Những mảnh ghép tri thức âm nhạc

Khám phá kho lưu trữ kỹ thuật số, nơi kết nối các thế hệ nghệ sĩ, câu chuyện đằng sau những bản nhạc bất hủ và mạng lưới tri thức âm nhạc sâu rộng.

Ngẫu nhiên

Những Mảnh Ghép & Giai Thoại

Xem tất cả
Thông tin Bài hát

Bao Giờ

Tổng quan Bài hát "Bao Giờ" do nhạc sĩ Đỗ Bảo sáng tác phần nhạc. Phần lời và năm sáng tác: Đang cập nhật. Nội dung nghệ thuật "Bao Giờ" mang đặc t...

Thông tin Bài hát

Anh đứng đây là đâu

Tổng quan Tên bài hát: Anh đứng đây là đâu Người sáng tác nhạc: Đang cập nhật Người viết lời: Đang cập nhật Năm phát hành: Đang cập nhật Nội dung n...

Tiểu sử Nghệ sĩ

Phượng Hằng

update_topic(strategic_intent='Creating an encyclopedia entry for Phượng Hằng based on the provided data, adhering to all specified formatting and con...

Tiểu sử Nghệ sĩ

Phương Vy

update_topic(strategic_intent='Creating an encyclopedia entry for Phương Vy based on the provided data, following specified formatting and content rul...

Thông tin Bài hát

Anh vẫn buồn như xưa

Tổng quan Bài hát "Anh vẫn buồn như xưa" được sáng tác và viết lời bởi nhạc sĩ Tăng Nhật Tuệ. Năm sáng tác: Đang cập nhật. Tăng Nhật Tuệ là một nhạc ...

Giai thoại Bài hát

Ba Mươi Năm

Trình duyệt của bạn không cho phép chơi nhạc. Ba mươi năm - Võ Tá Hân phổ nhạc, Khắc Dũng trình bày...

