Những mảnh ghép tri thức âm nhạc

Khám phá kho lưu trữ kỹ thuật số, nơi kết nối các thế hệ nghệ sĩ, câu chuyện đằng sau những bản nhạc bất hủ và mạng lưới tri thức âm nhạc sâu rộng.

Ngẫu nhiên

Những Mảnh Ghép & Giai Thoại

Xem tất cả
Giai thoại Bài hát

Ba Mươi Năm

Trình duyệt của bạn không cho phép chơi nhạc. Ba mươi năm - Võ Tá Hân phổ nhạc, Khắc Dũng trình bày...

Tiểu sử Nghệ sĩ

Phương Vy

update_topic(strategic_intent='Creating an encyclopedia entry for Phương Vy based on the provided data, following specified formatting and content rul...

Thông tin Bài hát

Bao Giờ

Tổng quan Bài hát "Bao Giờ" do nhạc sĩ Đỗ Bảo sáng tác phần nhạc. Phần lời và năm sáng tác: Đang cập nhật. Nội dung nghệ thuật "Bao Giờ" mang đặc t...

Tiểu sử Nghệ sĩ

Phượng Hằng

update_topic(strategic_intent='Creating an encyclopedia entry for Phượng Hằng based on the provided data, adhering to all specified formatting and con...

