 🏆 Cống hiến nhiều nhất: Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Kết nối nghệ sĩ & Tác phẩm

NETWORK HIGHLIGHT

Làn Sóng Xanh Era

Khám phá mạng lưới kết nối giữa các nhạc sĩ và ca sĩ định hình âm nhạc đại chúng Việt Nam những năm 1990-2000.

Khám phá bản đồ
Bộ sưu tập

Giai Thoại & Câu Chuyện

Những câu chuyện thâm cung bí sử, hoàn cảnh sáng tác phía sau những bài hát bất hủ.

Bộ sưu tập

Thơ Phổ Nhạc

Sự giao thoa tuyệt đẹp giữa thi ca và âm nhạc. Những bài thơ được chắp cánh bởi giai điệu.

Vintage sheet music and instruments
Bộ sưu tập đặc biệt

Giai đoạn vàng trước 1975

Một góc nhìn sâu sắc về các trào lưu âm nhạc đa dạng đã nảy nở tại Sài Gòn.