Giai Thoại Cuốn Hút

Xem tất cả

Dạ khúc

“Dạ Khúc Cho Tình Nhân” là một trong những bài hát nổi tiếng nhất của nhạc sĩ Lê Uyên Phương. Cũng như các ca khúc khác của ông,Dạ Khúc Cho Tình Nhânchất chứa trong đó những sự yêu thương, niềm nhớ nhung quyến luyến và nỗi đợi chờ trong vô vọng. Bài hát này được nhạc sĩ Lê Uyên Phương viết năm 1968, khi mà ông còn ở Đà Lạt, còn người yêu của ông là Lê Uyên – Lâm Phúc Anh đang bị gia đình “giam lỏng” ở Chợ Lớn – Sài Gòn để chia cách tình yêu của họ. Trong tình cảnh đó, Lê Uyên Phương cảm thấy cuộc tình mong manh và buồn như nỗi chết. Ông viết trong niềm nhớ tình nhân không nguôi: Tình nhân đã xa xôiÐời ngăn cách nhau hoàiMột lần thôi đã không thôiYêu nhau trong lo âuBiết bao lần tha thiết nhớ mong... Dạ Khúc Cho Tình Nhân – Lê Uyên & Phương hát trước 1975 Bài hát có những ca từ rất trừu tượng mà người nghe nhạc khó có thể hiểu ý nghĩa nếu chỉ nghe thoáng qua một vài lần: Ngày em thắp sao trờiChờ trăng gió lên khơiMà mưa bão tơi bờiMột ngày mưa bão không rời. Có thể thấy nhạc sĩ đã sử dụng những hình ảnh đầy tính ẩn dụ thường thấy trong thơ văn, như là “sao trời”, “trăng gió” và “mưa bão” vào ngay đoạn đầu tiên của bài hát với nhịp điệu rất vội vã, như là để thể hiện cơn sóng lòng đang rất dữ dội và rối bời của tác giả. Thật khó để biết hình tượng “sao trời” trong câu hát là đại diện cho điều gì. Để tìm hiểu điều đó, xin lật lại tập sáchKhông Có Mây Trên Thành Phố Los Angelesđược nhạc sĩ Lê Uyên Phương phát hành tại Mỹ năm 1990, ông có nhắc đến ca khúc “Dạ Khúc Cho Tình Nhân”, nhắc đến “ánh sao trời” của cuộc đời mình, từ đó có thể giải thích được phần nào ý nghĩa của bài hát này. Với đa số mọi người, tuổi hai mươi là tuổi của thanh xuân với sức sống căng tràn, của nhiều niềm mơ ước và hy vọng đến tương lai. Tuy nhiên với nhạc sĩ Lê Uyên Phương, ông đã phải trải qua một thời thanh xuân đầy chán nản, bao giờ cũng cảm thấy nhiều bất hạnh đang chờ đợi mình ở phía trước. Khi đó, cuộc đời của ông như là một bầu trời đêm u tối không một vì sao nào thắp sáng. Rồi trong bóng tối định mệnh đó, chợt một ngày có một người tình đến bên cạnh để thắp lên vì sao sáng duy nhất trong đời của ông. Đó là ngày mà nhạc sĩ đã nhắc tới trong câu đầu tiên của bài hát:“Ngày em thắp sao trời”, để thắp lên hy vọng về một ngày trăng gió lên khơi để tình nhân cùng nhau phiêu du trong vùng trời viễn mộng. Trong những tháng ngày dài buồn bã lê thê không tìm thấy niềm vui, đã có một người đến bên cạnh và làm cho cuộc đời trở nên bừng sáng. Nhưng cơn vui chỉ vừa đến thì nỗi buồn cũng nhanh chóng theo sau, làm nên những cơn“mưa bão tơi bời”, “mưa bão không rời”… “Ngày em thắp sao trời”là ngày mà cô tiểu thư Sài Thành gốc Hoa vừa tròn 15 tuổi tên là Lâm Phúc Anh (sau này là ca sĩ Lê Uyên), tình cờ gặp ông giáo 26 tuổi ở xứ lạnh Đà Lạt. Họ yêu nhau từ cái nhìn đầu tiên, sau tiếng sét ái tình, và khởi đầu cho một cuộc tình đầy giông bão sau này. Không chấp nhận con gái mình yêu một nghệ sĩ, một thầy giáo nghèo, gia đình của Lê Uyên – Lâm Phúc Anh đã ra sức ngăn cản, chia cắt. Khoảng cách 11 tuổi là quá lớn và đặc biệt là hầu như không một gia đình người Hoa nào muốn gả con gái họ cho một người khác tộc, Lâm Phúc Anh ngay lập tức bị bắt ép trở về Sài Gòn theo lệnh cha mẹ. Ánh sao trời vừa mới thắp lên đã bị mưa bão làm cho rơi rụng cùng với cơn mộng tàn. Trong những tháng ngày xa biền biệt đó, nhạc sĩ Lê Uyên Phương đã viết: Trên đôi vai thanh xuânƯớp hôn nồng bên gối đắm sayÁnh sao trời theo gió rụng rơi đầy… Cùng rót bao nhiêu ngày hoangCùng đếm bao nhiêu mộng tànRu người yêu dấu trong vùng trời đêm… Khi hát bài này trên sân khấu, có lẽ là lần cuối cùng vào năm 1999 – chỉ vài tháng trước khi qua đời – nhạc sĩ Lê Uyên Phương nói rằng ca khúcDạ Khúc Cho Tình Nhânđược ông viết vào thời điểm một ngày vừa chấm dứt để chuẩn bị cho một ngày kế tiếp. Nguyên văn lời ông nói:“Sự kết thúc của một ngày, có thể là ngày bình an cho một ngày kế tiếp bình an, cũng có thể là một ngày bất