Giai Thoại Cuốn Hút

Xem tất cả

Mối tình ngày xưa chôn xuống tuyền đài…

Ngay từ năm 1973, nhạc sĩ Phạm Duy đã có những nhận xét rất xác đáng về âm nhạc của nhạc sĩ Đỗ Lễ: Ai từng yêu nhạc mà không âm thầm nghĩ đến Đỗ Lễ, cái lặng lẽ âm thầm ấy là sự đau thương trong tình khúc reo hờn trầm buồn đi thẳng vào cuộc đời. Từ muôn trùng, mỗi lần nghe tiếng nhạc trỗi vang là mỗi lần cảm thấy lòng bùi ngùi se sắt lại, tình bâng khuâng với giòng nước, hồn lơ lửng theo mây gió. Trong những phút tuyệt vời ấy, người ta lại thầm nghĩ tới người nghệ sĩ đã soạn thành những tình khúc dang dở của tình yêu, hình dung đến cái đẹp hào hoa tao nhã của con người nhiều lãng mạn và mộng mơ, để lòng thổn thức với thế nhân. Những hình ảnh đẹp rực rỡ huy hoàng của chàng nhạc sĩ Đỗ Lễ là người mang đầy những thơ mộng dày đặc những đau thương và sầu khổ đã phủ kín đời anh. Đỗ Lễ ra đời năm 1941 tại Hà nội, Trời đã phú cho Đỗ Lễ từ thuở nhỏ, năm 14 tuổi đã sáng tác, đến năm 18 tuổi nổi tiếng nhạc phẩm đầu tiên Tan Vỡ & Sang Ngang, tiếng nhạc trở nên réo rắt và tâm hồn trở nên tha thiết trong mối tình đầu dang dở ấy. Những tiếng nhạc buồn như mời mọc, van xin và sự sầu khổ man mác tạo thành những ca khúc tuyệt vời là tiếng lòng thổn thức của Đỗ Lễ. Tôi yêu nét nhạc đậm đà của Đỗ Lễ và Đỗ Lễ tiếp tục hát, nghe em!” Trong đó, nhiều ý kiến cho rằng, nhạc phẩm Sang Ngang của nhạc sĩ Đỗ Lễ có thể được coi là “đệ nhất thất tình” trong số những ca khúc thất tình trước năm 1975. Đây là một nhạc phẩm được hoài thai từ chính mối bi tình đẫm lệ của nhạc sĩ Đỗ Lễ dành cho nữ ca sĩ nổi tiếng Lệ Thanh. Click để nghe đọc về hoàn cảnh sáng tác ca khúc Sang Ngang Những năm cuối thập niên 1950 – đầu thập niên 1960, khi Lệ Thanh đã là một ngôi sao sáng trên bầu trời âm nhạc thì Đỗ Lễ vẫn còn là một tên tuổi mờ nhạt, ngày ngày “trồng cây si” theo người đẹp khắp các phòng trà ca nhạc Sài Gòn. Nhưng nữ ca sĩ nổi tiếng là ngoan hiền, kín đáo, thường tránh né các đám đông, và cũng né tránh mối tình si của Đỗ Lễ. Nàng đột ngột bỏ dở sự nghiệp ca hát khi đang ở trên đỉnh cao danh vọng để cất bước “sang ngang” theo chồng, để lại rất nhiều sự nuối tiếc cho khán giả mến mộ, và người bị đau buồn, hụt hẫng lớn nhất chính là Đỗ Lễ. Rất nhiều lần, ngồi ngắm nhìn Lệ Thanh biểu diễn trên sân khấu, chỉ cần thấy Lệ Thanh mỉm cười là trái tim Đỗ Lễ đã thắt lại. Chàng trai trẻ tưởng như người đẹp đang cười riêng với mình, hát riêng cho mình nghe. Tâm trạng não nề, Đỗ Lễ tìm tới men say rượu đắng, mơ tưởng ra một cuộc tình bi luỵ không thành của mình và Lệ Thanh, rồi viết thành ca khúc Sang Ngang với những lời ca chia ly sầu muộn: Thôi nín đi emLệ đẫm vai rồiBuồn thương nhớ ơi! Em hỡi đôi mìnhMộng này đã tanTình đã dở dang Click để nghe Thái Thanh hát Sang Ngang trước 1975 Bức tranh chia ly thê thiết của đôi tình nhân được vẽ lên bằng những lời ca dịu dàng mà chua xót. Trong bức tranh mờ mịt, mơ hồ ấy chỉ có hai người tình ngồi cạnh nhau, xen giữa tiếng khóc nức nở của cô gái là những lời vỗ về đứt quãng, nghẹn đắng của chàng trai: Em khóc những chiềuAnh xót xa nhiềuThương cho tình yêu Nỗi