an cho ngày kế tiếp bất an. Đứng trước sự chuyển biến của thời gian, trong bóng tối, tôi đã nghĩ tới người yêu. Trong đáy sâu của tâm hồn, tôi ước ao rằng khi bình minh trở lại thì những đôi tình nhân lại có được cùng chung một số phận trong cuộc đời”. Nhạc sĩ Lê Uyên Phương nói về Dạ Khúc Cho Tình Nhân năm 1999 Không phải ước ao cùng chung đôi, chung giường chung chiếu, mà là ước ao“cùng chung một số phận trong cuộc đời”để yêu nhau, hiểu nhau, để cùng dìu dắt nhau đi đến cuối cuộc đời. Cần biết rằng, khi những giai điệu đầu tiên của bài hát này được hình thành, nhạc sĩ đang trên chuyến xe đò từ Sài Gòn trở về Đà Lạt. Lúc đó nhạc sĩ vẫn đang đi dạy ở vùng cao nguyên, còn Lê Uyên đã bị gia đình đưa về Chợ Lớn. Cuối tuần nào thầy giáo Lê Uyên Phương cũng bắt xe đi nhiều tiếng đồng hồ từ Đà Lạt về Sài Gòn chỉ để gặp người yêu trong phút chốc rồi vội vã trở về ngay trong đêm, để sáng hôm sau kịp đi dạy học. Ở tại thời điểm đó, đây chỉ là niềm ước ao của chàng trai trẻ bị chia cắt với người yêu, trong nhớ nhung, mộng tưởng nhưng lại thể hiện sự già dặn, sâu sắc của chàng nhạc sĩ si tình Lê Uyên Phương ngay khi còn rất trẻ. Những cuộc gặp gỡ vội vã rồi chia ly nhung nhớ, gần đó rồi xa đó. Miệng vừa cười, môi vừa chạm đã phải xa xôi.Mặc cho“đời ngăn cách nhau hoài”,họ vẫn yêu nhau dù phải chịu cảnh“yêu nhau trong lo âu”,bởi đôi tình nhân không thể biết được rằng sớm mai đây, ngày mới sẽ là một ngày bình an hay là bất an… Vừa hoa nở tươi môiTình nhân đã xa xôiÐời ngăn cách nhau hoàiMột lần thôi đã không thôi Yêu nhau trong lo âuBiết bao lần tha thiết nhớ mongLá hoa rừng mau xóa đường quay về… Tạm biệt người yêu để quay về, nhưng chân không muốn bước, lòng không muốn về, vẫn tha thiết nhớ mong. Trong phút chốc, người nghệ sĩ đó chỉ mong rằng“lá hoa rừng mau xóa đường quay về”, để kẻ si tình được quay trở lại nơi con tim muốn ở. Rồi khi về đến với căn phòng với 4 bức tường cô đơn và lạnh lẽo, khi chỉ còn lại một mình đối diện với khoảnh khắc đêm tàn ngày lên, với cảnh đêm tịch mịch như thể mở huyệt sâu để chôn trọn được thân người trong nỗi u buồn cô đơn vô tận, nghe lòng tê tái và cảm giác như vì sao duy nhất cũng vụt tắt mất rồi: Màn đêm mở huyệt sâuMộng đầu xin dài lâuMột vì sao lạ rơi, nghe hồn tê táitrên dòng hương khói bay… Trong nhạc của Lê Uyên Phương, hơn một lần ông nhắc về cái chếƭ. Ở thời đại của ông, người ta sống trong lo âu và đối diện với cái chế t thường trực. Và nếu có được nhau thì họ đều đã sống rất vội vã, sống trọn vẹn bên nhau, bởi vì có thể ngày mai, hay là sớm hơn vài phút nữa, vài tiếng đồng hồ nữa thôi là có thể không còn nhau được nữa. Giấc mơ xưa khăn phủ vành sôCó yêu nhau ngọt ngào tìm nhauChết bên nhau thật là hồn nhiên! Những lời ca giản dị của Lê Uyên Phương, vì đó, cho ta một cảm giác đắm say, ngây ngất, đồng thời lại chán chường rã rời kỳ lạ của tình yêu. Trong nhạc Lê Uyên Phương, như nhạc sĩ Cung Tiến đã từng nhận xét:“người ta thấy được nhiều đau đớn, nức nở. Không phải là niềm đau mê man, mà là niềm đau sáng suốt: Mở mắt thật lớn, ta nhìn nó đi thẳng vào tim ta đau nhói”. Thật vậy, giọng ca của Lê Uyên não ruột, ma quái, hơn bất cứ người ca nữ nào khác. Giọng hát chân thật hầu như luôn luôn muốn vỡ tung ra thành tiếng khóc, tiếng nức nở dài ôm nặng những lời vĩnh biệt. Bài: Đông KhaBản quyền bài viết của nhacxua.vn Đôi nghệ sĩ, đôi tình nhân, đôi vợ chồng Lê Uyên & Phương là một trường hợp rất đặc biệt... Câu chuyện tình của Lê Uyên & Phương đã trở thành một huyền thoại của làng nghệ thuật Việt Nam,... Trong làng nhạc miền Nam trước năm 1975, dòng nhạc Lê Uyên Phương có một chỗ đứng độc tôn, khác... Uống Nước Bên Bờ Suối là một trong số 12 ca khúc trong tập nhạc "Tình Khúc Lê Uyên Phương... Chuyện tình Lê Uyên & Phương đã trở thành huyền thoại trong âm nhạc Việt Nam, được khởi đầu vào... Những ca khúc nhạc Lê Uyên Phương rất khác biệt với hầu hết các ca khúc khác của nhạc trữ... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Từ giọng hát em