buồn chua cayKhi lòng đổi thayThôi hết sum vầy Nước mắt của cô gái thì tuôn trào trên khoé mắt, ướt đẫm vai chàng trai, còn nước mắt của chàng trai thì chảy ngược vào trong “chua cay” và “xót xa”. Từng câu hát thả rơi chầm chậm hàm chứa những ẩn ức sâu kín của một cuộc tình đã “đổi thay”. Người yêu đã đổi thay, đã quyết dứt áo đi lấy chồng nhưng chàng trai chẳng thể oán trách, chẳng thể giận hờn chỉ có thể câm lặng vỗ về cô gái đang chìm trong suối lệ, chua xót cho cuộc tình đã rơi vào ngõ cụt. Những giọt nước mắt chảy ra của cô gái có thể làm vơi phai đi nỗi sầu muộn của chính cô, phần lại cứu chuộc tội lỗi nhưng những giọt nước mắt chảy ngược vào trong của chàng trai thì chỉ khiến cõi lòng thêm tái tê, đau đớn, khiến cho sự phẫn uất, oán hờn càng thêm dữ dội: Nếu biết rằng tình là giây oanNếu biết rằng hợp rồi sẽ tanNếu biết rằng yêu là đau khổThà dương gian đừng có chúng mình Chàng trai vùng vẫy, mong đào thoát khỏi kiếp sống nhân sinh:“thà dương gian đừng có chúng mình”,nhưng nào có dễ dàng gì buông bỏ một kiếp người. Vậy nên càng vùng vẫy lại càng đau khổ, càng muốn buông sầu lại càng sầu như trong hai câu thơ nổi tiếng của nhà thơ Lý Bạch khi xưa: Rút dao chém xuống nước, nước càng chảy mạnhNâng chén tiêu sầu, càng sầu thêm Nhưng dù có khổ đau, phẫn nộ, chàng trai vẫn nhớ rằng, có một cô gái đang khóc lả trên vai chàng. Lau mắt đi emGần hết đêm rồiBuồn thêm nữa sao? Mai bước sang ngangLòng thêm nát tanTình đã dở dang Trong đêm đen mờ mịt như hiện thực phũ phàng của cuộc tình hoa mộng, chàng trai nén lòng, dìu đỡ cô gái dậy, lau nước mắt cho cô, vỗ về cô bằng những lời ca dịu dàng mà kiên quyết, băng lạnh. Bởi tình yêu nồng nhiệt, ấm áp trong chàng giờ đây đã chỉ còn lại những chua chát, đớn đau: Thôi khóc làm gì?Đã lỡ duyên thềThương nhau làm chi? Nỗi buồn ai hay?Khi mình chia tayXa cách nhau rồi Hàng loạt câu hỏi thả xuống:Buồn thêm nữa sao? Thôi khóc làm gì? Thương nhau làm chi? Nỗi buồn ai hay?nghẹn đắng những dằn dỗi. Chàng quyết định buông tay, quyết định quay lưng bước đi bởi chẳng còn hy vọng gì nữa, bởi“lòng đổi thay”rồi, bởi người ấy“mai bước sang ngang”, còn gì nữa đâu để mà níu giữ? Click để nghe Lệ Thu hát Sang Ngang trước 1975 Hẳn là nhạc sĩ Đỗ Lễ cũng đã tự nhủ lòng mình hãy “buông bỏ” khi người đẹp Lệ Thanh đột ngột “sang ngang” lên xe hoa, nhưng con tim nào có chịu ngủ im theo sự sắp đặt của lý trí, vẫn thổn thức không thôi những nhịp đập trái ngang. Vậy nên, ông lại viết thêm lời 2 để hát tiếp về cơn mộng tình bi luỵ: Năm tháng trôi qua!Nay bỗng nhớ lạiChuyện tình đắng cay Anh nuốt thương đauNhìn tình dở dangLòng thêm khóc than Ôi xót xa nhiềuLệ bỗng tuôn tràoThương cho tình côi Trách thầm người yêuNỡ phụ tình tôiKhông nói nên lời Ở phần lời 2 này, đã chẳng còn nước mắt, chẳng còn bóng dáng của cô gái năm xưa. Chỉ có tiếng khóc và những giọt lệ tuôn trào của chàng trai sau bao nhiêu năm tháng ôm mối tình xưa ngậm ngùi, cay đắng giấu chặt trong lòng. Khi chia tay nhau, chàng trai câm lặng bước đi chẳng buông một lời trách móc với cô gái “thay lòng” thì bây giờ chàng đã biết“trách thầm người yêu nỡ phụ tình tôi”.Dù là lời trách móc chỉ lặng lẽ âm thầm“không nói nên lời”nhưng chàng trai dường như đã bắt đầu thả lỏng với cõi lòng mình, không còn nín nhịn mà bộc bạch, bày tỏ, bung xoã cõi lòng. Nếu biết rằng cuộc đời ngang tráiNếu biết rằng tình này chóng phaiCho chúng mình mang nhiều đau khổThì yêu đương đành cố chôn vùi Những ẩn ức, oán thán cũng phần nào dịu lại, không còn phẫn uất, cuồng nộ, vùng vẫy nữa mà bình thản chấp nhận. Thôi nhé em ơiTình đã lỡ rồiBuồn cũng thế thôi Anh nén chua cayNhìn em khóc thanTình duyên bẽ bàng Thôi nhắc làm gìCho xót xa nhiềuBao nhiêu hận căm Mối tình ngày xưaXóa dần trong mơChôn xuống tuyền đài Thay cho hàng loạt câu hỏi giằng xé, đớn đau, băng lạnh ở cuối cuộc chia tay trong phần lời 1, là những lời ca mềm mại, đầy ve vuốt. Câu hát“thôi nhé em ơi”đầy ngọt ngào, trìu mến tưởng như viết cho cô gái năm xưanhưng không có bóng dáng người em nào trong phần hồi nhớ này, chỉ có cõi lòng nuối thương, chua cay của nhạc sĩ đang dậy sóng, nên đành viết để ve vuốt, vỗ về cõi lòng của chính mình. Có thể thấy nhạc sĩ đã dùng một loạt chữ “thôi” trong những lời hát sau cuối này: Thôi nhé em ơi, tình đã lỡ rồi Những lời hát như những lời nhắc nhở, dằn xuống những đau thương xưa cũ, chôn vùi những đốm lửa le lói vừa bất chợt loé lên giữa đống tro tàn. Bạn bè đương thời nhận xét, Đỗ Lễ mặc dù là một người quảng giao, vui vẻ nhưng đồng thời cũng là một nhạc sĩ có tâm hồn nhạy cảm, đa sầu đa cảm. Mối tình đầy tuyệt vọng với nữ ca sĩ Lệ Thanh vừa đẩy nhạc sĩ rơi vào hố sâu sầu thảm nhưng đồng thời cũng đẩy âm nhạc của ông thăng hoa rực rỡ như một vầng pháo hoa trên bầu trời nghệ thuật khiến bao người ngưỡng mộ và cảm mến. Trước năm 1975, bài Sang Ngang được cả 3 nữ danh ca nổi tiếng nhất Sài Gòn hát, đó là Thái Thanh, Lệ Thu và Khánh Ly: Trước 1975, Khánh Ly chỉ hát lời 2 của ca khúc Sau năm 1975, phiên bản được yêu thích nhất có lẽ là giọng hát đượm buồn của Ngọc Lan: Click để nghe Ngọc Lan hát Sang Ngang Vào những năm cuối đời, trong những lần tâm sự với bè bạn, nhạc sĩ Đỗ Lễ từng nói rằng chuyện tình của ông với Lệ Thanh năm xưa không phải là “tình đơn phương” như người đời đồn thổi. Tuy nhiên vì nhà ông nghèo nên không “môn đăng hộ đối”, và lần chia ly trong bàiSang Ngangđã đẫm lệ sầu bi. Thời gian sau đó, nhạc sĩ Đỗ Lễ còn sáng tác thêm ca khúc mang tênChia Ly, cũng nhắc đến lần tạ từ đó: Mai lên xe hoa em sầu trong áo cướiMai lên xe hoa còn thương nhớ một ngườiAi gieo đau thương đếm từng đêm tiếc nuốiEm đã đi rồi, em đã quên người tình rồi… Bài: Niệm QuânBản quyền bài viết của nhacxua.vn Ca khúc Sang Ngang của nhạc sĩ Đỗ Lễ được xem là bài thất tình tiêu biểu nhất của nhạc... Sau mối tình đơn phương tuyệt vọng dành cho nữ ca sĩ Lệ Thanh, nhạc sĩ Đỗ Lễ ôm mối... Trong số những nhạc sĩ nổi tiếng nhất của dòng nhạc trữ tình của miền Nam trước 1975, dù Đỗ... Sáng sớm 24/3/1997, khi tôi chuẩn bị đi làm thì nhận được một bì thư dày do nhạc sĩ Đỗ... Nhạc sĩ Đỗ Lễ đã cống hiến hầu hết cuộc đời tài hoa của mình cho âm nhạc, cho tình... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Sầu tím thiệp hồng