Lấy cảm hứng từ chính tiếng hát dịu dàng của người bạn đời Vân Quỳnh trong những buổi tối ngồi đàn hát bên nhau thời trẻ. Với nhạc sĩ, tiếng hát của người mình yêu là nguồn năng lượng sáng tạo vô tận, xua tan mọi muộn phiền âu lo của cuộc sống đời thường giông bão.

Hoài Thu

Trong nền tân nhạc Việt Nam gần 90 năm qua, các bài nhạc phổ thơ luôn có một vị trí quan trọng. Những bài thơ vốn có ca từ rất đẹp, được nhạc sĩ phủ lên một lớp giai điệu tinh túy, làm cho bài thơ – bài nhạc luôn được tồn tại song hành cùng thời gian. Nhạc được phổ thơ thì đã quá quen thuộc và cũng là lẽ thường, nhưng có một bát hát không được phổ từ thơ, mà phổ từ bài tùy bút, đó là bài hát “Hoài Thu” của nhạc sĩ Văn Trí, nổi tiếng qua giọng hát Thanh Thúy. Mùa thu năm ấyTrên đường đến miền cao nguyênĐà Lạt núi rừng thâm xuyênThác ngàn nước bạc thiên nhiên Chạnh lòng tôi thấyLá vàng rơi nhẹ say mơTrong rừng thu đẹp nên thơLưng trời đàn chim bơ vơ Mùa thu năm nayTôi lại thấy lòng lâng lângKhi nhịp bước nhẹ đôi chânTrong rừng vắng lạnh bâng khuâng Bầy nai ngơ ngácLá vàng rơi đầy miên manTrên bờ cỏ rộng thênh thangNghe mùa thu đi ngỡ ngàng Đóa hoa phù dung trắng xóaNgàn cây hiu hắt tiếng nhạcMảnh linh hồn tôi thu nayLà linh hồn tôi thu nào Nắng đây vẫn là nắng ấmMùa thu thương nhớ mơ màngGió thu về đây mơn manHồ thu xanh biếc tràn lan Đồi thông vi vútNghe chừng lá động muôn phươngĐà Lạt những chiều mây vươngCó mùa thu vàng dâng hương Nhịp chân ai đấyHay là gió thoảng xa xôiGió làm rung động tim tôiHay là dư âm thu rồi? Click để nghe Thanh Thúy hát Hoài Thu trước 1975 Thông tin về nhạc sĩ Văn Trí hầu như không thể tìm thấy, chỉ biết rằng hiện nay ông đã gần 80 (sinh năm 1941) và đang sinh sống tại New Zealand. Bài hátHoài Thulà sáng tác nổi tiếng nhất của ông có nội dung viết về vùng cao nguyên Đà Lạt, được biết rằng bài hát được nhạc sĩ viết dựa trên bài tùy bút của thi sĩ Đinh Hùng mang tên làCảm Thu, được đăng trong giai phẩm “Mùa Gặt Mới” xuất bản tại Hà Nội năm 1940. Đây cũng là sáng tác đầu tiên của Đinh Hùng được đăng trên báo. Cảm ThuTùy Bút Đinh Hùng Thu năm nay, tôi lại đi trên con đường vắng này nghe từng chiếc lá rơi trên bờ cỏ… Nước trong như một cặp mắt tuyệt vời. Những cây liễu xanh đứng buồn như những nàng Cung nữ thời xưa, và trong vườn nhà ai thấp thoáng, hoa phù dung nở trắng như một linh hồn còn trẻ? Nắng ở đây vẫn là nắng vàng ngày xưa và linh hồn tôi vẫn là linh hồn tôi năm trước. Tôi vẫn ngờ như không sự thay đổi, vì lại thấy mình đi trên con đường này, thu năm nay, giữa lúc cây vàng rơi lá. Đường này hiu hắt, tôi đem lòng về để gặp mùa thu thương nhớ cũ, và nay cũng thấy thu về để nước hồ xanh. Chân ai đi xa vắng đằng kia, hay đó chỉ là gió thoảng mong manh? Và gió nào vương vấn hồn tôi, hay cũng chỉ là dư thanh của một ngày xưa cũ? Chao ôi! Buồn lại nhiều rồi, nhưng chỉ buồn như năm trước. Lòng tôi chẳng biết tìm ai mà nhớ, hôm nay nhớ lại buồn qua mới thấy nắng kia nhiều dĩ vãng. Tôi nhớ một người lữ khách nào xưa, ra đi từ một mùa thu… Thế rồi cũng một mùa thu trở lại những bước đầu tiên trên con đường bạn, mắt buồn như nước, mảng tìm hồn mình hiu hắt trong hồn thu mới… Thu đã về đây, tôi làm lữ khách đi hết sông này, sông khác, cả núi, cả đèo và lại cả rừng cả