Sầu Tím Thiệp Hồng - Guitar Hồng Thanh Trường (Hướng dẫn Intro+Chạy Bass+Lead láy+Đệm hát+Giang tấu+Outtro)

Mong Chờ

Khi nhắc đến những ca khúc nhạc vàng viết về xứ Huế nổi tiếng nhất, người ta thường nghĩ đến các bài quen thuộc nhưMưa Trên Phố Huế, Ai Ra Xứ Huế, Thương Về Miền Trung…là những ca khúc nhắc trực tiếp đến các địa danh ở Huế. Có một ca khúc ít người chú ý đến hơn trong dòng nhạc viết về Huế, nhưng luôn được yêu thích suốt hơn 60 năm qua, đó là bàiMong Chờcủa nhạc sĩ Xuân Tiên, rất nổi tiếng qua giọng hát Hoàng Oanh: Click để nghe Hoàng Oanh hát Mong Chờ trước 1975 Kìa trăng lên cao đang soi sángGiòng Hương Giang kia như lơ đãng,Mặc thuyền bập bềnh theo bóng thời gian. Thuyền ơi sao lênh đênh trôi mãi,Về đâu? Ngang qua hãy dừng lại,dừng lại để tôi nhắn ai vài câu! Nội dung bài hát này là nỗi lòng lãng đãng và man mác buồn của một người đứng ngóng ở bên bờ sông Hương, mong thuyền hãy trôi về bến chứ không theo cơn gió còn đi mãi. Thuyền kia cũng chính là người thương, nên lòng người trên bến “mong chờ” cuộc đời cho thuyền và bến được hợp nhau ở một bến bờ hạnh phúc vẫn còn ở xa hun hút. Nhìn bóng thuyền lướt trôi, tâm tư của người trên bến dường như cũng thả bồng bềnh trôi theo. Mặc dù nội dung bài hát khá đơn giản, nhưng cảm xúc được nhạc sĩ thả vào trong đó rất nhiều. Cả người hát lẫn người nghe nhạc như là cũng được trôi lênh đênh để thả hồn theo từng nốt nhạc. Cảm xúc của bài hát cũng chính là cảm xúc thực của tác giả, khi nhạc sĩ Xuân Tiên được trải qua một quãng thời gian ngắn ngủi nhưng đáng nhớ nhất trong đời mình. Ông kể lại hoàn cảnh sáng tác bàiMong Chờnhư sau: Đó là những năm cuối thập niên 1950, khi thi sĩ Đinh Hùng thành lập chương trình Thơ Tao Đàn phát thanh trên đài Sài Gòn. Những nghệ sĩ trong chương trình Tao Đàn này cũng thường thực hiện những chuyến đi đến khắp các vùng để giao lưu thi-nhạc. Có một thời gian nhạc sĩ Xuân Tiên cũng tham gia vào nhóm Tao Đàn với vai trò là người thổi sáo cho nghệ sĩ ngâm thơ. Trong lần đến Huế giao lưu cùng các nghệ sĩ của đài phát thanh Huế, nhóm nghệ sĩ Tao Đàn gồm có Hồ Điệp, Hoàng Thư… ngâm thơ, có nghệ sĩ Vĩnh Phan phụ họa đàn tranh, nhạc sĩ Xuân Tiên thổi sáo. Tại Huế, Xuân Tiên được gặp gỡ một nữ ca sĩ nổi tiếng của đài phát thanh, vốn là người rất mến mộ bàiKhúc Hát Ân Tìnhcủa Xuân Tiên sáng tác. Đêm hôm đó nữ ca sĩ này mời Xuân Tiên, Vĩnh Phan ghé xuống thuyền và lênh đênh trên sông Hương để cùng hòa nhạc Huế với các nhạc sĩ cổ nhạc ở Huế. Trong đêm này, nữ ca sĩ người Huế kia cũng hát bàiKhúc Hát Ân Tình. Sau đêm giao lưu nhạc, tất cả các nghệ sĩ ngủ ngay trên 2 con thuyền được ghép vào nhau và cùng cắm sào trên sông Hương. Lúc đó 3 nhạc sĩ cổ nhạc Huế ngủ trên 1 thuyền, còn Xuân Tiên, Vĩnh Phan cùng nữ ca sĩ Huế ngủ trên 1 thuyền. Nghệ sĩ Vĩnh Phan vì quá mệt nên ngủ trước, chỉ còn lại nhạc sĩ Xuân Tiên và người nữ ca sĩ thì không thể nào ngủ được. Nhạc sĩ Xuân Tiên kể lại trên chương trình Paris By Night, nói rằng có lẽ vì tâm đầu ý hợp nên họ thao thức và tâm sự với nhau suốt cả đêm, và đó là đêm ngắn nhất trong đời của ông. Tâm sự chưa vơi hết nỗi lòng thì trời đã vội sáng, họ đành chia tay để nhạc sĩ Xuân Tiên đáp máy bay về lại Sài Gòn. Khi về đến nơi, vì còn day dắt và lưu luyến hoài mùi hương khó phai của một o Huế dịu dàng, đằm thắm, nhớ hoài những giờ phút được trò chuyện thâu đêm như đã là tri âm tri kỷ từ thuở nào, nhạc sĩ Xuân Tiên bắt tay vào viết ngay một ca khúc mang âm điệu Huế, đặt tên làMong Chờ, là những dòng tâm sự của một người bơ vơ trước mênh mông sông nước Hương Giang: Kìa chim ăn đêm kêu xao xác,Lòng tôi đang bâng khuâng, ngơ ngácnhìn mây, mây bay tan tác về đâu! Đàn ai buông tơ bên trăng sánghòa theo câu ca thêm nhịp nhàngnhịp nhàng lời ca, tiếng nhạc còn vang? Ơi… ơi, mong chờ con thuyền trôiThuyền trôi về bến, bến ni.Ơi… ơi, Con thuyền.Ơi, thuyền đừng, thuyền đừng theo gió, gió đi. Thuyền ai trôi êm trên sông vắng,dường như vô tư không lo lắng,hồn còn ngập ngừng trong ánh vàng tan? Nhìn theo xa xa ai buông láimà đi đi sao không dừng lạiđể người chờ như hoa héo màu phai? Nhạc sĩ không nhắc cụ thể đến người con gái Huế kia, mà ví nàng như là con thuyền lênh đênh trên dòng Hương mờ ảo, còn ông thì đứng chờ trên bến đợi, thả hồn lãng đãng trôi theo bóng thuyền không đích hướng. Ca khúc này dường như chỉ dành cho tiếng hát Hoàng Oanh. Giọng hát của cô thủ thỉ, tâm tình, như ru hồn người trong một tuyệt phẩm giàu cảm xúc. Ngoài ca sĩ Hoàng Oanh ra thì sau này có rất ít người hát lại bài này, bởi vì dường như ca sĩ nào cũng hiểu rằng rất khó để vượt qua cái bóng quá lớn của Hoàng Oanh với “Mong Chờ”. Mời các bạn nghe lại một phiên bản khác của Hoàng Oanh hát trên Paris By Night năm 2006, với phần thổi sáo của chính tác giả Xuân Tiên, lúc này ông đã 85 tuổi: Nhạc sĩ Xuân Tiên đến đầu năm 2021 là tròn 100 tuổi, là nhạc sĩ sáng tác thọ nhất trong... Trong suốt sự nghiệp nghệ thuật kéo dài trên 80 năm của nhạc sĩ Xuân Tiên, dù không sáng tác... Nhạc sĩ Xuân Tiên là tác giả của những ca khúc nổi tiếng là Hận Đồ Bàn, Khúc Hát Ân... Nhạc sĩ Xuân Tiên là một nhạc sĩ lão làng có nhiều đóng góp to lớn cho nền tân nhạc... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Gọi người yêu dấu

Sáng tác năm 1969 tại Đà Lạt, ca khúc ra đời từ cuộc tình lãng mạn sương khói của nhạc sĩ Vũ Đức Nghiêm dành cho một cô giáo trẻ tại thành phố cao nguyên mộng mơ. Giai điệu Boston chậm rãi dìu dặt mang hơi thở sương mù se lạnh Đà Lạt, thể hiện lòng chung thủy sắt son và nỗi nhớ thương da diết cuộc tình xưa cũ đầy ân tình.