suối, bây giờ tôi cũng về đây để buồn thêm một ít, nhớ thêm một ít, và yêu thêm rất nhiều. …Từ hôm rời chân ở bến sông vàng. Từ biệt con thuyền phiêu bạt, tôi đã hết nhớ dãy núi xanh phơn phớt đằng xa và bâng khuâng trở lại con đường quê thân mật. Đi trên đất đó, giữa hai ruộng ngô thơm nghe ngào ngạt… Hương này có phải hương xưa? Ôi! Những dây đậu vẫn còn non mà luống khoai lang đã xanh tươi rồi nhỉ? Đi trên đất đỏ, bên những luống rau cải cúc và dẫm lên cỏ may vàng. Đây là những con bướm cũ, những cánh hoa xưa. Và này đây tất cả Ngày xưa: từng cơn gió nhỏ, từng sợi dây buồn… Thôi! Thôi! Tôi không còn trẻ thơ nữa để say sưa đuổi bắt bướm đồng, và chẳng ngắm gió sầu mây, chỉ hoa lòng nở cũng nhiều bông trắng! Thương nhớ vì sao! Tôi sớm giã từ hồn niên thiếu, hôm nay đi giữa cánh đồng lại thấy tuổi nhỏ của mình tản mạn trên từng cánh bướm, sắc hoa, và chân bước đi những bước ngậm ngùi, bởi chưng lòng tưởng con đường tan tác cánh hương của đóa xuân hồng thuở cũ. Có thể thấy trong bài tùy bút này không nhắc gì đến địa danh Đà Lạt. Ngay cả các hình ảnh trong bài cũng chỉ là một vùng quê Bắc Bộ nào đó chứ không phải là cao nguyên Đà Lạt như trong bài hát của nhạc sĩ Văn Trí. Bài hát chỉ mượn một vài hình ảnh biểu tượng của mùa thu, đó là lá vàng, là mây, gió, đóa hoa phù dung. Còn lại những hình ảnh đặc trưng vùng cao nguyên như bầy nai, đồi thông… hoàn toàn là do nhạc sĩ Văn Trí sáng tác nên. Vì vậy trong cả hai bản nhạc tờ phát hành còn lưu giữ được đến ngày nay, thì đều ghi nhạc và lời của Văn Trí, chứ không ghi tên Đinh Hùng. Một bài hát nổi tiếng khác của nhạc sĩ Văn Trí, có thể làm nhiều người bất ngờ, đó là bài hátTình Yêu Và Huyền Thoại. Bài hát này được ca sĩ Thanh Lan hát trong băng nhạc Nhật Trường 6 trước năm 1975, nhưng phần tác giả bị khuyết danh cho đến nay. Có một số nơi ghi tác giả sáng tácTình Yêu Và Huyền Thoạilà nhạc sĩ Minh Kỳ, tuy nhiên có thể thấy nét nhạc của bài hát này hoàn toàn xa lạ với các bài hát quen thuộc của Minh Kỳ. Cho tới gần đây, người viết có liên hệ được với một người quen của nhạc sĩ Văn Trí, được cô gửi cho xem bản nhạc củaTình Yêu Và Huyền Thoạivới thủ bút của chính tác giả, với bút danh là Văn Minh Trí. Bản nhạc này được tác giả in lại tại hải ngoại chứ không phải tờ nhạc phát hành trước 75. Trong bản nhạc này, tác giả ghi năm sáng tác là 1968. Bài hát là những vần thơ tuyệt đẹp và rất lãng mạn với những câu chữ như được bước ra từ một câu chuyện thần thoại:Nàng vươn tay hái sao trời đỉnh núi… Nàng mọc cánh bay đến nơi chân trờiChàng đuổi theo trên chuyến xe cuộc đờiNàng vươn tay hái sao trời đỉnh núiKết lên tóc mây như đôi mắt tình yêu. Nàng cầm đuốc soi sáng tâm tư chàngBầy thỏ ngoan đi trốn đôi tay chàngHồn chết đuối nơi sông dài yêu đươngBóng đêm đứng trông chiều khóc ai sương mờ. Trên đồng bằng ân ái, môi nàng là hoa thắmCho mật ngọt tình yêu, đam mê đừng trốn mấtMây mùa hè thiêu đốt, sa mạc lòng rực cháyChim rừng về hỏi lá, đàn quạ bên cười rũ. Nàng là đá bao tuổi xanh hỡi nàngChàng là rêu ôm đá mơ thiên đàngBằng đôi chân mang linh hồn rã điếuĐá xanh chở rêu về núi ta tự tình. Click để nghe Thanh Lan hát Tình Yêu Và Huyền Thoại Đông Kha (nhacxua.vn) © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Đêm lao xao

Ca khúc ra đời từ một đêm đông lạnh giá buốt xương chốn Hà thành xưa cũ. Ngồi một mình bên tách trà nóng nhìn ra đường phố mờ sương tĩnh lặng vắng bóng người qua, nhạc sĩ Tường Văn cảm thấy nỗi cô đơn lạc lõng dâng trào se thắt nhớ về bóng dáng người thương phương xa, từ đó dệt nên những nốt nhạc ngọt ngào sưởi ấm trái tim bao thế hệ người yêu nhạc trữ tình đương đại.

Sao biển

Như một duyên phận, nữ danh ca Lệ Thu khi chọn nghệ danh cho mình có lẽ đã không thể ngờ rằng cô của sau này lại trình bày thành công rất nhiều ca khúc về mùa thu, như làNước Mắt Mùa Thu, Chiếc Lá Thu Phai, Mùa Thu Chết, Nhìn Những Mùa Thu Đi…vàThu, Hát Cho Người,một sáng tác dành cho mối tình trong vắt, hồn nhiên thời trẻ của nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển. Vào giữa năm 2020, làng văn nghệ đã mất đi nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển. Hơn nửa năm sau đó, người ca sĩ trình bày thành công nhấtThu, Hát Cho Ngườicũng đã từ giã cõi đời… Click để nghe Lệ Thu hát Thu, Hát Cho Người Nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển sáng tác nhạc phẩm này vào năm 1968, khi ông vừa tròn 20 tuổi. Hoài niệm về thời điểm ra đời của ca khúc, trong bài viết“Tôi viết Thu, Hát Cho Người”, nhạc sĩ đã từng tâm sự: “Thuở ấy, tôi hai mươi tuổi. Tháng 9, mùa thu, tôi trở về quê nhà Quảng Nam, cầm cây đàn guitar lên đồi sim xưa. Người bạn nghèo thời trung học của tôi không còn nữa, chỉ còn đây khu đền tháp với những nàng Apsara lặng lẽ nhảy múa ngàn năm. Thuở ấy, tâm hồn tôi trong sáng lắm, cứ y như dòng suối trong vắt êm đềm xuôi chảy dưới chân đồi. Mùa thu, hoa sim tím nở như một tấu khúc dịu dàng. Hoa sim, cái màu hoa tím nhạt lãng mạn, bình dị giữa thu vàng sao mà gợi nhớ đến thế. Tôi nhớ hoa, nhớ người. Và úp mặt sau thùng đàn làm bàn, tôi đặt tờ giấy kẻ nhạc lên, viết “Thu, Hát Cho Người” Dòng sông nào đưa người tình đi biền biệt.Mùa thu nào cho người về thăm bến xưa Bản tình ca thuở đôi mươi bắt đầu với hai câu hỏi tu từ như thế. Hỏi để mà hỏi với chính mình và biết rằng không có câu trả lời. Cái tựa ca khúc là Thu, hát cho người thật ra là hát cho chính mình, hát với mùa sim, tháp cổ, dòng sông.” Trở lại quê nhà, cảnh cũ còn đó, mà người xưa đã “biền biệt” phương trời xa, trong niềm xúc cảm dạt dào, mạch thơ mạch nhạc tuôn trào tự nhiên, những lời hát cứ thế ùa về chân phương, giản dị: Hoàng hạc bay, bay mãi bỏ trời mơVề đồi sim, ta nhớ người vô bờ Và người con gái tên “Thu” xinh đẹp, chất xúc tác cho dòng cảm xúc mỹ miều trào dâng ấy chính là cô nữ sinh cùng trường với nhạc sĩ tại quê nhà Hội An (Quảng Nam). Nàng học dưới ông hai lớp, nhưng do nhà gần nhau, cùng trong một làng nên họ thường đi về chung đường mỗi chiều thứ bảy khi trở về nhà và chiều chủ nhật từ nhà lên trường. Con đường đi bộ dài đằng đẵng hơn 5km lại phải qua hai chuyến đò ấy chắc hẳn đã chất chứa rất nhiều kỷ niệm, không thể xóa nhòa trong lòng “người bạn học” Vũ Đức Sao Biển. Mối tình học trò “sớm nở chóng tàn” đã chẳng thể đi đến đâu, nhưng trong lòng người nhạc sĩ đa sầu đa cảm, mối tình đó luôn được khắc ghi, ẩn dấu sâu trong tim chỉ chờ dịp để lại bùng lên, rực cháy: Ta vẫn chờ em dưới gốc sim già đó,Để hái dâng người một đóa đẫm tương tưĐêm nguyệt cầm ta gọi em trong gióSáng linh lan hồn ta khóc bao giờ Những lời hát lãng đãng như mây trời, hoang hoải như lòng người nhưng lại sâu lắng, trĩu nặng đầy tự sự. Cái hay của Vũ Đức Sao Biển là ông không mượn quá nhiều những điển tích điển cố, những hình ảnh quen thuộc trong văn chương để viết nên những lời ca đầy hình tượng. Những hình ảnh:“gốc sim già”, “đóa đẫm tương tư”, “sáng linh lan”có lẽ chỉ mới xuất hiện duy nhất trong âm nhạc Vũ Đức Sao Biển. Chỉ với một chữ“gốc sim già”trong câu hát“ta vẫn chờ em dưới gốc sim già đó”, mà như kéo cả không gian, thời gian xung quanh chàng trai vào miền miên viễn. Chỉ với“đoá đẫm tương tư”trong câu hát“để hái dâng người một đóa đẫm tương tư”cũng đủ để lột tả hết khối tình sâu nặng đang đè nặng trái tim người con trai. Nhưng đặc biệt nhất phải kể đến câu hát“sáng linh lan hồn ta khóc bao giờ”. “Sáng linh lan” là gì? Nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển có lần được hỏi về ý nghĩa của cụm từ này đã mỉm cười trả lời rằng, ai muốn hiểu sao thì hiểu. Quả là rất bí ẩn. Nhưng nếu“linh lan”ở đây chính là tên của loài hoa linh lan trắng muốt, tinh khôi có hình dáng tựa như những giọt nước mắt đang nhỏ xuống, thì có vẻ như bí mật của câu hát đã được lật mở. Đó là một nỗi niềm tương tư, sầu muộn tê dại cả thể xác lẫn linh hồn, liên tục không ngừng nghỉ từ đêm sang ngày:“đêm nguyệt cầm ta gọi em trong gió, sáng linh lan hồn ta khóc bao giờ”. Ta vẫn chờ em trên bao la đồi nươngTrong mênh mông chiều sươngGiữa thu vàng, bên đồi sim trái chínMột mình ta ngồi khóc tuổi thơ bay Chỉ bằng những nét vẽ mộc, giản dị, chân phương và thuần Việt, nhạc sĩ đã hoạ xong bức tranh phong cảnh mùa thu với“đồi sim trái chín”, với“bao la đồi nương”, và“mênh mông chiều sương”.