Có Phải Em Mùa Thu Hà Nội

“Có Phải Em Mùa Thu Hà Nội” là một bài hát rất nổi tiếng của Trần Quang Lộc, phổ từ bài thơ của Tô Như Châu. Ca khúc này đã được sáng tác từ trước năm 1975 và được danh ca Thái Thanh hát đầu tiên, nhưng có lẽ có đến 100% khán giả nhầm đây là một sáng tác của thập niên 1990. Nhạc sĩ Trần Quang Lộc cho biết: “Bài hát này tôi sáng tác năm 1972, tôi về Sài Gòn nghỉ hè thì gặp anh Tô Như Châu. Anh ấy cho xem bài thơ “Có Phải Em Mùa Thu Hà Nội”, bài thơ viết dài lắm năm sáu trang gì đấy tôi lấy ý bài thơ viết lại thành ca khúc. Bài này viết trước năm 1975, hồi đó được Thái Thanh hát nhưng sau đó ngưng không được phổ biến. Mãi đến năm 1993 thì ca khúc này được nhiều ca sĩ hát, trong đó ca sĩ Thu Phương được giải thưởng bài hát này đứng đầu Top Ten trong chương trình nhạc Top Ten ở Sài Gòn được giải nhất mà kéo dài trong một năm. Bài này cũng được giải thưởng ca khúc viết hay nhất trong năm của Hội Văn Học Nghệ Thuật Việt Nam trao giải cho tôi”. Có Phải Em Mùa Thu Hà Nội qua tiếng hát Thu Phương Tháng Tám mùa thu lá khởi vàng chưa nhỉTừ độ nguời đi thương nhớ âm thầmCó phải em là mùa thu Hà NộiTuổi phong sương ta cũng gắng đi tìmCó phải em mùa thu xưa. Có bóng mùa thu thức ta lòng sang mùaMột ngày về xuôi chân ghé Thăng Long buồnCó phải em là mùa thu Hà NộiNgày sang thu anh lót lá em nằmBên trời xa sương gió bay. Thôi thì có em đời ta hy vọngThôi thì có em sương khói môi mềmCó phải em là mùa thu Hà NộiNghe đâu đây lá ướt và mi xanhNghe đâu đây hồn Trưng Vương sông Hát. Có chắc mùa thu lá rơi vàng tiếng gọiLệ mừng gặp nhau xôn xao phím dương cầmCó phải em là mùa thu Hà NộiNghìn năm sau ta níu bóng quay vềÔi mùa thu của ước mơ. Khi sáng tác ra bài thơ và ca khúc bất hủ này, cả nhà thơ và nhạc sỹ đều chưa từng có dịp đặt chân tới Hà Nội. Nhà thơ Tô Như Châu (tên thật là Đặng Hữu Có, sinh năm 1934, mất năm 2002), sinh sống và làm thơ ở một xóm nhỏ cạnh bến đò An Hải, Sơn Trà, Đà Nẵng. Còn nhạc sĩ Trần Quang Lộc sinh năm 1945 tại Quảng Trị, có thời gian học tại Đà Nẵng. Trần Quang Lộc có đôi mắt xanh nên sớm nhìn ra tài năng của nhà thơ Tô Như Châu cùng những lấp lánh châu báu nằm bên dưới ngôn ngữ của bài thơ: Tháng tám mùa thu lá rơi vàng chưa nhỉ?Từ độ người đi thương nhớ âm thầmCó phải em là mùa thu Hà NộiTuổi phong sương ta cũng gắng đi tìmCó phải em mùa thu xưa? Khi lời thơ được những nốt nhạc tương cảm nâng lên thì bài thơ như chắp cánh. Đôi cánh âm thanh mang lời thơ lượn lờ trong không gian Hà Nội xưa gây cho người nghe bao nhiêu là cảm hoài, và nếu được sinh ra từ Hà Nội không chắc người nghe có cầm được nôn nao khi lá vàng từng chiếc rơi trong nỗi nhớ hay không! Có bóng mùa thu thức ta lòng son muộnMột ngày về xuôi chợt ghé Thăng Long buồnCó phải em là mùa thu Hà NộiNgày sang thu anh lót lá em nằmBên trời xa sương tóc bay. “Bên trời xa sương tóc bay”câu thơ vang lên như tiếng chuông chiều làm bâng khuâng hoàng hôn. Trời xa làm cho hơi sương mù mịt hay thời gian mịt mù làm cho tóc bay trong sương chiều lan tỏa. Câu thơ mở ra thật rộng cho người đọc cảm thụ cái vi tế của nó và tiếng hát của người ca sĩ não nuột hơn mang Hà Nội lúc xa lúc gần. Cuối cùng nhà thơ an ủi lấy mình như người thợ săn hụt hơi đuổi theo con mồi trong không gian lả tả lá vàng… Thôi thì có em đời ta hy vọngThôi thì có em sương khói môi mềmCó phải em là mùa thu Hà NộiNghe đâu đây lá úa và mi xanhNghe đâu đây hồn Trưng Vương sông Hát “Hồn Trưng Vương sông Hát”ở đây không phải là “dòng sông