Đó không phải là một mùa thu vàng ruộm với sắc vàng lá đỏ, phố xá, công viên co cụm buồn tanh thường thấy trong thơ trong nhạc, mà là một mùa thu buồn hoang hoải mênh mông của những miền quê xa vắng, với những gam màu nhạt nhoà, buồn tẻ. Đó là bức tranh đồi nương bao la mờ nhạt dưới sương, là màu tím sầu buồn hoang hoải của sim chín, là màu vàng loang lổ của nắng chiều pha lẫn trong sương. Và trong bức tranh bao la đó, hình ảnh người nhạc sĩ si tình trở nên nhạt nhoà, nhỏ bé, cô độc hơn bao giờ hết. “Một mình ta ngồi khóc tuổi thơ bay”,là một câu hát đầy hình tượng ẩn dụ, thuần Việt và hay xuất sắc. Người con trai dù đã trưởng thành, đã đi xa, nhưng khi trở lại miền đất kỷ niệm xưa cũ bỗng như trở lại thành đứa trẻ, bỗng ngồi khóc, bởi vì thứ quý giá nhất của mình đã bay xa mãi về phương trời, đó chính là tuổi thơ, là người bạn gái xưa kia, là mối tình khờ trong veo trong vắt, tinh khôi thuần khiết như những đoá linh lan không bao giờ còn có được nữa. Và cái trạng thái“ngồi khóc tuổi thơ bay”có lẽ ai trong đời cũng sẽ trải qua ít nhất một lần hoặc chí ít là trong một khoảnh khắc nào đó. Đặc biệt khi người ta vừa mới trưởng thành, vừa bỗng dưng trở thành người lớn thì cái sự quyến luyến, nhớ thương vẫn còn rất sâu đậm. Nhưng dẫu có khóc hết nước mắt, có nhớ thương, quyến luyến bao nhiêu thì cũng chẳng thể thay đổi được điều gì, bởi đó là số phận chung của loài người, chẳng ai có thể cải đổi: Thời gian nào trôi bềnh bồng trên phận ngườiBiệt ly nào không muộn phiền trên dấu môiMàu vàng lên, biêng biếc ánh chiều rơiNhạc hoài mong, ta hát vì xa người Đâu đó trong lời hát thấp thoáng những suy tư vừa chớm nở về cuộc đời, phận người, biệt ly của chàng nhạc sĩ tuổi 20. Nhưng lý trí thì chấp nhận mà trái tim vẫn thổn thức tương tư.“Màu vàng lên, biêng biếc ánh chiều rơi”là một câu hát đầy chất thơ, thể hiện sự khéo léo, tài tình và tinh tế của người nhạc sĩ. Đó là cái màu vàng vọt của chiều thu, khi mà bóng chiều đang dần lấn lướt, dần che khuất ánh nắng chiều “biêng biếc” trên cao. Trong sự chuyển động của thời gian và sắc màu trong không gian của buổi chiều thu vàng ấy, ta nghe như có cả những thanh âm rất khẽ trong lời hát, thanh âm vút lên nhè nhẹ của“màu vàng lên”, thanh âm rơi khẽ, ngân vang như tiếng chuông xa của“ánh chiều rơi”.Tất cả nhưng âm thanh vi tế đó của đất trời hoà quyện vào khúc“nhạc hoài mong”của người nhạc sĩ: Thu hát cho người, Thu hát cho người, người yêu ơi! Những lời hát vang vọng, da diết, đắm say tưởng như chẳng bao giờ có thể kết thúc, tưởng như tiếng gọi người thương thật ra lại là khúc nhạc để nhạc sĩ tự ve vuốt, tự hát cho mình như lời chia sẻ của chính ông sau này. Có một điều đặc biệt, theo tiết lộ của nhạc sĩ, “Thu” thật ra chỉ là tên gọi ở nhà mà nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển thường dùng để gọi cô gái, chứ không phải là tên thật của cô khi đi học. Vây nên, trong nhiều câu chuyện, giai thoại lan truyền sau này, có chi tiết kể rằng cô Thu trong ca khúc tên thật là Hồ Thị Thu là không chính xác. Ngoài“Thu, Hát Cho Người”, nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển còn nhắc đến cô gái trong hai ca khúc khác của ông làĐôi MắtvàPhố Giáng Hương. Có một giai thoại vui liên quan đếnThu, Hát Cho Người,trong một lần gặp gỡ văn nghệ, khi nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển nhắc về câu hát“Ta vẫn chờ em dưới gốc sim già đó. Để hái dâng người một đóa đẫm tương tư…”thì bị nhà văn Sơn Nam “phê bình” thẳng thắn: “Mày nói dóc! Cây sim ngoài Quảng Nam của mày thấp tịt, vậy mày ngồi chỗ nào để đợi con nhỏ đó? Mà cái đồi sim thì trống huơ trống hoác, con nhỏ đó có đến thì mày mần ăn được gì?” Vũ Đức Sao Biển phân bua là cây sim già khi mọc trên đồi cát thì rất lớn, cao vài ba mét, tỏa bóng mát quanh năm. Ngày ấy, tuổi 20, lòng Vũ Đức Sao Biển vô cùng trong sáng chẳng bao giờ dám nghĩ tới hai chữ “mần ăn” như “ông già Nam bộ” đã nói. Có thể nói, ca khúcThu, Hát Cho Ngườiđược ra đời nhờ sự cộng hưởng của nhiều yếu tố, kết hợp với một “trạng thái lên đồng” như chính nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển từng nói nói sinh thời. Trạng thái đó được tạo lập khi tâm hồn người nhạc sĩ giao thoa được với những tinh túy nhất của âm điệu, để thăng hoa đến một mức độ có thể vượt thoát lên trên tất cả những điều thông thường, như là một người lên đồng, thoát khỏi được thực tại để chìm đắm vào một cõi nhạc miên viễn. Đó là trạng thái không thường xảy ra, bởi vì như nhạc sĩ từng thổ lộ, nếu như sau này ông có trở lại với đồi núi ngày xưa ấy, ngồi một mình trong chiều thu vàng ruộm với ngàn hoa sim tím đẹp mênh mông trong tâm trạng buồn vì tình yêu, thì ông vẫn không thể viết ra được một khúc tình ca đẹp nhưThu, Hát Cho Ngườicủa ngày xưa. Bởi vì trạng thái “lên đồng” đã mất, đã không còn tâm hồn, tâm tình và những suy tưởng, cảm xúc trong sáng của thời đôi mươi. Cái giây phút ấy đi qua một lần và đi mãi. Bài: Niệm QuânBản quyền bài viết của nhacxua.vn Ngày 22/8/2024, khi ở tuổi 61, Trường Vũ - ca sĩ nổi tiếng với các ca khúc "Thân phận nghèo",... Giai điệu Bolero, với xuất xứ từ các thể loại nhạc như Rumba, Habanera, Valse và Tango, đã du nhập... Việc tặng bông trong các buổi đờn ca tài tử đã trở nên phổ biến trong những thập kỷ gần... Trong bài hát "Chiều Trên Phá Tam Giang" của nhạc sĩ Trần Thiện Thanh có câu: "Giờ này Thương Xá... Trong những thập niên 1950, 1960 và 1970, hình ảnh những chiếc taxi hai màu xanh - trắng (hoặc vàng... Những ai từng học ở trường Đại học Văn Khoa xưa, nay là trường Đại học Khoa học Xã hội... © 2020NhacXua.VN- Nhạc Xưa Thời Báo.

Áo anh sứt chỉ đường tà

Lấy cảm hứng từ bài thơ khóc vợ nổi tiếng của nhà thơ Hữu Loan viết về người vợ trẻ qua đời khi ông đang chiến đấu ngoài mặt trận. Phạm Duy đã khéo léo dệt nhạc thổi hồn vào từng câu chữ thơ ca tạo nên một trường ca bi tráng chạm đến đỉnh cao cảm xúc người nghe suốt bao thập kỷ.

Tuyệt Phẩm Thơ Phổ Nhạc

Xem tất cả

Kho Tàng Lưu Trữ

Tác phẩm tiêu biểu

Xem tất cả
Featured Story

Diễm xưa

Tổng quan “Diễm xưa” là tình khúc tiền chiến diễm lệ và nổi tiếng nhất của Trịnh Công Sơn, sáng tác năm 1960 tại cố đô Huế. Tác phẩm lấy cảm hứng từ...

Bài viết nổi bật
Mới cập nhật

Bao Giờ

Tác phẩm mới được tổng hợp và đưa vào hệ thống.

Tác phẩm
Mới cập nhật

Ba Mươi Năm

Tác phẩm mới được cập nhật vào kho lưu trữ kỹ thuật số.

Tác phẩm

Góc Kiến Thức

Ngày này năm xưa

Tháng 5 năm 2014: Hiện tượng "Chắc ai đó sẽ về" làm khuynh đảo các bảng xếp hạng V-Pop, đồng thời mở ra cuộc tranh luận lớn nhất về vấn đề bản quyền trong lịch sử âm nhạc Việt Nam.

Bạn có biết?

Ca khúc 'Nhật ký của mẹ' của nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung là một trong số ít bài hát Việt Nam có MV bằng tranh cát nổi tiếng khắp thế giới.

Kỷ lục Âm nhạc

  • 🏆 Nghệ sĩ nam có nhiều MV trăm triệu view nhất: Sơn Tùng M-TP
  • 🏆 Cống hiến nhiều nhất: Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn

Kết nối nghệ sĩ & Tác phẩm

NETWORK HIGHLIGHT

Làn Sóng Xanh Era

Khám phá mạng lưới kết nối giữa các nhạc sĩ và ca sĩ định hình âm nhạc đại chúng Việt Nam những năm 1990-2000.

Khám phá bản đồ
Bộ sưu tập

Giai Thoại & Câu Chuyện

Những câu chuyện thâm cung bí sử, hoàn cảnh sáng tác phía sau những bài hát bất hủ.

Bộ sưu tập

Thơ Phổ Nhạc

Sự giao thoa tuyệt đẹp giữa thi ca và âm nhạc. Những bài thơ được chắp cánh bởi giai điệu.

Vintage sheet music and instruments
Bộ sưu tập đặc biệt

Giai đoạn vàng trước 1975

Một góc nhìn sâu sắc về các trào lưu âm nhạc đa dạng đã nảy nở tại Sài Gòn.