biết ca hát”, mà chính là nhắc lại tích xưa, khi Hai Bà Trưng thất trận, thua Mã Viện, không cam tâm đầu hàng, hai bà đã nhảy xuống dòng Hát giang năm 43 CN (sông Hát nằm ở đoạn Sông Đáy tiếp giáp với Sông Hồng). Tuy nhiên sẽ có người không hiểu rằng sông Hát ở tận Sơn Tây thì có liên hệ gì tới mùa thu ở Hà Nội. Có ý kiến giải thích: Hai Bà Trưng nhảy xuống dòng sông Hát tự vận tại tỉnh Sơn Tây, mà sông Hát là dòng nước thượng lưu của sông Hồng. Hồ Hoàn Kiếm và hồ Tây Hà Nội lại bắt nguồn từ sông Hồng. Như vậy Hai Bà Trưng nằm lại ở sông Hát thuộc tỉnh Sơn Tây nhưng hồn thiêng thì vẫn xuôi giòng về Hà Nội. Có phải em là mùa thu Hà NộiNghìn năm sau ta níu bóng quay về… Còn trong nguyên tác bài thơ của Tô Như Châu, là đoạn: Có phải em mùa thu Hà NộiNghe đâu đây lá ướt và mi xanhNghe đâu đây hồn Trưng Vương sông HátLững thững Hồ Tây một dáng Kiều Có phải em mùa thu Hà NộiNghìn năm sau níu bóng quay về Như vậy phải chăng “em” chính là một sự hiển linh của hồn Trưng Vương nhìn năm trước? Nếu đọc thêm phần nguyên tác bài thơ (ở dưới đây) thì sẽ hiểu hơn tại sao nhà thơ lại nhắc đến hồn Trương Vương. Bài thơ của Tô Như Châu mang âm hưởng hùng ca, được viết vào tháng 8-1970, lúc Đà Nẵng còn tơi bời trong khói lửa chiến chinh. Có lẽ lúc đó nhà thơ đã gặp một người con gái Hà Nội, và người con gái Hà Nội này có điều gì đó khiến nhà thơ cảm được một hào khí cha ông, một tinh thần anh dũng, hào kiệt từ ngàn xưa đã quay trở về (trong đó có tinh thần Hai Bà Trưng – “Nghe đâu đây hồn Trưng Vương sông Hát”). Có phải emmùa thu Hà Nội Tháng tám mùa thuLá khởi vàng em nhỉTừ độ người đithương nhớ âm thầm Chiều vào thu nghe lời ru gióNắng vàng lơ lửng ngoài hiênMắt nai đen mùa thu Hà NộiNghe lòng ấm lại tuổi phong sương May mà có em cho đường phố vuiMay còn chút em trang sức sông HồngMột sáng vào thu bềnh bồng hương cốmĐường Cổ Ngư xưa bắt bước phiêu bồng Thôi thì có em đời ta hy vọngThôi thì có em sương khói môi mềmCó phải em mùa thu Hà NộiNghe đâu đây lá ướt và mi xanh Nghe đâu đây hồn Trưng Vương sông HátLững thững Hồ Tây một dáng KiềuCó phải em mùa thu Hà NộiNghìn năm sau níu bóng quay về Phải nơi đây miền Thanh Nghệ TĩnhPhải nơi đây Hồng Lĩnh-Ba VìPhải nơi đây núi Nùng sông NhịLớn dậy con người đất Tổ Hùng Vương Anh sẽ điCả nước Việt Nam yêu dấuĐẹp quê hương gặp lại tình ngườiBước nhỏ long lanh hồn nghệ sĩMơ Quang Trung vó ngựa biên thuỳ Ngày anh đi. Nhất định phải có emđường cỏ thơm rong ruổiSẽ ghé lại Thăng Longthăm Hoàng Thành – Văn Miếuchắc rêu phong đã in dấu bao ngày Đã nghebập bùng trống trậnNgày chiến thắng Điện BiênSáng hồn lửa thiêngXuôi quân về giữ quê hương Hôm nay mùa thuGió về là lạBỗng xôn xao con tim lời láBỗng xôn xao rơi vàng tiếng gọiLệ mừng gặp nhau ngàn phím dương cầm Có phải em mùa thu Hà NộiNgày sang thu lót lá em nằmBên trời xa sương tóc bay Hà Nội ơi em có hayQuê hương thần thoại hiển linh hồn sông núiNắng thu muôn màu rực rỡ trong hồn anh. Đà Nẵng, tháng 8-1970. Tô Như Châu nhacxua.vn biên soạn dựa theo tư liệu của Mặc Lâm (RFA) Vào thập niên 1990, thời cực thịnh của chương trình Làn Sóng Xanh, có một bài hát của nhạc sĩ... Nhạc sĩ Trần Quang Lộc sinh năm 1949 tại Gio Linh, Quảng Trị. Có nhiều nơi ghi năm sinh năm... Trong số hàng chục ngàn bài hát được sáng tác trước 1975, bài Về Đây Nghe Em của nhạc sĩ... Những tác phẩm nổi tiếng của nhạc sĩ Trần Quang Lộc như Về Đây Nghe Em, Có Phải Em Mùa... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Tình em biển rộng sông dài

Sáng tác vào đầu thập niên 1970 tại Sài Gòn. Ca khúc là một bản Bolero quê hương vui tươi, tràn đầy hy vọng ca ngợi mối tình quê hương hòa quyện cùng tình yêu đôi lứa trong buổi bình minh thanh bình của đất nước sau chiến tranh. Nhịp Rumba rộn rã kết hợp tiếng sáo mộc mạc vẽ nên bức tranh nông thôn Việt Nam trù phú, khơi gợi lòng tự hào quê hương và khát vọng sống cống hiến xây dựng đất nước tươi đẹp hòa bình.

Tuyệt Phẩm Thơ Phổ Nhạc

Xem tất cả

Kho Tàng Lưu Trữ

Tác phẩm tiêu biểu

Xem tất cả
Featured Story

Diễm xưa

Tổng quan “Diễm xưa” là tình khúc tiền chiến diễm lệ và nổi tiếng nhất của Trịnh Công Sơn, sáng tác năm 1960 tại cố đô Huế. Tác phẩm lấy cảm hứng từ...

Bài viết nổi bật
Mới cập nhật

Bao Giờ

Tác phẩm mới được tổng hợp và đưa vào hệ thống.

Tác phẩm
Mới cập nhật

Ba Mươi Năm

Tác phẩm mới được cập nhật vào kho lưu trữ kỹ thuật số.

Tác phẩm

Góc Kiến Thức

Ngày này năm xưa

Tháng 5 năm 2014: Hiện tượng "Chắc ai đó sẽ về" làm khuynh đảo các bảng xếp hạng V-Pop, đồng thời mở ra cuộc tranh luận lớn nhất về vấn đề bản quyền trong lịch sử âm nhạc Việt Nam.

Bạn có biết?

Ca khúc 'Nhật ký của mẹ' của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung là một trong số ít bài hát Việt Nam có MV bằng tranh cát nổi tiếng khắp thế giới.

Kỷ lục Âm nhạc

  • 🏆 Nghệ sĩ nam có nhiều MV trăm triệu view nhất: Sơn Tùng M-TP
  • 🏆 Cống hiến nhiều nhất: Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Kết nối nghệ sĩ & Tác phẩm

NETWORK HIGHLIGHT

Làn Sóng Xanh Era

Khám phá mạng lưới kết nối giữa các nhạc sĩ và ca sĩ định hình âm nhạc đại chúng Việt Nam những năm 1990-2000.

Khám phá bản đồ
Bộ sưu tập

Giai Thoại & Câu Chuyện

Những câu chuyện thâm cung bí sử, hoàn cảnh sáng tác phía sau những bài hát bất hủ.

Bộ sưu tập

Thơ Phổ Nhạc

Sự giao thoa tuyệt đẹp giữa thi ca và âm nhạc. Những bài thơ được chắp cánh bởi giai điệu.

Vintage sheet music and instruments
Bộ sưu tập đặc biệt

Giai đoạn vàng trước 1975

Một góc nhìn sâu sắc về các trào lưu âm nhạc đa dạng đã nảy nở tại Sài Gòn.